Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нормативтік этикалық теориялар
Normative ethical theories
Артыстық этика (сонымен қатар ареталық этика, грекше wikt: ἀρετή [arete (адамгершілік қасиет)]) – ізгілік пен мінезді этиканың басты нысандары ретінде қарастыратын тәсіл. Бұл, ерікті іс-әрекеттердің салдарына, мінез-құлық принциптеріне немесе ережелеріне, немесе құдайға бағынуға басымдық беретін басқа этикалық жүйелерден өзгеше. Артыстық этика көбінесе этикадағы екі маңызды бағытпен – салдарлық этика мен деонтологиямен салыстырылады. Салдарлық этика іс-әрекеттің нәтижелерінің жақсылығын, ал деонтология – моральдық міндетті маңызды тұсаулар етіп қарастырады. Артыстық этика нәрсенің жағдайын немесе моральдық міндеттердің маңыздылығын жоққа шығармайды, бірақ ізгілікке және кейде эвдемония сияқты басқа да ұғымдарға басқа этикалық теориялармен салыстырғанда көбірек мән береді.
Virtue ethics (also aretaic ethics, from Greek [[wikt:ἀρετή [[[arete (moral virtue)]) is an approach that treats virtue and character as the primary subjects of ethics, in contrast to other ethical systems that put consequences of voluntary acts, principles or rules of conduct, or obedience to divine authority in the primary role. Virtue ethics is usually contrasted with two other major approaches in ethics, consequentialism and deontology, which make the goodness of outcomes of an action (consequentialism) and the concept of moral duty (deontology) central. While virtue ethics does not necessarily deny the importance to ethics of goodness of states of affairs or of moral duties, it emphasizes virtue, and sometimes other concepts, like eudaimonia, to an extent that other ethics theories do not.
Қасиеттілік пен жамандық
Әдептік этикада ізгілік – өмірдің белгілі бір салаларында жақсы ойлау, сезіну және әрекет етуге бейімділік сипаттамасы. Керісінше, жамандық – жаман ойлау, сезіну және әрекет етуге бейімділік сипаттамасы. Ізгіліктер – күнделікті әдеттер емес, олар мінез-құлық қасиеттері, себебі олар адамның тұлғасының және оның қандай адам екенінің орталық бөлігін құрайды. Ізгілік этикасының ерте және кейбір қазіргі нұсқаларында ізгілік – оны көрсететін адамда адамгершілік қасиеттерді ("өркендеу және игілік-құбылыс", эвдаймония) ілгерілететін немесе көрсететін мінез-құлық белгісі ретінде анықталады. Дегенмен, ізгілік этикасының кейбір қазіргі нұсқалары ізгіліктерді адамгершілік қасиеттерге немесе өркендеуге байланысты анықтамайды, ал кейбіреулері тіпті ізгіліктерді ізгіліктерден тәуелсіз анықталған басқа да игіліктерді ілгерітетін қасиеттер ретінде анықтап, осылайша ізгілік этикасын нәтижелік этиканың аясына енгізеді немесе оны онымен біріктіреді. Аристотель үшін ізгілік – эвдаймонияға жетуге көмектесетін дағды емес, ол эвдаймонияның іс-әрекеттегі өзіндік көрінісі еді – эвдаймонияның өзі іс-әрекетте. Нәтижелік және деонтологиялық этикалық жүйелерге қарамастан, онда адам өз мүддесіне сай болмаса да, дұрыс нәрсені жасауға шақырылуы мүмкін (адам оны үлкен игілік үшін немесе борышынан жасауы керек), ізгілік этикасында адам дұрыс нәрсені өзінің мүддесіне сай болғандықтан жасайды. Практикалық ізгілік этикасында тәрбиелеудің маңызды бөлігі – адамның ақылға қонымды жеке мүддесі мен ізгіліктерді қолданудың үйлесімділігін көру, сонда адам ізгілікпен, қуанышпен және ынтамен әрекет етеді, өйткені ізгілік жасау – өзімен жасай алатын ең жақсы нәрсе екенін біледі.
