Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни тақырыптағы өнер
Art with religious subjects
Діни өнер – діни идеологияларды және олардың адамдармен байланысын көрнекі бейнелеу. Қасиетті өнер діни өнермен тығыз байланысты, себебі оның мақсаты құлшылық пен діни амалдарды орындау. Бір анықтамалар бойынша, діннен шабыттанған, бірақ дәстүрлі түрде қасиетті деп есептелмейтін өнер туындылары діни өнер саласына жатады, бірақ қасиетті өнер емес. Әртүрлі діндердің өнерін атау үшін қолданылатын басқа терминдер – культ мүсіні (әдетте, құдайға табыну орнындағы басты бейне), икона (Шығыс православиелік иконалармен ғана шектелмейді, жалпы мағынада) және "ғибадаттық бейне" (көбінесе жеке дұға немесе құлшылық үшін кішірейтілген сурет). Бейнелерді көбінесе "иконалық бейнелерге" (бір немесе бірнеше тұлғаны бейнелейтін) және "оқиғалық бейнелерге" (қасиетті тұлғаларға қатысты эпизодтардан немесе оқиғалардан алынған сәттерді көрсететін) бөлуге болады. Көптеген діндерде бейнелерді пайдалану мәселесі даулы. Мұндай қарсылықты аниконизм дейді, ал иконоклазм – бір діннің өкілдерінің бейнелерді қасақана жоюы.
Religious art is a visual representation of religious ideologies and their relationship with humans. Sacred art directly relates to religious art in the sense that its purpose is for worship and religious practices. According to one set of definitions, artworks that are inspired by religion but are not considered traditionally sacred remain under the umbrella term of religious art, but not sacred art. Other terms often used for art of various religions are cult image, usually for the main image in a place of worship, icon in its more general sense (not restricted to Eastern Orthodox images), and "devotional image" usually meaning a smaller image for private prayer or worship. Images can often be divided into "iconic images", just showing one or more figures, and "narrative images" showing moments from an episode or story involving sacred figures. The use of images has been controversial in many religions. The term for such opposition is aniconism, with iconoclasm being the deliberate destruction of images by people of the same religion.
Буддистік өнер
Буддистік өнер Сиддхартха Гаутаманың тарихи өмірінен кейін, б.з.д. 6-5 ғасырларда Үндістан субконтинентінде пайда болды, содан кейін Азия және әлем бойынша таралып, басқа мәдениеттермен байланыс арқылы дамыды. Буддистік өнер дхарманың таралуымен, бейімделуімен және әр жаңа елде дамуымен сенушілерге ілесіп келді. Ол Орталық Азия арқылы солтүстікке қарай және Шығыс Азияға қарай дамып, Буддистік өнердің солтүстік тармағын құрады. Буддистік өнер Оңтүстік-Шығыс Азияға дейін шығысқа қарай жетіп, Буддистік өнердің оңтүстік тармағын қалыптастырды. Үндістанда буддистік өнер гүлденді және тіпті индуизм өнерінің дамуына әсер етті, бірақ 10 ғасыр шамасында индуизммен қатар исламның күшті таралуына байланысты Үндістанда дерлік жойылып кетті.
Buddhist art originated on the Indian subcontinent following the historical life of Siddhartha Gautama, 6th to 5th century BC, and thereafter evolved by contact with other cultures as it spread throughout Asia and the world. Buddhist art followed believers as the dharma spread, adapted, and evolved in each new host country. It developed to the north through Central Asia and into Eastern Asia to form the Northern branch of Buddhist art. Buddhist art followed to the east as far as Southeast Asia to form the Southern branch of Buddhist art. In India, the Buddhist art flourished and even influenced the development of Hindu art, until Buddhism nearly disappeared in India around the 10th century due in part to the vigorous expansion of Islam alongside Hinduism.
Тибет буддистік өнері
Тибет буддистік өнердің көп бөлігі Ваджраяна немесе буддалық тантра тәжірибесімен байланысты. Тибет өнеріне таңкалар мен мандалалар жатады, олар көбінесе Буддалар мен бодхисаттвалардың бейнелерін қамтиды. Буддалық өнерді жасау көбінесе медитация ретінде, сонымен қатар медитацияға көмек ретінде зат жасау ретінде жүзеге асырылады. Монахтардың құмнан мандала жасауы осыған мысал: құрылысқа дейін және одан кейін дұғалар оқылады, ал мандаланың нысаны – ақылды жаттықтыру үшін медитация жасалатын Будданың таза мекені (сарайы). Бұл туындыға суретшінің қолы сирек қойылады. Тибет буддистік өнерінің басқа түрлеріне ваджра және фурба сияқты металл ритуалдық заттар жатады.
