Француз мүсіншісі Франсуа Жирардон және оның шығармалары

Кіріспе

Француз мүсіншісі (1628–1715)

Франсуа Жирадон (17 наурыз 1628 – 1 қыркүйек 1715) – XIV Людовик стилі немесе француз бароккосының француз мүсіншісі. Ол XIV Людовик мүсіндері мен бюстерімен, сондай-ақ Версаль сарайы бақшаларындағы мүсіндерімен ең көп танымал.

Өмірбаян

Ол Труада дүниеге келген. Әкесі қорыту шеберханасында жұмыс істеген. Алғашқыда ол ағаш ұстасы және ағаш кесуші болып білім алған. Оның таланты Людовик XIV-нің канцлері Пьер Сегьедің назарын аударды, ол өнерді ынталандырушы маңызды меценат болды. Сегье оны Франсуа Ангиердің шеберханасында жұмыс істеуге мүмкіндік берді, ал 1648-1650 жылдары Римде тұрып, тәлімгерлік алды. Римде ол барокко мүсінтануымен танысып, Бернинимен кездесті, бірақ бұл стильден бас тартып, классицизм мен ежелгі рим мүсінтануының үлгілеріне бет бұрды. 1650 жылы ол Францияға оралды және корольдің ресми суретшісі Шарль Ле Брун басқаратын, сондай-ақ бақша дизайнері Андре Ле Нотр қатысқан Версаль сарайындағы жаңа патшалық саябақты безендіруге шақырылған суретшілер тобының мүшесі болды. Оның ең маңызды еңбегі – Нимфалар қызмет ететін Аполлонды бейнелейтін мүсіндер тобы (1666-1675), ол Күн Королінің өзін символдайды және сарайға жақын орналасқан үңгірге қойылды. Аполлонның бейнесі Ватиканның Аполлон Белведересінен шабыттандырылған және екі топтан тұрады: нимфалармен қоршалған Аполлон және үңгірдің жанындағы Күннің аттары патшалық тұраққа жеткізіліп бара жатқан көрінісі. Ол Версаль үшін тағы бір фонтан жасады – Сатурн немесе Қыс бассейні (1672-1677), ол алтын жалатылған қорғасыннан жасалған және барокко стилінде безендірілген, көптеген фигуралармен толтырылған. Версальдегі үшінші маңызды жұмысы – Прозерпинаның қашқындалуы. Бұл мүсіндер тобы бақтың ортасынан алыс орналасқан және бір ғана көзқарас бұрышынан көруге арналған. Фигуралардың қозғалысы мен қисық сызықтары оған барокколық сипат береді, бірақ бұл композицияның классикалық айқындығы мен симметриясымен теңдестіріледі. Жирардон ресми өнер иерархиясында жоғары көтерілді. 1657 жылы ол Корольдік Сурет және Мүсінтану академиясының мүшесі болды, 1674 жылы профессор дәрежесіне көтеріліп, ректордың көмекшісі болды. 1690 жылы Ле Брунның қайтысынан кейін ол барлық патшалық мүсінтану тапсырыстарын басқаратын мүсінтану жұмыстарының бас инспекторы болды. 1695 жылы ол Корольдік академияның канцлері болды. 1675 жылы ол Сорбонна шіркеуінде орналасқан кардинал Ришелье мазарлық кешенін жасауға маңызды тапсырыс алды. Ол 1694 жылы аяқталды. Кардинал тірідей отырған күйде, қабірдің үстінде бейнеленген және алтарга қарап тұрған. (Мазар бастапқыда шіркеудің хорында орналасқан, бірақ кейіннен бөлек капеллаға көшірілді). Оған дін мен ғылымды бейнелейтін екі қайғылы әйелдің бейнесі қосылған. Мазар 1694 жылы аяқталды және кейінгі мазарлық мүсінтану дизайнына үлкен әсер етті. Француз революциясы кезінде оны бүлдіруге әрекет жасалды, бірақ археолог Александр Ленуар оны қорғап, штыкпен жарақат алды. Ол оны Францияның алғашқы ескерткіштер мұражайына көшірді. 1699 жылы Жирардон тағы бір маңызды жұмысын аяқтады – Луи XIV-нің қоладан жасалған атты мүсіні, ол Луи Ле Гранд алаңының ортасына (қазіргі Вендом алаңы) орналастырылды. Бұл мүсін Француз революциясы кезінде балқытылды және қазір Луврде сақталған Жирардонның өзі жасаған кішкентай қола үлгісі арқылы ғана белгілі. Ол 1715 жылы Парижде қайтыс болды. Жирардонның әлі де көрінетін басқа да маңызды туындылары: Париждегі Сент-Эвсташ шіркеуіндегі Лувуа мазары; 1656 жылы жасалған корольдің кітапханашысы Биньонның мазары (Сент-Николас дю Шардонне); және Луврдегі Аполлон галереясы мен корольдің жатын бөлмесіндегі сәндік мүсіндер. Оның туған жері – Труа қаласының муниципалды мұражайында оның бірнеше туындылары, Людовик XIV және Мария Терезаның мәрмәр бюстері сақталған. Қалалық әкімдікте XIV Людовиктің медальоны, ал Сент-Ремь шіркеуінде оның жасаған қоладан жасалған айқышқа шегеленген бейнесі бар.