In virtue ethics, a virtue is a characteristic disposition to think, feel, and act well in some domain of life. In contrast, a vice is a characteristic disposition to think, feel, and act poorly. Virtues are not everyday habits; they are character traits, in the sense that they are central to someone’s personality and what they are like as a person. In early versions and some modern versions of virtue ethics, a virtue is defined as a character trait that promotes or exhibits human excellence ("flourishing and wellbeing", eudaimonia) in the person who exhibits it. Some modern versions of virtue ethics do not define virtues in terms of human excellence or flourishing, and some go so far as to define virtues as traits that tend to promote some other good that is defined independently of the virtues, thereby subsuming virtue ethics under (or somehow merging it with) consequentialist ethics. To Aristotle, a virtue was not a skill that made you better able to achieve eudaimonia but was itself an expression of eudaimonia—eudaimonia in activity. In contrast with consequentialist and deontological ethical systems, in which one may be called upon to do the right thing even though it is not in one's own interests (one is to do it instead for the greater good, or out of duty), in virtue ethics, one does the right thing because it is in one's own interests. Part of training in practical virtue ethics is to come to see the coincidence of one's enlightened self interest and the practice of the virtues, so that one is virtuous willingly, gladly, and enthusiastically because one knows that being virtuous is the best thing one can do with oneself.
Бағалылық пен эмоция
Ежелгі грек және қазіргі заманғы эвдемониялық ізгілік этикасында ізгіліктер мен жамандықтар – бұл әсерлік және интеллектуалды компоненттерді қамтитын күрделі мінез-қалпы. Яғни, олар дұрыс іс-әрекет жасау туралы жақсы ойлау қабілетін (төменде phronesis туралы қараңыз) және сонымен қатар эмоциялар мен сезімдерді дұрыс бақылауды қамтитын бейімділіктер. Мысалы, жомарт адам адамдарға қашан және қалай көмектесу керектігін жақсы біледі, және мұндай адамдар көмектесуден ләззат алып, қайшылықсыз іс-әрекет етеді. Осы тұрғыда ізгі адамдар ғана емес, зұлым адамдармен (дұрыс іс-әрекет туралы нашар ойлайтын және бұрыс нәрселерге эмоциялық байланысы бар), сондай-ақ ұстамсыздық танытқан адамдармен (дұрыс жолды білгенімен, сезімдерінің ықпалымен дұрыс емес нәрсені жасайтын) және тек қана өзін-өзі ұстап тұратын адамдармен (сезімдері дұрыс емес нәрсені жасауға ұсыныс бергенімен, ерік күшінің арқасында дұрыс деп білетінін істей алатын) де қарама-қарсы қойылады. Розалинд Херстхаус айтуынша, Аристотельдік ізгілік этикасында эмоциялар моральдық маңызға ие, себебі «ізгіліктер (және жамандықтар) – бұл тек іс-әрекет ету үшін ғана емес, сонымен қатар эмоцияларды сезінуге, әрекетке жауап ретінде де, сондай-ақ оны тудыратын күш ретінде де бейімділіктер [және] ізгіліктерге ие адамда бұл эмоциялар дұрыс жағдайларда, дұрыс адамдарға немесе нысандарға, дұрыс себептермен сезіледі, мұндағы «дұрыс» дегеніміз – «тура» дегенді білдіреді».
In ancient Greek and modern eudaimonic virtue ethics, virtues and vices are complex dispositions that involve both affective and intellectual components. That is, they are dispositions that involve both being able to reason well about the right thing to do (see below on phronesis), and also to engage emotions and feelings correctly. For example, a generous person can reason well about when and how to help people, and such a person also helps people with pleasure and without conflict. In this, virtuous people are contrasted not only with vicious people (who reason poorly about what to do and are emotionally attached to the wrong things) and with the incontinent (who are tempted by their feelings into doing the wrong thing even though they know what is right), but also with the merely continent (whose emotions tempt them toward doing the wrong thing but whose strength of will lets them do what they know is right). According to Rosalind Hursthouse, in Aristotelian virtue ethics, the emotions have moral significance because "virtues (and vices) are all dispositions not only to act, but to feel emotions, as reactions as well as impulses to action [and] In the person with the virtues, these emotions will be felt on the right occasions, toward the right people or objects, for the right reasons, where 'right' means 'correct' "