Most Tibetan Buddhist artforms are related to the practice of Vajrayana or Buddhist tantra. Tibetan art includes thangkas and mandalas, often including depictions of Buddhas and bodhisattvas. Creation of Buddhist art is usually done as a meditation as well as creating an object as aid to meditation. An example of this is the creation of a sand mandala by monks; before and after the construction prayers are recited, and the form of the mandala represents the pure surroundings (palace) of a Buddha on which is meditated to train the mind. The work is rarely, if ever, signed by the artist. Other Tibetan Buddhist art includes metal ritual objects, such as the vajra and the phurba.
Үнді буддалық өнері
Б.з. 5 ғасырынан бастап Будда үңгір суреттерінің жандылығын ең айқын көрсететін екі орын бар. Олардың бірі – Үндістанда 1817 жылы қайта ашылған, бұрын ұмытылған Ажанта. Екіншісі – Жібек жолындағы маңызды оазис бекеттерінің бірі – Дунхуан. Суреттер Будданың тыныш, құлшынып суреттелген бейнелерінен бастап, жанды және көп адамды көріністерге дейін жетеді, көбінесе Индия мүсіншілігінде жиі кездесетін, әдемі кеуделі және жіңішке белді әйелдер бейнеленген.
Two places suggest more vividly than any others the vitality of Buddhist cave painting from about the 5th century AD. One is Ajanta, a site in India long forgotten until discovered in 1817. The other is Dunhuang, one of the great oasis staging posts on the Silk Road The paintings range from calm devotional images of the Buddha to lively and crowded scenes, often featuring the seductively full breasted and narrow waisted women more familiar in Indian sculpture than in painting.
Христиандық өнер
Христиандық қасиетті өнері христиандық принциптерді көрнекі түрде бейнелеу, толықтыру және нақты формада көрсету үшін жасалады, бірақ басқа да анықтамалар мүмкін. Ол әлемдегі әртүрлі сенімдерді және олардың сыртқы түрін бейнелейді. Көптеген христиандық топтар өнерді қандай да бір деңгейде қолданған немесе пайдаланған, бірақ кейбіреулері діни суреттердің кейбір түрлеріне қарсы болды, сондай-ақ христиандық ішінде иконоборшылықтың маңызды кезеңдері болды. Көптеген христиандық өнерлер эзоптық болып келеді, немесе көрерменге таныс тақырыптарға негізделген. Исаның суреттері және Мәсіхтің өмірінен алынған эпизодтар ең көп таралған тақырыптар, әсіресе айқышқа ілінген Мәсіхтің суреттері. Ескі өсиеттен алынған көріністер көптеген христиан діндерінің өнерінде маңызды рөл атқарады. Әулие Марияның қолында нәресте Исамен және әулиелердің суреттері протестант өнерінде Рим католик және Шығыс православиесінен гөрі сирек кездеседі. Оқу-жазу білмейтіндердің түсінуі үшін, көріністерді нақты анықтауға мүмкіндік беретін күрделі иконографиялық жүйе дамыды. Мысалы, Әулие Агнес қозымен, Әулие Петр кілттермен, Әулие Патрик үш жапырақты қонжырмен бейнеленген. Әрбір әулие қасиетті өнерде атрибуттармен және символдармен байланысты.
Christian sacred art is produced in an attempt to illustrate, supplement and portray in tangible form the principles of Christianity, though other definitions are possible. It is to make imagery of the different beliefs in the world and what it looks like. Most Christian groups use or have used art to some extent, although some have had strong objections to some forms of religious image, and there have been major periods of iconoclasm within Christianity. Most Christian art is allusive, or built around themes familiar to the intended observer. Images of Jesus and narrative scenes from the Life of Christ are the most common subjects, especially the images of Christ on the Cross. Scenes from the Old Testament play a part in the art of most Christian denominations. Images of the Virgin Mary, holding the infant Jesus, and images of saints are much rarer in Protestant art than that of Roman Catholicism and Eastern Orthodoxy. For the benefit of the illiterate, an elaborate iconographic system developed to conclusively identify scenes. For example, Saint Agnes depicted with a lamb, Saint Peter with keys, Saint Patrick with a shamrock. Each saint holds or is associated with attributes and symbols in sacred art.
