Жапон мәдениетіндегі "хоннэ" мен "татэмаэ" ұғымдары
Honne and tatemae
Жапон мәдениетіндегі «хоннэ» (шынайы сезімдер) мен «татэмаэ» (қоғамдық мінез-құлық) ұғымдары. Өз пікірін жасыру, әлеуметтік нормаларға сай болу туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жапондық түсінік шын сезімдер мен қоғамдық мінез-құлық
Japanese concept of true feelings vs. public behavior
Жапонияда, хонне – адамның шын сезімі ([[wikt:本音), ал татемаэ – адамның қоғамда көрсететін мінез-құлқы мен пікірлері ([[wikt:建前). Бұл ерекшелік соғыстан кейінгі кезеңде қалыптасты. Адамның хоннесі қоғамның күтуіне немесе оның лауазымы мен жағдайына сәйкес талаптарға қайшы келуі мүмкін, сондықтан оны көбінесе жақын достарынан басқа жасырып жүреді. Татемаэ – қоғамның лауазымы мен жағдайына қарай күтетін және талап ететін нәрсе, ол адамның хоннесімен сәйкес келуі де, келмеуі де мүмкін. Көп жағдайда татемаэ шын ниетін жасыру үшін тікелей өтірік айтуға алып келеді. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде мұны "ақ өтірік" дейді.
In Japan, honne refers to a person's feeling ([[wikt:本音), and tatemae refers contrastingly to the behavior and opinions one displays in public ([[wikt:建前). This distinction began to be made in the post war era. A person's honne may be contrary to what is expected by society or what is required according to one's position and circumstances, and they are often kept hidden, except with one's closest friends. Tatemae is what is expected by society and required according to one's position and circumstances, and these may or may not match one's honne. In many cases, tatemae leads to outright telling of lies in order to avoid exposing the true inward feelings. In English speaking countries they are telling “white lies.”
Себептер
Жапон мәдениетінде қоғамдық сәтсіздік пен басқалардың мақұлдамауы ұяттың ерекше көзі және әлеуметтік статустың төмендеуі ретінде қарастырылады, сондықтан көптеген әлеуметтік жағдайларда тікелей қарама-қарсылықтан немесе келіспеушіліктен қашу қалыпты жағдай. Хонне мен гири (жапондық) (әлеуметтік міндеттемелер) арасындағы қайшылық жапон драмасының ғасырлар бойы басты тақырыптарының бірі болып табылады. Бұған қарамастан, бұл ұғымның Жапонияға тән ерекшелігіне қатысты сын-пікірлер де бар, себебі көптеген адамдар бұл ұғымның Жапонияға ғана тән емес, кең тараған деп санайды. Зерттеулер көрсеткендей, көптеген жапондықтар бұл ұғымды ерекше және мәдени тұрғыдан маңызды деп есептейді. Бір зерттеуде шетелдік студенттердің хонне-татемае мысалдарына қатысты түсініктері айқын болғанымен, жапондық студенттер көбінесе перспективаларын шектеп, ұғымның қатаң мәдени нормаларына сәйкес стереотиптерді нығайтады. Кейбір зерттеушілер жапон мәдениетінде татемае мен хонне үшін нақты сөздердің қажеттілігі бұл ұғымның Жапонияға салыстырмалы түрде жаңа екендігін көрсетеді, ал басқа көптеген мәдениеттердегі жасырын түсінік ұғымдардың терең бойға сіңгенін көрсетеді. Қалай болғанда да, барлық мәдениеттерде әртүрлі әлеуметтік жағдайларда тиісті қарым-қатынас пен мінез-құлықты анықтауға көмектесетін конвенциялар бар, олар әлеуметтік нормалардың нақты атауынсыз түсініледі. Сондықтан басқа зерттеушілер осы типтегі дуализм, яғни адамның шын сезімдері мен сыртқа танытқан нәрсесінің бөлінуі мәдени ерекшелік емес деп мәлімдейді, тіпті бір ғалым хонне және татемае ұғымдары бастапқыда қытайлық "Ян" және "Ин" ұғымдарынан туындаған болуы мүмкін деп болжайды. "Бет" (мысалы, "бет сақтау") туралы ұқсас ұғымдар бірнеше түрлі қоғамдар мен мәдениеттерде байқалған.
In Japanese culture, public failure and the disapproval of others are seen as particular sources of shame and reduced social standing, so it is common to avoid direct confrontation or disagreement in most social contexts. The conflict between honne and [[Giri (Japanese) (social obligations) is one of the main topics of Japanese drama throughout the ages. Despite this, there remain criticisms regarding the concept's uniqueness to Japan, as many argue that the concept is widespread rather than distinct to Japan. Research has shown that many Japanese view the concept as unique and culturally significant. One study found that while foreign students' perceptions regarding examples of honne–tatemae were rather nuanced, Japanese students would often limit perspectives and reinforce stereotypes according to more rigid cultural prescriptions of the concept. Some researchers suggest that the need for explicit words for tatemae and honne in Japanese culture is evidence that the concept is relatively new to Japan, whereas the unspoken understanding in many other cultures indicates a deeper internalization of the concepts. In any case, all cultures have conventions that help to determine appropriate communication and behavior in various social contexts which are implicitly understood without an explicit name for the social mores on which the conventions are based. Hence other researchers have argued that this kind of dualism, separation of one's true feelings and what they present outwardly, is not culturally specific, one scholar even suggests that the concepts honne and tatemae may have originally stemmed from Chinese concepts of "Yang" and "Ying". Evidently similar concepts of "face" (as in "saving face") have been observed in several different societies and cultures.