және
Фронезис (φρόνησις; парасаттылық, практикалық ізгілік немесе практикалық даналық) – кез келген жағдайда ең дұрыс нәрсені анықтауға қабілеттілік беретін, дамыған қасиет. Теориялық даналықтан өзгеше, практикалық акыл-ой іс-әрекетке немесе шешімге ұласады. Джон Макдауэлл айтқандай, практикалық даналық – жағдайдың қажеттіліктерін "сезіну қабілеті". Эвдаймония (εὐδαιμονία) – грек тілінен «әл-ауқат», «бақыт», «құт-береке» және ізгілік этикасы контекстінде «адамның гүлденуі» деп түрліше аударылатын күй. Эвдаймония осы мағынада субъективті емес, объективті күй. Ол – жақсы өмір сүруді сипаттайды. Батыс философиялық дәстүрінде эвдаймонияның көрнекті жақтасы Аристотельдің айтуынша, эвдаймония адам өмірінің мақсатын анықтайды. Ол – жанның ең лайықты және күшті қызметі – адамға тән қасиетті, яғни акыл-ойда қолданудан тұрады. «Никомах этикасында» Аристотель, одан бұрынғы Платон сияқты, эвдаймонияға ұмтылу – «кемелді ізгілікке сай келетін жанның іс-әрекеті» екенін дәлелдеді, оны тек адам қоғамында – полисте немесе қала-мемлекетте ғана дұрыс жүзеге асыруға болады. Эвдаймонияны алғаш Аристотель танымал еткенімен, қазір ол жалпы ізгілік теориясының құрамына кіреді. Ізгілік теориясы бойынша, эвдаймония – ізгіліктерді іске асыру арқылы қол жеткізілетін, лайықты адам өмірін сүру нәтижесінде туындайтын күй. Ізгілік – иесіне өз мақсатына жетуге мүмкіндік беретін мінез-құлық немесе қасиет. Мысалы, пышақтың ізгілігі – өткірлігі, ал жарыс аттың ізгілігі – жылдамдығы. Сондықтан, адамның ізгіліктерін анықтау үшін, адамның мақсаты не екенін білу қажет. Барлық қазіргі заманғы ізгілік этикасы теориялары эвдаймониялық емес; кейбіреулері эвдаймонияның орнына басқа мақсатты қояды, ал кейбіреулері телеологиялық емес, яғни ізгіліктерді олардың нәтижесіне немесе олардың іс-әрекеттерінен туындайтын салдарына қарай бағаламайды.
Phronesis (φρόνησις; prudence, practical virtue, or practical wisdom) is an acquired trait that enables its possessor to identify the best thing to do in any given situation. Unlike theoretical wisdom, practical reason results in action or decision. As John McDowell puts it, practical wisdom involves a "perceptual sensitivity" to what a situation requires. Eudaimonia (εὐδαιμονία) is a state variously translated from Greek as 'well being', 'happiness', 'blessedness', and in the context of virtue ethics, 'human flourishing'. Eudaimonia in this sense is not a subjective, but an objective, state. It characterizes the well lived life. According to Aristotle, the most prominent exponent of eudaimonia in the Western philosophical tradition, eudaimonia defines the goal of human life. It consists of exercising the characteristic human quality—reason—as the soul's most proper and nourishing activity. In his Nicomachean Ethics, Aristotle, like Plato before him, argued that the pursuit of eudaimonia is an "activity of the soul in accordance with perfect virtue", which further could only properly be exercised in the characteristic human community—the polis or city state. Although eudaimonia was first popularized by Aristotle, it now belongs to the tradition of virtue theories generally. For the virtue theorist, eudaimonia describes that state achieved by the person who lives the proper human life, an outcome that can be reached by practicing the virtues. A virtue is a habit or quality that allows the bearer to succeed at his, her, or its purpose. The virtue of a knife, for example, is sharpness; among the virtues of a racehorse is speed. Thus, to identify the virtues for human beings, one must have an account of what is the human purpose. Not all modern virtue ethics theories are eudaimonic; some place another end in place of eudaimonia, while others are non teleological: that is, they do not account for virtues in terms of the results that the practice of the virtues produce or tend to produce.
