Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франк ақсұлуы Роберт Күшті (; 830 – 866 ж.ж.) – Батыс Францияның екі патшасының әкесі: Одо (немесе Эуд) және Франция королі Роберт І. Оның әулеті Робертиандар деп аталады. 853 жылы оны Батыс Францияның патшасы Шарль Тікбас missus dominicus деп тағайындады. Роберт Күшті – Хью Капеттің бес атасы, сондықтан барлық Капеттердің арғы тегі.
Frankish noble
Robert the Strong (; c. 830 – 866) was the father of two kings of West Francia: Odo (or Eudes) and Robert I of France. His family is named after him and called the Robertians. In 853, he was named missus dominicus by Charles the Bald, King of West Francia. Robert the Strong was the great grandfather of Hugh Capet and thus the ancestor of all the Capetians.
Шығуы және билікке көтерілуі
Роберт Күштінің тегі белгісіз. Робертиан отбасының басталуы туралы мәлімет аз болғанымен, түрлі болжамдар жасалған. Бір болжам бойынша, Роберт Вормстың үшінші Робертінің ұлы болған. Көптеген болжамдар, негізінен Роберт немесе оған ұқсас аттардың қолданылуына байланысты, оның отбасы қазіргі Шығыс Бельгиядағы Хесбае аймағында немесе Мецтің Хродеганг отбасынан тараған болуы мүмкін. Дегенмен, бұл ұсыныстардың ешқайсысы дәлелденбеген. Ворм бойынша жасалған болжамға сәйкес, Шығыс Францияда Людовик Неміс билік еткен кезде Робертиан отбасы Шығыс Франциядан Батыс Францияға көшіп келген. Олардың елге келгеннен кейін Шарль Бальд 852 жылы Робертке Мармутье аббаттығын сыйлап, осылайша оның жауынан өткен отбасын марапаттаған. 853 жылы ол Робертке Мэн, Анжу және Турин провинцияларында missus dominicus лауазымын берді, бұл оған Ле-Ман қаласының маңында орналасқан, ежелгі Неустрия патшалығымен шектесетін үлкен Ducatus Cenomannicus герцогтігіне де-факто билік етуге мүмкіндік берді. Роберттің қарыштауы Роригонидтер отбасының есебінен болды және олардың аймақтық билеуін шектеу және Неустрияны викингтер мен бретондықтардың шабуылынан қорғау мақсатымен жасалды.
The parentage of Robert the Strong is obscure. While very little is known about the beginnings of the Robertian family, speculative proposals have been made. According to one proposal, Robert was a son of Robert III of Worms. Far more speculatively, mainly based on the use of the name Robert, or similar names, it has been proposed for example that his family had its origins in the Hesbaye region in present day eastern Belgium, or perhaps descended from the family of Chrodegang of Metz. However, these proposals are unproven. According to the Worms proposal, during the reign of Louis the German in East Francia, the Robertian family emigrated from East Francia to West Francia. After their arrival in his realm Charles the Bald rewarded the family defecting from his enemy by assigning to Robert the lay abbacy of Marmoutier in 852. And in 853 he granted the position of missus dominicus in the provinces of Maine, Anjou, and Touraine to Robert, giving him de facto control of the ancient ducatus Cenomannicus, a large duchy centred on Le Mans and corresponding to the ancient realm of regnum Neustriae. Robert's rise came at the expense of the established family of the Rorigonids and was designed to curb their regional power and to defend Neustria from Viking and Breton raids.
Көтеріліс
858 жылы Роберт Карлға қарсы көтеріліске қосылды. Саломон басқаратын бритондықтармен бірге ол Неустрияның франк ақсүйектерін жетектеп, неміс Людовигін Батыс Францияға шақырып, олардың құрметтерін алуға шақырды. Көтеріліс Карл мен Бриттания королі Эриспоэ арасындағы неке одағы және Карлдың ұлы Людовик Кекештің Неустрия патшалығына иеленуінен туды, бұл Соломон мен Роберттің билігін едәуір шектеді. Карл Робертке Бургундиядағы Аутун және Невер графтықтарын берді; 856 жылы Роберт Аутун қаласын неміс Людовигінен қорғады. 857 жылы қарашада Эриспоэ қаза болғаннан кейін, ол Соломонмен бірігіп Карлға қарсы бүлік көтерді. 858 жылы Роберттің неустриялықтары Людовик Кекешті Ле-Маннан қуды. Сол жылы Людовик Неміс Орлеанға жетіп, бретон және неустриялық көшбасшылардың, сондай-ақ Аквитанияның Пепин II-сінің өкілдерін қабылдады. 861 жылы Карл Робертпен келісімге келіп, оны Анжу графы етіп тағайындады. Содан кейін Роберт солтүстік жағалауды викингтердің шабуылынан табысты қорғады. 862 жылы Карл өзінің ұлы Людовикке Турдағы Сент-Мартин аббаттығын сыйлады – бұл 856 жылы алған патшалығымен салыстырғанда лайықты болғанымен, 858 жылы жоғалтқаннан әлдеқайда кішкентайырақ еді. Жас Людовик көтеріліс жасап, оған әскер берген Соломонмен дос болып, Робертке қарсы соғыс ашты. 862 жылы екі викинг флоты Бретаньде бірікті; біреуі Шарль Балдалымен Сенеден жақында қуылып шығарылған, екіншісі Жерорта теңізінен экспедициядан оралған. Соломон Жерорта теңізі флотын Неустриядағы Луара аймағын тонау үшін жалдады. Роберт олардың он екі кемесін басып алып, тек бірнешесі қашып құтылды, қалғандарын өлтірді. Ол содан кейін Сейн викингтерін Саломонның иеліктеріне шабуыл жасау үшін 6000 фунт күміспен жалдады. Роберттің мақсаты викингтердің Соломонға қызмет етуіне жол бермеу болды. Ол викингтерді Неустриядан ұзақ ұстау үшін (қаржылық емес) Данегельд ретінде салық түрінде үлкен сома жинады. Бірақ франктар мен викингтер арасындағы бейбітшілік ұзаққа созылмады: 863 жылы Соломон бейбіт келісімге келді, бірақ енді жау жерлерін тонау мүмкіндігінен айырылған викингтер Неустрияны қиратты. Карл Робертті Турдағы Сент-Мартин аббаттығының лайықты аббаты етіп тағайындады. Кейінгі жылдары Роберт Пепин II-ге қарсы соғысқа қатысты. 863 жылы ол тағы да Аутун қаласын неміс Людовигінен қорғады; ол 865 жылы Неустрияда және 866 жылы, қайтыс болғанға дейін, Ле-Ман маңындағы бретондықтар мен викингтерге қарсы күресті.