Тарих
Ерте христиандық өнер христиандықтың пайда болуымен бірге пайда болды. Ең көне христиандық суреттер Мегиддодағы қазбалардан табылған, шамамен 70 жылға жатады, ал ең көне христиандық мүсіндері 2-ші ғасырдың басына дейінгі саркофагтарда сақталған. Константин христиан дінін қабылдағанға дейін христиандық өнер стилін және иконографияның көп бөлігін танымал римдік өнерден алған. Бірақ осы кезден бастап императорлық қолдаумен салынған алып христиандық ғимараттар римдік элита мен ресми өнердің христиандық нұсқаларын қажет етті. Римдегі шіркеулердегі мозаикалар осының ең көрнекті мысалы болып табылады. Христиандық өнер тез арада Еуропаның барлық шіркеулерінің негізіне айналды. Шыны терезелерде көбінесе ғимараттың ішкі бөлігіне түсетін Киелі кітаптан алынған көріністер бейнеленген. Мұражайлар мен алтарьдық суреттер де шіркеулерді күрделі және әсерлі христиандық бейнелермен толтырды. Византия империясындағы ерте христиан өнерінің дамуы кезінде (Византия өнеріне қараңыз), эллиндік өнерде бұрын қалыптасқан натурлылық абстрактілі эстетикамен алмастырылды. Бұл жаңа стиль иерархиялық болды, яғни оның басты мақсаты заттар мен адамдарды дәл бейнелеуден гөрі діни мағынаны жеткізу болды. Реалистік перспектива, пропорциялар, жарық және түс геометриялық формалардың қарапайымдауы, кері перспектива және тұлғалар мен оқиғаларды бейнелеу үшін қалыптасқан стандарттардың пайдасына назарсыз қалды. Ойып жасалған бейнелерді қолдану, Екінші міндетті түсіндіру және Византиялық иконоборшылық дағдарысы Шығыс православиесіндегі діни бейнелердің стандартизациясына әкелді. Ренессанс кезеңінде монументалдық дүниежүзілік туындылардың саны артты, бірақ протестанттық реформацияға дейін христиандық өнер шіркеулер мен дін қызметкерлері үшін де, қарапайым адамдар үшін де көптеп жасала берді. Осы кезеңде Микеланджело Буонарроти Сикстин капелласын суреттеді және әйгілі Пиета мүсінін жасады, Джанлоренцо Бернини Санкт-Петер базиликасындағы алып бағаналарды құрды, ал Леонардо да Винчи Соңғы тамақ суретін салды. Реформация христиан өнеріне үлкен әсер етті, протестант елдерінде христиан өнерінің өндірісін тез тоқтатты және бұрыннан бар өнердің көп бөлігін жойды. 19-шы ғасырдағы Батыс Еуропада өнердің зайырлы, сектанттық емес, әмбебап ұғымы пайда болғандықтан, кейбір суретшілер христиандық тақырыптарды қарастырды (Бугере, Мане). Христиан суретшілері тарихи канонға сирек кірді (мысалы, Руо немесе Стэнли Спенсер). Дегенмен, Эрик Гилл, Марк Шагал, Анри Матисс, Джейкоб Эпштейн, Элизабет Фринк және Грэм Сазерленд сияқты көптеген заманауи суретшілер шіркеулер үшін белгілі туындылар жасады. Христиандыққа әлеуметтік көзқараспен қарау арқылы Фриц фон Ухде Исаны күнделікті өмірде бейнелеу арқылы қасиетті өнерге деген қызығушылықты қайта жандандырды. Баспа ісінің дамуымен қатар, ізгі туындылардың көшірмелерін сату христиан мәдениетінің маңызды бөлігіне айналды. 19-шы ғасырда бұл жанрға Михай Мункасси сияқты суретшілер кірді. Түсті литографияның пайда болуымен қасиетті карточкалар кеңінен тарады. Қазіргі заманда Томас Блэксхер және Томас Кинкейд сияқты коммерциялық христиан суретшілеріне маманданған компаниялар, көркем өнер әлемінде китч деп есептелсе де, үлкен табысқа жетті. 20-шы ғасырдың соңы мен 21-шы ғасырдың басында Мәсіхке сенетінін жариялаған суретшілер сенім, Мәсіх, Құдай, шіркеу, Киелі кітап және басқа да классикалық христиандық тақырыптарды бейнелейтін өнерді қайта жандандыруға тырысты. Осылайша өнер шіркеуді қайтадан христиандыққа қатысуға ынталандыруға мүмкіндік берді. Макото Фудзимура сияқты суретшілер діни және зайырлы өнерге үлкен әсер етті. Басқа да белгілі суретшілер Ларри Д. Александр, Гэри П. Бергель, Карлос Казарес, Брюс Герман, Дебора Соколов және Джон Август Свонсон.