Адалдық тарихы
Батыстың көптеген дәстүрлері сияқты, ізгілік теориясы ежелгі грек философиясынан бастау алды. Әдептілік этикасы Сократтан басталып, кейін Платон, Аристотель және стоиктер арқылы одан әрі дамыды. Әдептілік этикасы жеке тұлғаның мінез-құлқына, адамның іс-әрекеттеріне (немесе оның салдарына) емес, шоғырланады. Әдептілік этикасын ұстанатындар арасында қандай ізгі қасиеттер мақтауға лайық екендігі туралы пікірталас бар. Дегенмен, көптеген теориялық тұрғыдағы мамандар этиканың ізгі қасиеттерді іс жүзінде қолдану арқылы көрінетініне келіседі. Платон мен Аристотельдің ізгілік туралы түсініктері бір-бірінен ерекшеленеді. Платон ізгілікті ізденіске болатын мақсат деп санайды, ал дос – пайдалы құрал. Аристотель ізгі қасиеттердің, әсіресе шынайы достық, адам қарым-қатынастарын сақтау құралы ретінде қызмет ететінін айтады, онсыз адамның бақытты болуға ұмтылысы сәтсіздікке ұшырайды. Платонның «Мемлекет» еңбегінде төрт негізгі ізгі қасиет – даналық, әділдік, батылдық және ұстамдылық туралы айтылады. Аристотельдің «Никомах этикасы» атты еңбегінде де этикалық теорияда ізгі қасиеттер маңызды орын алады. Адалдық теориясын Ливий, Плутарх және Тацит сияқты моральдық тарихшылар тарихты зерттеуге енгізді. Гректердің ізгілік туралы идеясы Цицерон арқылы Рим философиясына беріліп, кейін Миландық Амвросийдің христиандық моральдық теологиясына енгізілді. Схоластикалық кезеңде Тома Аквинский өзінің «Теологиялық суммасы» (Summa Theologiae) және «Никомах этикасына» түсіндірмелерінде ізгіліктерді теологиялық тұрғыдан жан-жақты қарастырды. Реформациядан кейін Аристотельдің «Никомах этикасы» 17 ғасырдың соңына дейін протестант университеттерінде этика пәнінің негізгі авторитеті болып қала берді, 1682 жылға дейін «Никомах этикасына» қатысты елуден астам протестанттық түсіндірмелер жарияланды. Бұл дәстүр соңғы бірнеше ғасырларда еуропалық философиялық ойдың фонына ығысқанмен, «ізгілік» термині осы кезеңде де қолданыста болды және классикалық республикашылдық немесе классикалық либерализм дәстүрінде маңызды орын алды. Бұл дәстүр 16 ғасырдағы Италияда, сондай-ақ 17 және 18 ғасырлардағы Ұлыбритания мен Америкада кең таралды. Шын мәнінде, «ізгілік» термині Томас Фернандес де Медрано, Никколо Макиавелли, Дэвид Юм, Англия азамат соғысы кезеңіндегі республикашылар, 18 ғасырдың ағылшын вигтері және Шотландия ағартушылығы мен Американың негізін қалаушыларының еңбектерінде жиі кездеседі.
Like much of the Western tradition, virtue theory originated in ancient Greek philosophy. Virtue ethics began with Socrates, and was subsequently developed further by Plato, Aristotle, and the Stoics. Virtue ethics concentrates on the character of the individual, rather than the acts (or consequences thereof) of the individual. There is debate among adherents of virtue ethics concerning what specific virtues are praiseworthy. However, most theorists agree that ethics is demonstrated by the practice of virtues. Plato and Aristotle's treatments of virtues are not the same. Plato believes virtue is effectively an end to be sought, for which a friend might be a useful means. Aristotle states that the virtues function more as means to safeguard human relations, particularly authentic friendship, without which one's quest for happiness is frustrated. Discussion of what were known as the four cardinal virtues—wisdom, justice, fortitude, and temperance—can be found in Plato's Republic. The virtues also figure prominently in Aristotle's ethical theory found in Nicomachean Ethics. Virtue theory was inserted into the study of history by moralistic historians such as Livy, Plutarch, and Tacitus. The Greek idea of the virtues was passed on in Roman philosophy through Cicero and later incorporated into Christian moral theology by Ambrose of Milan. During the scholastic period, the most comprehensive consideration of the virtues from a theological perspective was provided by Thomas Aquinas in his Summa Theologiae and his Commentaries on the Nicomachean Ethics. After the Reformation, Aristotle's Nicomachean Ethics continued to be the main authority for the discipline of ethics at Protestant universities until the late seventeenth century, with over fifty Protestant commentaries published on the Nicomachean Ethics before 1682. Though the tradition receded into the background of European philosophical thought in the past few centuries, the term "virtue" remained current during this period, and in fact appears prominently in the tradition of classical republicanism or classical liberalism. This tradition was prominent in the intellectual life of 16th century Italy, as well as 17th and 18th century Britain and America; indeed the term "virtue" appears frequently in the work of Tomás Fernández de Medrano, Niccolò Machiavelli, David Hume, the republicans of the English Civil War period, the 18th century English Whigs, and the prominent figures among the Scottish Enlightenment and the American Founding Fathers.