He was born at Troyes. His father was a foundry worker. He was first trained as a joiner and woodcarver. His talent attracted the attention of the Chancellor of Louis XIV, Pierre Séguier, a serious patron of the arts, who arranged for him to work in the studio of François Anguier, and later, from 1648 to 1650 to live and apprentice in Rome. There he saw Baroque sculpture and met Bernini, but he came to reject that style and moved instead toward classicism and the models of ancient Roman sculpture. In 1650 he returned to France, and became a member of the group of artists, led by Charles Le Brun, the official painter of the King, and including the garden designer André Le Nôtre, who were commissioned to decorate the new royal park of the Chateau of Versailles. His principal contribution was the group of statuary representing Apollo served by the Nymphs, (1666 1675), symbolizing the Sun King himself, placed in a grotto close to the Palace. The figure of Apollo was inspired in form by the Apollo Belvedere of the Vatican, and featured two groups of figures; Apollo surrounded by nymphs, and a second group, next to the grotto, showing The Horses of the Sun being conducted to their royal stable. He created another fountain for Versailles, the Basin of Saturn or Winter (1672 1677), made of gilded lead, composed in a more baroque style, crowded with figures. His third major work at Versailles was the Kidnapping of Proserpine. This group of statues was located away from the center of the garden, and was designed to be seen from a single point of view. The sense of movement and twisted figures give it a Baroque appearance, but this is balanced by the classical clarity and symmetry of the composition. Girardon rose steadily in the official artistic hierarchy. He became a member of the Académie Royale de Peinture et de Sculpture in 1657, was raised to professor, in 1674 assistant to the Rector. In 1690, on the death of Le Brun, he became inspector general of works of sculpture, governing all royal sculptural commissions. In 1695, he became Chancellor of the Royal Academy. In 1675 he received another important commission, for the tomb of Cardinal Richelieu, located in the Chapel of the Sorbonne. It was completed in 1694. The figure of the Cardinal is shown seated on the tomb but alive, sitting up and looking toward the altar. (The tomb was originally placed in the choir of the church, but has since been moved to a separate chapel). He is accompanied by figures of two grieving women representing Religion and science. The tomb was completed in 1694, and had considerable influence on the design of later funeral sculpture. It was nearly destroyed by a mob during the French Revolution, but was protected by the archeologist Alexandre Lenoir, who received a bayonet wound in its defense. He had it moved to safety in the first museum of French monuments. In 1699, Girardon completed another major work, a bronze equestrian statue of Louis XIV, which was placed in the center in the center of Place Louis le Grand (now Place Vendôme). This statue was melted down during the French Revolution and is now known only by a small bronze model made by Girardon himself, in the Louvre, He died in Paris in 1715. Other notable work of Girardon that can still be seen include Tomb of Louvois in the Church of (St Eustache) in Paris; the tomb of Bignon, the King's librarian, made in 1656, in (St Nicolas du Chardonnet); and decorative sculptures in the Gallery of Apollo and the King's Bedroom in the Louvre. The municipal museum of his birthplace of Troyes has several of his works, marble busts of Louis XIV and Maria Theresa. The Town Hall displays a medallion of Louis XIV, and the Church of Saint Remy displays a bronze crucifix he made.