Early Christian art survives from dates near the origins of Christianity. The oldest surviving Christian paintings are from the site at Megiddo, dated to around the year 70, and the oldest Christian sculptures are from sarcophagi, dating to the beginning of the 2nd century. Until the adoption of Christianity by Constantine Christian art derived its style and much of its iconography from popular Roman art, but from this point grand Christian buildings built under imperial patronage brought a need for Christian versions of Roman elite and official art, of which mosaics in churches in Rome are the most prominent surviving examples. Christian art would soon become the foundation of churches across Europe. Stained glass windows often depict biblical scenes to be reflected across the inner workings of the building. Murals and altarpiece art also fill churches with intricate and expressive Christian images. During the development of early Christian art in the Byzantine empire (see Byzantine art), a more abstract aesthetic replaced the naturalism previously established in Hellenistic art. This new style was hieratic, meaning its primary purpose was to convey religious meaning rather than accurately render objects and people. Realistic perspective, proportions, light and colour were ignored in favour of geometric simplification of forms, reverse perspective and standardized conventions to portray individuals and events. The controversy over the use of graven images, the interpretation of the Second Commandment, and the crisis of Byzantine Iconoclasm led to a standardization of religious imagery within the Eastern Orthodoxy. The Renaissance saw an increase in monumental secular works, but until the Protestant Reformation Christian art continued to be produced in great quantities, both for churches and clergy and for the laity. During this time, Michelangelo Buonarroti painted the Sistine Chapel and carved the famous Pietà, Gianlorenzo Bernini created the massive columns in St. Peter's Basilica, and Leonardo da Vinci painted the Last Supper. The Reformation had a huge effect on Christian art, rapidly bringing the production of public Christian art to a virtual halt in Protestant countries, and causing the destruction of most of the art that already existed. As a secular, non sectarian, universal notion of art arose in 19th century Western Europe, secular artists occasionally treated Christian themes (Bouguereau, Manet). Only rarely was a Christian artist included in the historical canon (such as Rouault or Stanley Spencer). However many modern artists such as Eric Gill, Marc Chagall, Henri Matisse, Jacob Epstein, Elisabeth Frink and Graham Sutherland have produced well known works of art for churches. Through a social interpretation of Christianity, Fritz von Uhde also revived the interest in sacred art, through the depiction of Jesus in ordinary places in life. Since the advent of printing, the sale of reproductions of pious works has been a major element of popular Christian culture. In the 19th century, this included genre painters such as Mihály Munkácsy. The invention of color lithography led to broad circulation of holy cards. In the modern era, companies specializing in modern commercial Christian artists such as Thomas Blackshear and Thomas Kinkade, although widely regarded in the fine art world as kitsch, have been very successful. The last part of the 20th and the first part of the 21st century have seen a focused effort by artists who claim faith in Christ to re establish art with themes that revolve around faith, Christ, God, the Church, the Bible and other classic Christian themes as worthy of respect by the secular art world. Art could then be used to cultivate the church to participate in Christianity once again. Artists such as Makoto Fujimura have had significant influence both in sacred and secular arts. Other notable artists include Larry D. Alexander, Gary P. Bergel, Carlos Cazares, Bruce Herman, Deborah Sokolove, and John August Swanson.