Сындар
Аристотель ең маңызды қасиеттердің тоғызын атап көрсетті: даналық, парасаттылық, әділдік, батылдық, ерлік, жомарттық, ұлылық, жомарттық, ұстамдылық. Бұған қарама-қайшы, философ Уолтер Кауфманн төрт негізгі ізгілік ретінде амбиция/кішіпейілділік, махаббат, батылдық және адалдықты ұсынды. Ізгілік теориясының жақтаушылары кейде ізгіліктің негізгі ерекшелігі оның жалпыға бірдей қолданылуы деп айтады. Басқаша айтқанда, ізгілік деп танылған кез келген мінез-құлық қасиеттері барлық адамдар үшін жалпыға бірдей ізгілік ретінде қарастырылуы керек. Бұл көзқарас бойынша, мысалы, еркектік қасиет ретінде ұсынбай, әйелдік қасиет ретінде құлшыныс деп айту тұжырымға қайшы келеді. Ізгілік теориясының басқа да жақтаушылары, атап айтқанда Аласдейр Макинтайр, осы қарсылыққа, ізгіліктің кез келген есебі, шын мәнінде, сол қасиеттер жүзеге асырылатын қоғамдастықтан шығарылуы керек деп жауап береді: этика сөзі этосты білдіреді. Яғни, қасиеттер белгілі бір уақыт пен орынға негізделген және міндетті түрде болуы керек. Афинада ізгілік деп саналатын нәрсе Торонтода дұрыс мінез-құлық туралы күлкілі нұсқаулық болады және керісінше. Бұл көзқарас адамды моральдық іс-әрекеттің статикалық болуы керек деген пікірге міндетті түрде бағындырмайды: моральдық іс-әрекет – яғни, ізгіліктерді ойлану мен іс жүзінде қолдануға тырысу – адамдарға өздерінің қоғамдарының этикасын баяу өзгертуге мүмкіндік беретін мәдени ресурстарды қамтамасыз ете алады. Макинтайр осы ұстанымды өзінің ізгілік этикасы туралы "Зияннан кейін" атты еңбегінде қабылдаған көрінеді. Адамдар 18 ғасырдағы Атлантика әлемінің құл иеленуші қоғамдастықтарында құл иеленуші ойдың тез пайда болуын (МакИнтайр айтпаса да) осындай өзгеріс үлгісі ретінде келтіре алады: қысқа уақыт ішінде, мүмкін 1760 жылдан 1800 жылға дейін, Ұлыбританияда, Францияда және Британдық Америкада бұрын моральдық бейтарап немесе тіпті ізгі деп саналған құл иелену, қоғамның кең ауқымында тез арада зұлымдық ретінде қарастырыла бастады. Аболиционистік ойдың пайда болуы көптеген көздерден алынған болса да, Дэвид Брайон Дэвистің жұмысы, басқалар арасында, бір көздің осы қоғамдардың белгілі бір секторлары, атап айтқанда квакерлер арасындағы моральдық теорияның жылдам, ішкі эволюциясы екенін анықтады. Ізгілік теориясына тағы бір қарсылық – ізгілік этикасы қандай әрекеттерге моральдық жол беріледі және қайсысына болмайды, керісінше, жақсы адам болу үшін қандай қасиеттерді дамыту керектігіне назар аудармайды. Басқаша айтқанда, кейбір ізгілік теоретиктері, мысалы, адам өлтіруді, өзінен-өзі аморальды немесе рұқсат етілмейтін іс-әрекет ретінде айыптамауы мүмкін, бірақ олар адам өлтірген адамның мейірімділік пен әділдік сияқты бірнеше маңызды ізгіліктері жоқ деп айтуға болады. Дегенмен, теорияның қарсыластары теорияның бұл ерекше ерекшелігі ізгілік этикасын заң шығарудың негізі ретінде жарамды жалпыға бірдей норма ретінде пайдасыз етеді деп жиі қарсылық білдіреді. Кейбір ізгілік теоретиктері осы тұтқа мойынсұнады, бірақ заңды заң шығарушы билік туралы түсінікке қарсы шығып, саяси идеал ретінде анархизмнің кейбір түрлерін тиімді қолданады. Басқалары заңдарды ізгі заң шығарушылар жасауы керек деп айтады. Ал басқалары сот жүйесін ережелерге емес, адалдыққа негіздеуге болады дейді. Аристотель өзінің "Никомах этикасы" атты еңбегін "Саясат" атты еңбегінің алдын ала нұсқасы ретінде қарастырды. Ол саясаттың мақсаты ізгі азаматтардың дамуына қолайлы жерді жасау екенін және ізгіліктің бір мақсаты – денсаулықты сақтау саясатына үлес қосуға көмектесу екенін түсіндірді. Кейбір ізгілік теоретиктері бұл жалпы қарсылыққа "жаман іс-әрекет" деген түсінікпен де құмарлықтың ерекшелігі болып табылады деп жауап бере алады. Яғни, ізгілікке ұмтылмаған немесе ізгіліктен ауытқыған әрекеттер біздің "жаман мінез-құлық" түсінігімізге жатады. Барлық ізгілік этикасы осы ұғыммен келіспесе де, бұл ізгілік этикасының "адамгершілік тұрғыдан рұқсат етілмейтін" ұғымын қайта енгізудің бір жолы. Біреудің ойынша, ол ізгілік емес нәрсені ізгілік деп қарастыра отырып, надандықтан дәлел келтіреді. Басқаша айтқанда, іс-әрекеттің немесе адамның ізгілігі үшін дәлелдің болмауы, барлық басқа тұрақтылық, аталған іс-әрекеттің немесе адамның ізгі емес екенін білдірмейді.
