Теңіз құбыжықтары – халық ауыз әңгімелеріндегі алып теңіз жаратықтары. Аңыз бойынша, олар кемелерге қауіп төндіреді, шашақты немесе жылан тәрізді болады. 🌊🐉🦑
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аңыз теңізде мекендейтін құбылыс
Legendary sea dwelling creature
Теңіз монстрлары – халық ертегілерінде айтылатын, теңізде мекендейтін, көбінесе өте зор саналатын жандар. Теңіз монстрлары көп түрлі болып келеді, олардың ішінде теңіз айдаһарлары, теңіз жыландары немесе шоғырлы аңдар бар. Олар былтырлау, қабыршақты болуы мүмкін және көбінесе кемелерге қауіп төндіріп, немесе суды атқылап шығарады. "Монстр" деген ұғым жеке пікірге байланысты; сондай-ақ, кейбір теңіз монстрлары киттер мен алып және қалыпты емес кальмарлар сияқты ғылыми тұрғыдан мойындалған жандарға негізделген болуы мүмкін.
Sea monsters are beings from folklore believed to dwell in the sea and are often imagined to be of immense size. Marine monsters can take many forms, including sea dragons, sea serpents, or tentacled beasts. They can be slimy and scaly and are often pictured threatening ships or spouting jets of water. The definition of a "monster" is subjective; further, some sea monsters may have been based on scientifically accepted creatures, such as whales and types of giant and colossal squid.
Байқаулар мен аңыздар
Теңіз жындылары туралы мәліметтер теңізбен байланысы бар дерлік барлық мәдениеттерде кездеседі. Мысалы, Авиений Карфагендік саяхатшы Гимилконың сапары туралы былай дейді: «Онда тереңдіктің жәндіктері және кемелердің баяу қозғалысын күтіп отырған жануарлар жүзеді» (Ora Maritima 117–29 жолдары). Сэр Хамфри Гилберт Англия үшін Ньюфаундлендтің Сент-Джонс қаласын (1583) ресми түрде иеленгеннен кейін қайтып келе жатқанда, «көздері жарқырап тұрған» арыстанға ұқсас жаратылысқа кездескенін мәлімдеді. Тағы бір теңіз жындысына кездесу туралы хабар 1734 жылдың шілдесінен келеді. Дания-Норвегиялық миссионер Ханс Эгеде Гренландияның батыс жағалауындағы Годтхобқа сапар кезінде:
Sea monster accounts are found in virtually all cultures that have contact with the sea. For example, Avienius relates of Carthaginian explorer Himilco's voyage " there monsters of the deep, and beasts swim amid the slow and sluggishly crawling ships." (lines 117–29 of Ora Maritima). Sir Humphrey Gilbert claimed to have encountered a lion like monster with "glaring eyes" on his return voyage after formally claiming St. John's, Newfoundland (1583) for England. Another account of an encounter with a sea monster comes from July 1734. Hans Egede, a Dano Norwegian missionary, reported that on a voyage to Godthåb on the western coast of Greenland he observed:
бұрын көрмеген, өте қорқынышты бір тіршілікке тап болғанын айтты. Жаратылыс басын соншалықты биік көтергендіктен, ол басты мачтадағы қарау тұғырынан да жоғары көрінген. Басы кішкентай, ал денесі қысқа және бүршіктелген. Белгісіз жаратылыс су арқылы жылдам қозғалуға мүмкіндік беретін алып қанаттарын пайдаланған. Кейін теңізшілер оның құйрығын да көрді. Жаратылыс біздің кемемізден ұзын болды. Эллис (1999) Эгеденің көргенінің алып кальмар болуы мүмкін екенін ұсынды. Тлингит аңызында Алясканың оңтүстік-шығыс жағалауында өздері үшін салған үйлерінде аштыққа ұшыраған елді мекенге өркенділік пен бақыт әкелген Гунакадеит (Гуна'ка-дате) атты теңіз жындысы туралы айтылады. Тынық мұхиты, Үнді мұхиты және Оңтүстік мұхитынан да басқа хабарлар белгілі (мысалы, Heuvelmans 1968 қараңыз). Криптозоологтар қазіргі теңіз жындылары – юра және бор кезеңдерінен таралған иктиозавр немесе плезиозавр сияқты алып теңіз рептилияларының немесе Базилозавр сияқты жойылған киттердің қалғандары деп болжайды. Теңіз жындыларының пайда болуына себеп – тропикалық дауылдар, мысалы, урағандар немесе тайфундар салдарынан кемелердің зақымдануы болуы мүмкін. 1892 жылы Гаагадағы Корольдік зоологиялық бақтың директоры Антони Корнелис Оудеманс өзінің «Ұлы теңіз жыланы» атты еңбегін жариялады, онда көптеген теңіз жылан хабарлары бұрын белгісіз, алып, ұзын мойынды еліктер ретінде түсіндірілді. Теңіз жындылары туралы көптеген хабарлар акула мен кит денелерін (төменде қараңыз), жүзетін теңіз шөптерін, ағаштарды немесе тасталған салдар, каноэлер және балық аулау торлары сияқты басқа да суға апаратын заттарды қате түсіну болуы мүмкін.