Конфуций өнері
Конфуцийшілік өнер Конфуцийден, яғни қытай философы және саясаткері Конфуцийден шабыттанды. Конфуцийшілік өнер Қытайда туып, Жібек жолы арқылы батысқа, оңтүстік Қытайға, содан кейін Оңтүстік-Шығыс Азияға, ал шығысқа қарай Солтүстік Қытай арқылы Жапония мен Кореяға тарады. Конфуцийдің Индонезиядағы ықпалы күшті болғанымен, батыс өнеріне тиген әсері шектеулі. Конфуцийшілік тақырыптар қытай өнер орталықтарында бейнеленгенімен, олар даосизм мен буддизмге қатысты немесе олардан әсерленген өнер туындыларымен салыстырғанда аз.
Confucian art is inspired by Confucianism, coined after the Chinese philosopher and politician Confucius. Confucian art originated in China, then spread westwards on the Silk road, southward down to southern China and then onto Southeast Asia, and eastwards through northern China on to Japan and Korea. While it still maintains a strong influence within Indonesia, Confucian influence on western art has been limited. While Confucian themes enjoyed representation in Chinese art centers, they are fewer in comparison to the number of artworks that are about or influenced by Daoism and Buddhism.
Тарих
Хан әулетінен бұрынғы Қытай өнерінің иерархиясы музыканы өнердің ең жоғары түрі деп санады және каллиграфия, поэзия және сурет салуды төменгі таптың өнері мен қолөнері ретінде қарастырмады. Дегенмен, Конфуций заманында поэзия да кең таралған, және поэзия музыкамен бірге жоғары мәртебеге ие болды. Конфуций мен оның шәкірттерінің пікірінше, музыка әлемде үйлесімділікті құруға және көрсетуге талпынады; сондықтан білім поэзия мен моральдық мінез-құлық негіздерімен басталып, музыкамен аяқталуы керек. Уақыт өте келе, қытай жазу жүйесінің дамуы каллиграфия мен бейнелеу өнерінің әлеуметтік статусын арттыруға көмектесті. Конфуцийлік эстетика мен құндылықтар осы көркем өнер түрлерінің дамуына үлкен үлес қосты, пейзаждар мен каллиграфия туындылары Конфуцийдің жазбалары мен ілімдеріне негізделді. Ислам өнері осы тепе-теңдікті, үйлесімді әлемді көрсетеді. Ол физикалық нысандарға емес, рухани мәнге баса назар аударады. Ислам тарихында сән-салтанатқа қарсылық болғанымен, бұл қазіргі заманғы сүнни көзқарасы. Парсы миниатюралары, исламдағы Мұхаммед пен періштелердің орта ғасырлық бейнелері қазіргі сүнни дәстүріне қайшы келетін айқын мысалдар болып табылады. Сонымен қатар, шиит мұсылмандары, егер бейнелеу құрметпен жасалса, Пайғамбарды қоса алғанда, кейіпкерлерді бейнелеуге осышалықты қарсы емес.
Prior to the Han dynasty, the Chinese art hierarchy considered music as the highest form of art and dismissed calligraphy, poetry, and painting as art forms and craft practiced by the lower class. Nevertheless, poetry was also popular during Confucius's time, and poetry was both praised and ranked high in status with music. According to Confucius and his disciples, music strives to create and reflect harmony in the world; hence, education should begin with the foundations of poetry and moral behavior, and conclude with music. Over time, the development of the Chinese writing system promoted the growth of calligraphy and visual arts in terms of social status. Confucian aesthetics and values further contributed to the development of these visual art forms, with landscape paintings and calligraphy works centralizing on the written works and teachings of Confucianism. Islamic art has reflected this balanced, harmonious world view. It focuses on spiritual essence rather than physical form. While there has been an aversion to potential idol worship through Islamic history, this is a distinctly modern Sunni view. Persian miniatures, along with medieval depictions of Muhammad and angels in Islam, stand as prominent examples contrary to the modern Sunni tradition. Also, Shi'a Muslims are much less averse to the depiction of figures, including the Prophet's as long as the depiction is respectful.