In 858 Robert joined a rebellion against Charles the Bald. With the Bretons under Salomon he led the Frankish nobles of Neustria and invited Louis the German to invade West Francia and receive their homage. The revolt had been sparked by a marriage alliance between Charles and Erispoe, King of Brittany, and by the investment of Charles' son, Louis the Stammerer, with the regnum Neustriae, all which significantly curtailed the powers of both Salomon and Robert. Charles had given Robert the counties of Autun and Nevers in Burgundy; and in 856 Robert had defended Autun from Louis the German. But following Erispoe's assassination in November 857, he and Salomon rebelled against Charles. Robert's Neustrians chased Louis the Stammerer from Le Mans in 858. Later that year, Louis the German reached Orléans and received delegations from the Breton and Neustrian leaders, as well as from Pepin II of Aquitaine. In 861, Charles made peace with Robert and appointed him Count of Anjou. Thereafter, Robert successfully defended the northern coast against a Viking invasion. In 862 Charles granted Louis the Stammerer, his son, the lay abbacy of Saint Martin of Tours—a worthy benefice but small in comparison with the kingdom he had received in 856, and lost in 858. The young Louis rebelled and, befriended by Salomon who supplied him with troops, mounted war against Robert. In 862 two Viking fleets converged on Brittany; one had recently been forced out of the Seine by Charles the Bald, the other was returning from a Mediterranean expedition. Salomon hired the Mediterranean fleet to ravage the Loire valley in Nuestria. Robert captured twelve of their ships, killing all on board save a few who fled. He then hired the former Seine Vikings to attack Salomon's realm for 6,000 pounds silver. Robert's apparent purpose was to prevent the Vikings from serving Salomon. He presumably collected a large amount in taxes for a (non tributary) Danegeld to pay for keeping the Vikings out of Neustria. But peace between the Franks and the Vikings did not last long: in 863 Salomon made his peace, but the Vikings, now deprived of enemy lands to loot, proceeded to ravage Neustria. Charles now made Robert Lay abbot of the influential abbey St. Martin at Tours. Robert warred with Pepin II in his later years. In 863 he again defended Autun from Louis the German; he campaigned in Neustria in 865 and again in 866, shortly before his death, dealing with Bretons and Vikings ravaging the environs of Le Mans.
Өлім және мұра
866 жылы 2 шілдеде Роберт Брисарте шайқасында Францияны Бреттон королі Соломон мен викинг әміршісі Хастейн бастаған бреттондық-викингтердің бірлескен шабуылынан қорғанып тұрғанда қаза тапты. Шайқас барысында викингтердің қолбасшысы жақын маңдағы шіркеуге тігіліп қалды. Роберт қаруын шешіп, шіркеуді қоршауға кірісті; викингтер күтпеген шабуыл жасады, ал Роберт одан кейінгі қақтығыста көз жұмды. Ол мұрагері ретінде тоғыз жасар ұлы Одоны (кейін Франция патшасы болатын) қалдырды. Викингтерге қарсы көрсеткен ерлігі үшін "Фулденс анналдарында" "екінші Маккабей" деп сипатталды.
On 2 July 866, Robert was killed at the Battle of Brissarthe while defending Francia against a joint Breton Viking raiding party led by Salomon, King of Brittany and the Viking chieftain Hastein. During the battle the Viking commander was entrapped in a nearby church. Robert removed his armour to start to besiege the church; the Vikings then launched a surprise attack and Robert died in the subsequent melee. He left behind a nine year old son, Odo (who would later be King of France), as his heir. His heroic successes against the Vikings led to his characterization as "a second Maccabaeus" in the Annales Fuldenses.
Отбасы
Роберт Турдың қызы Аделаидаға үйленді. Олардың балалары:
Францияның королі Одо (шамамен 857–898 жж.), Батыс Францияның королі
Францияның королі Роберт I (шамамен 866–923 жж.), Батыс Францияның королі.
Robert married Adelaide of Tours, daughter of Hugh of Tours. They had:
Odo of France (c.857–898), King of West Francia
Robert I of France (c.866–923), King of West Francia.