a most terrible creature, resembling nothing they saw before. The monster lifted its head so high that it seemed to be higher than the crow's nest on the mainmast. The head was small and the body short and wrinkled. The unknown creature was using giant fins which propelled it through the water. Later the sailors saw its tail as well. The monster was longer than our whole ship. Ellis (1999) suggested the Egede monster might have been a giant squid. There is a Tlingit legend about a sea monster named Gunakadeit (Goo na' ka date) who brought prosperity and good luck to a village in crisis, people starving in the home they made for themselves on the southeastern coast of Alaska. Other reports are known from the Pacific, Indian and Southern Oceans (e. g. see Heuvelmans 1968). Cryptozoologists suggest that modern day sea monsters are surviving specimens of giant marine reptiles, such as an ichthyosaur or plesiosaur, from the Jurassic and Cretaceous Periods, or extinct whales like Basilosaurus. Ship damage from Tropical cyclones such as hurricanes or typhoons may also be another possible origin of sea monsters. In 1892, Anthonie Cornelis Oudemans, then director of the Royal Zoological Gardens at The Hague, saw the publication of his The Great Sea Serpent, which suggested that many sea serpent reports were best accounted for as a previously unknown giant, long necked pinniped. It is likely that many other reports of sea monsters are misinterpreted sightings of shark and whale carcasses (see below), floating kelp, logs or other flotsam such as abandoned rafts, canoes and fishing nets.
Асылған ет
Теңіз жындыларының өліктері ежелгі заманнан бері хабарланып келеді (Heuvelmans 1968). Белгісіз өлекселерді көбінесе глобстер деп атайды. Жаңа Зеландия жағалауында жапондық траулер «Зюйо Мару» торымен ұстаған плезиозавр 1977 жылы сенсация тудырды және ФБР оның балықтың шіріген өлігі – бақтабан акула екенін ұсынғанға дейін бразилиялық пошта маркасында бейнеленді. Сол сияқты, ДНК-тестілеу 2001 жылдың тамызында Ньюфаундлендте құлаған теңіз жындысының кашалот екенін растады. 2003 жылдың шілдесінде Чили теңіз жағалауындағы Лос-Муэрмос қаласында табылған ерекше жануар да «теңіз монстрының» заманауи мысалы болды. Бастапқыда ол «автобусқа тең, алып медуза» деп сипатталған, бірақ кейін бұл да кашалоттың тағы бір өлігі екені анықталды. Сүйексіз, аморфты глобстерлер кейде алып осьминогтер деп есептеледі, бірақ теңізде өлген кашалоттардың майы денеден ажырап, коллаген талшықтарының көрінуінен кейде түкті текстуралы ерекшеліксіз ақ массалар құрайтыны қазір анықталды. «Зюйо Мару» өлігін талдау бақтабан акулаларының шіруі кезінде ұқсас құбылыс байқалды, олар алдымен төменгі бас аймағының көп бөлігін және арқа және құйрық қанаттарын жоғалтады, бұл оларды плезиозаврға ұқсатады. 2017 жылдың мамырында The Guardian газеті Индонезияда алып теңіз жындысының өлігі табылғаны туралы мақала жариялады және оның суреті де жарияланды.
Sea monster corpses have been reported since recent antiquity (Heuvelmans 1968). Unidentified carcasses are often called globsters. The alleged plesiosaur netted by the Japanese trawler Zuiyō Maru off New Zealand caused a sensation in 1977 and was immortalized on a Brazilian postage stamp before it was suggested by the FBI to be the decomposing carcass of a basking shark. Likewise, DNA testing confirmed that an alleged sea monster washed up on Newfoundland in August 2001, was a sperm whale. Another modern example of a "sea monster" was the strange creature washed up in Los Muermos on the Chilean sea shore in July 2003. It was first described as a "mammoth jellyfish as long as a bus" but was later determined to be another corpse of a sperm whale. Cases of boneless, amorphic globsters are sometimes believed to be gigantic octopuses, but it has now been determined that sperm whales dying at sea decompose in such a way that the blubber detaches from the body, forming featureless whitish masses that sometimes exhibit a hairy texture due to exposed strands of collagen fibers. The analysis of the Zuiyō Maru carcass revealed a comparable phenomenon in decomposing basking shark carcasses, which lose most of the lower head area and the dorsal and caudal fins first, making them resemble a plesiosaur. In May 2017, The Guardian published an article claiming a giant sea monster's corpse was found in Indonesia, and also published an alleged photograph of "it."