Кіріспе

Калифорниядағы тау, АҚШ

Дана тауы – АҚШ-тың Калифорния штатындағы тау. Оның шыңы Йосемити ұлттық паркінің шығыс және Ансел Адамс даласының батыс шекарасын белгілейді. Биіктігі 3981 метр (13061 фут), ол Йосемитидегі екінші ең биік тау (Лайелл тауынан кейін) және Сьерра-Неваданың 13000 метрден астам биіктіктегі ең солтүстік шыңы. Дана тауы – Йосемитидегі шыңына жаяу шабуылмен жетуге болатын ең биік шың. Тау Йель университетінің табиғат тарихы және геология профессоры Джеймс Дуайт Дананың құрметіне аталған. Дана тауы негізінен қызғылт метаморфты тау жыныстарынан тұрады, ол мезозой дәуірінде жер бетіне шыққан магманың метавулканикалық процестерінен пайда болған. Дана тауының солтүстік бетінде Дана мұздығы деп аталатын кішкентай, қысқарып бара жатқан мұздық бар. Дана шалғайлары таудың етегінде орналасқан. Шыңынан Дана шалғайларындағы көлдер, Моно көлі, Тиога шыңы және көптеген басқа тауларды көруге болады.

Жаяу жүру

Тиога асуы жолынан көптеген оңай бағыттар бар, таудың батыс немесе оңтүстік беткейлерімен шыңға дейін жететін жолдар бар. Бұл бағыттар 2,9 миль (5 км) қашықтықта 3108 фут (947 м) биіктікке көтеріледі (орташа еңіс 20,3%). Жол жиі күтімдік көрмейді. Ағаш шегінен жоғарыға қарай анық белгіленген жол бар. Қырқаның басына жеткеннен кейін, көптеген пайдаланылатын жолдар мен қиылысқан бағыттар кездеседі, негізгі жол шығыс қырқа бойымен өтеді. Сонымен қатар, оңтүстік-батыс беткейде әртүрлі нүктелерде басталып, аяқталатын көптеген қосымша жол сегменттері бар, бұл саяхаттың кейбір бөліктерін қиын 2-санатқа жатқызады. Жол сегменттері шыңға қарай құмды топыраққа айналады, онда тастан қаланған, терең емес паналау және тіркелгі орналасқан. Тау беткейлеріндегі қарлы аймақтар жаздың соңына дейін сақталуы мүмкін. Саяхаттың жалпы уақыты көптеген факторларға байланысты 3-ден 12 сағатқа дейін ауыспалы болуы мүмкін, мысалы, биіктікке бейімделу. Ағаш шегінен жоғары жатқан платоға жеткеннен кейін, лишайниктер мен Sky Pilot (Polemonium eximium) сияқты кейбір биік таулы өсімдіктерден басқа, өсімдіктердің көп бөлігі жоғалады. Жануарлар дүниесі негізінен құрғақ қоңыр немесе қара шегірткелер сияқты жәндіктермен шектеледі. Адамдардан басқа сүтқоректілер – американдық пикалар (қоянға жақын лагоморфтар) және мармоттар ғана. Кенеттен туындайтын дауылдар тау жыныстарын сырғалтады, жыл бойы саяхатты қауіпті етеді. Тіпті тәжірибелі саяхатшылар да биіктікке байланысты ауруға шалдығуы мүмкін. 2009 жылдың жазында NPS қызметкері Дана тауының солтүстік-шығыс беткейіндегі қиын тау шалу жолында құлап қайтыс болды.