Суретті бейнелеу
Исламның тірі жандарды бейнелеуге қарсылығы тірі жандарды жаратудың тек Құдайға ғана тән екендігіне байланысты туындайды. Осы себепті суреттер мен суретшілердің рөлі әрдайым даулы болған. Фигуративті бейнелеу туралы ең қатаң айғақтар Хадис (Пайғамбардың сүннеті) кітаптарында кездеседі, онда суретшілер өз туындыларына «жан беруге» шақырылып, Қиямет күні жазалануымен қорқытылады. Құран бұл мәселеде толығырақ айтылмағанмен, санамсыздыққа қарсы күресіп, «форма жасаушы» (musawwir) деген сөзді Құдайдың сипаттарының бірі ретінде қолданады. Осы діни сезімнің әсерінен суреттегі тұлғалар көбінесе стильдендіріліп, кейде фигуративті өнер туындылары жойылған. Иконоборлық бұрын Византия кезеңінде болған, ал аниконизм яһуди мәдениетіне тән еді, осылайша исламның фигуративті бейнелерге қарсылығын кеңірек контекстке қояды. Дегенмен, әшекейлік элемент ретінде суреттер маңызды рөл атқармағандықтан, оларға қарсылық та аз болды. Исламның басқа да сәндік түрлері сияқты, суретшілер адам және жануарлардың қарапайым формаларын еркін бейімдеп, стильдестіріп, түрлі фигуративті дизайнды тудырды.
The Islamic resistance to the representation of living beings ultimately stems from the belief that the creation of living forms is unique to God. It is for this reason that the role of images and image makers has been controversial. The strongest statements on the subject of figural depiction are made in the Hadith (Traditions of the Prophet), where painters are challenged to "breathe life" into their creations and threatened with punishment on the Day of Judgment. The Qur'an is less specific but condemns idolatry and uses the Arabic term musawwir ("maker of forms", or artist) as an epithet for God. Partially as a result of this religious sentiment, figures in painting were often stylized and, in some cases, the destruction of figurative artworks occurred. Iconoclasm was previously known in the Byzantine period and aniconicism was a feature of the Judaic world, thus placing the Islamic objection to figurative representations within a larger context. As ornament, however, figures were largely devoid of any larger significance and perhaps therefore posed less challenge. As with other forms of Islamic ornamentation, artists freely adapted and stylized basic human and animal forms, giving rise to a great variety of figural based designs.
Арабеск
Арабеск – өріліп жатқан өсімдіктердің қайталамалы, күрделі үлгілерімен және абстрактілі қисық сызықты мотивтермен сипатталатын сәндік өнер стилі. Оның ислам әлемінде пайда болғаны және Таяу Шығыс, Еуропа және Солтүстік Африкаға тарағаны айтылады. Ислам өнерінде маңызды рөл атқарады, көбінесе діни көрініс нысаны ретінде қолданылады. "Арабеск" термині – итальян сөзі "арабеско"дан алынған француз сөзі, ол "араб стилінде" деген мағынаны білдіреді. Арабеск үлгілерін керамика, архитектура, каллиграфия және тоқыма сияқты әртүрлі материалдарда кездестіруге болады. 19 ғасырдан бері арабеск өнері батыс өнері мен дизайнына зор әсер етіп келеді, көптеген дизайнерлер мен суретшілер оның үлгілерін өз жұмыстарына енгізеді.
Arabesque is a decorative art style characterized by repetitive, intricate patterns of intertwined plants and abstract curvilinear motifs. It is believed to have originated in the Islamic world, and its use spread throughout the Middle East, Europe, and North Africa. It has played an important role in Islamic art, often serving as a form of religious expression. The term "arabesque" is a French term derived from the Italian word arabesco, meaning "in the Arabic style"
Arabesque patterns can be found in various media, including ceramics, architecture, calligraphy, and textiles. Since the 19th century, Arabesque art has been highly influential in Western art and design, with many designers and artists incorporating patterns into their work.
Каллиграфия
Каллиграфия – ислам өнерінің ең жоғары бағаланатын элементі. Құран араб тілінде таратылды, ал араб әліпбиінің өзінде әсемдікке ұштас формалардың болу мүмкіндігі бар. Каллиграфияны әшекей ретінде пайдалану, әрине, эстетикалық тартымдылыққа ие болды, бірақ көбінесе оның ішінде сыйлы-құтты компонент те болды. Көптеген өнер туындыларында оқылатын жазулар болғанымен, барлық мұсылмандар оларды оқи алмайтын. Дегенмен, каллиграфия – бұл мәтінді жеткізудің бір құралы екенін, тіпті ол әсемделген формада болса да, естен шығармау керек. 5 және 6 ғасырлардағы қарапайым және алғашқы үлгілерінен бастап, араб әліпбиі 7 ғасырда Исламның пайда болуынан кейін көркем өнердің әдемі түріне айналды. Каллиграфиялық стильдердің негізгі екі түрі – құрғақ стильдер, олар көбінесе Куфи деп аталады, және жұмсақ, ағыншақ стильдер, оларға Насх, Сулюс, Насталик және тағы да басқалары кіреді.
Calligraphy is a highly regarded element of Islamic art. The Qur'an was transmitted in Arabic, and inherent within the Arabic script is the potential for ornamental forms. The employment of calligraphy as ornament had a definite aesthetic appeal but often also included an underlying talismanic component. While most works of art had legible inscriptions, not all Muslims would have been able to read them. One should always keep in mind, however, that calligraphy is principally a means to transmit a text, albeit in a decorative form. From its simple and primitive early examples of the 5th and 6th century AD, the Arabic alphabet developed rapidly after the rise of Islam in the 7th century into a beautiful form of art. The main two families of calligraphic styles were the dry styles, called generally the Kufic, and the soft cursive styles, which include Naskhi, Thuluth, Nastaliq and many others.
Джайналық өнер
Джайнизм өнері – джайнизм дінімен байланысты діни өнер еңбектерін білдіреді. Джайнизм Үндістанның тек кейбір аймақтарында ғана таралған болса да, үнді өнері мен сәулетіне маңызды үлес қосты.
Jain art refers to religious works of art associated with Jainism. Even though Jainism spread only in some parts of India, it has made a significant contribution to Indian art and architecture.
Манда өнерінің үлгілері
Манда өнері диван деп аталатын суреттелген қолжазба түрмелерінде кездеседі. Манда түрмелерінің суреттерінде көбінесе ұзақ жазбаша түсіндірмелер болады, олар әдетте кубизмді немесе тасқа салынған ежелгі суреттерді еске түсіретін утралардың абстрактілі геометриялық суреттерін қамтиды.
Mandaean art can be found in illustrated manuscript scrolls called diwan. Mandaean scroll illustrations, usually labeled with lengthy written explanations, typically contain abstract geometric drawings of uthras that are reminiscent of cubism or prehistoric rock art.
Сикх өнері
Сикхтердің өнері, мәдениеті, ұлттық ерекшелігі және қоғамдары әртүрлі аймақтар мен этникалық топтардың сикхтерімен "Аграхари сикхтер", "Дахни сикхтер" және "Ассам сикхтер" сияқты санаттарға біріктірілді; алайда, "саяси сикх" деп аталатын ерекше мәдени құбылыс пайда болды. Амаржит Каур Нандхра және Амрит пен Рабиндра Каур Сингх (Сингх егіздері) сияқты диаспорадағы сикхтердің өнері, ішінара олардың сикх діни сенімдерімен және олардың ықпалымен байланысты.
The art, culture, identity, and societies of the Sikhs has been merged with different locality and ethnicity of different Sikhs into categories such as 'Agrahari Sikhs', 'Dakhni Sikhs' and 'Assamese Sikhs'; however there has emerged a niche cultural phenomenon that can be described as 'Political Sikh'. The art of diaspora Sikhs such as Amarjeet Kaur Nandhra, and Amrit and Rabindra Kaur Singh (The Singh Twins), is partly informed by their Sikh spirituality and influence.
Сикх гуруларының суреттері
Сикхизмді 16 ғасырда Гуру Нанак құрды, бірақ ол өмір сүргеннен кейін 200 жылдан астам уақыт өткен соң ғана суреттелді. Он сикх гуруының кеңінен танымал портреттері 18-ғасырдың бірінші жартысында ғана пайда болды. Гурулардың алғашқы суреттерінің бірі жетінші сикх гуруының үлкен ұлы Баба Рам Райдың тапсырысымен салынды. Сикх гуруларының көптеген алғашқы портреттері әміршілік моғол стилінде жасалған. Моғол империясы тұсында Пүнжаб суретшілері моғол стилінде сурет салуға үйренді, нәтижесінде олардың туындылары моғол өнерінің стиліне күшті әсер етті. Гуру Нанақтың алғашқы суреттерінің бірінде ол қарапайым киім киген, қолында дұға таспасы бар, сондай-ақ діншіл және қарапайым адам ретінде бейнеленген, бұл оның ойшылдығын көрсетеді. Он гурудың алғашқылары өз бейнелерін Гуру Нанақтың ізгілігі мен қарапайымдылығына негіздеген. Алтыншы гуру кезінде саяси қарсылық және билік элементтері қосылып, сол кездегі сикхтердің саяси күресін көрсететін өзгеріс байқалады. Бұдан әрі, Гуру Гобинд Сингх тұсында патшалық киім, құнды әшекейлер, әсем аяқ киім, сәнді тюрбан және жауынгерлік қылыш сияқты сән-салтанат элементтері қосылды. Гурулар туралы көптеген мәліметтер жаннамсахилерде (гурудың өмірбаянында) кездеседі. Гуру Нанақтың өміріне арналған көптеген суреттер мен бейнелер бар, әсіресе B 40 Janamsakhi еңбегінде. Ол кішкентай баладан бастап, жасөспірімге, содан кейін жас жігітке, орта жастағы еркекке және ақырында қарт, дана адамға айналған күйінде бейнеленген. Суреттерде сондай-ақ оның өмірі мен дініне әсер еткен саяси және мәдени күштермен бірге сикхтердің негізгі құндылықтары да көрсетілген.
Sikhism was founded in the 16th century by Guru Nanak, who was first painted more than 200 years after he lived. The widely popular portraits of the ten Sikh gurus only appeared in the first half of the 18th century. One of the first set of paintings of the Gurus were commissioned by Baba Ram Rai, the eldest son of the seventh Sikh guru, Guru Har Rai. Most of the early portraits of the Sikh Gurus were painted in courtly Mughal style. Under the Mughal empire, Punjabi artists at the time became trained in the Mughal style of painting, resulting in their work being highly influenced by the Mughal style of art. One of the first images of Guru Nanak depicts him as a pious, religious man with simple clothes and a rosary held in his hand, portraying his contemplative nature. The earlier of the ten Gurus have their images modeled on Guru Nanak's piety and simplicity. A transformation can be noticed with the sixth Guru when elements of political resistance and power are added, showing Sikh political struggles at the time. Further, with Guru Gobind Singh, elements of grandeur were added, such as royal attire, precious jewels, elegant shoes, a grand turban, and a warrior like sword. The Gurus are also extensively depicted in the Janamsakhis (hagiographies of the Guru). There are many paintings and depictions of Guru Nanak's life, specifically in the B 40 Janamsakhi. He is shown growing up from a little boy to a teenager to a youth, and then into a middle aged man and eventually an old, wise man. The images also depict many core Sikh values along with the Political and Cultural forces that influenced his life and religion.
Махараджа Ранджит Сингх билік еткен кездегі сикх өнері мен сәулеті
Махараджа Ранджит Сингхтің билігі (1801-1839) сикх тарихында ең маңызды кезең болып саналады. Ол өнер мен сәулеттің ынталы қолдаушысы болды және көптеген әсем қамалдар, сарайлар, ғибадатханалар, гурдваралар, құнды әшекейлер, киімдер, түрлі-түсті суреттер салуға, сондай-ақ монета соғуға, сәнді шатырлар мен күркелер жасауға демеушілік жасады. Олардың ең маңыздысы – Хафез Мұхаммед Мултани жасаған алтын тәж және Гуру Грант Сахиб үшін жасалған әшекейлі күрке болды. Ранджит Сингхтің ең елеулі еңбегі – Хармандир Сахибті қайта жаңғырту болды. Ол Амритсар қаласына шебер сәулетшілерді, суретшілерді, ағаш өңдеушілерді және басқа да қолөнер шеберлерін шақырды. Ол сондай-ақ Хармандир Сахибтің алтынмен қапталуын жүзеге асыру үшін тәжірибелі маманды жалдады.
Maharaja Ranjit Singh's reign (1801 1839) holds prime importance in Sikh history. He was a great patron of art and architecture and sponsored the construction of many magnificent forts, palaces, temples, gurdwaras, precious jewels, clothes, colorful paintings, minting of coins and luxury tents and canopies. The most significant of these were the golden throne built by Hafez Muhammad Multani and the bejewelled canopy for the Guru Granth Sahib. Ranjit Singh's most remarkable contribution was the refurbishment of the Harmandir Sahib. He invited skilled architects, artists, wood carvers and other craftsmen to Amritsar for the renovation. He also hired a technical expert for the gold plating of the Harmandir Sahib.