Regarding which are the most important virtues, Aristotle proposed the following nine: wisdom; prudence; justice; fortitude; courage; liberality; magnificence; magnanimity; temperance. In contrast, philosopher Walter Kaufmann proposed as the four cardinal virtues ambition/humility, love, courage, and honesty. Proponents of virtue theory sometimes argue that a central feature of a virtue is its universal applicability. In other words, any character trait defined as a virtue must reasonably be universally regarded as a virtue for all people. According to this view, it is inconsistent to claim, for example, servility as a female virtue, while at the same time not proposing it as a male one. Other proponents of virtue theory, notably Alasdair MacIntyre, respond to this objection by arguing that any account of the virtues must indeed be generated out of the community in which those virtues are to be practiced: the very word ethics implies ethos. That is to say that the virtues are, and necessarily must be, grounded in a particular time and place. What counts as a virtue in Athens would be a ludicrous guide to proper behaviour in Toronto and vice versa. To take this view does not necessarily commit one to the argument that accounts of the virtues must therefore be static: moral activity—that is, attempts to contemplate and practice the virtues—can provide the cultural resources that allow people to change, albeit slowly, the ethos of their own societies. MacIntyre appears to take this position in his seminal work on virtue ethics, After Virtue. One might cite (though MacIntyre does not) the rapid emergence of abolitionist thought in the slave holding societies of the 18th century Atlantic world as an example of this sort of change: over a short period of time, perhaps 1760 to 1800, in Britain, France, and British America, slave holding, previously thought to be morally neutral or even virtuous, rapidly became seen as vicious among wide swathes of society. While the emergence of abolitionist thought derived from many sources, the work of David Brion Davis, among others, established that one source was the rapid, internal evolution of moral theory among certain sectors of these societies, notably the Quakers. Another objection to virtue theory is that virtue ethics does not focus on what sorts of actions are morally permitted and which ones are not, but rather on what sort of qualities someone ought to foster in order to become a good person. In other words, while some virtue theorists may not condemn, for example, murder as an inherently immoral or impermissible sort of action, they may argue that someone who commits a murder is severely lacking in several important virtues, such as compassion and fairness. Still, antagonists of the theory often object that this particular feature of the theory makes virtue ethics useless as a universal norm of acceptable conduct suitable as a base for legislation. Some virtue theorists concede this point, but respond by opposing the very notion of legitimate legislative authority instead, effectively advocating some form of anarchism as the political ideal. Others argue that laws should be made by virtuous legislators. Still, others argue that it is possible to base a judicial system on the moral notion of virtues rather than rules. Aristotle himself saw his Nicomachean Ethics as a prequel for his Politics and felt that the point of politics was to create the fertile soil for a virtuous citizenry to develop in, and that one purpose of virtue was that it helps you to contribute to a healthy polis. Some virtue theorists might respond to this overall objection with the notion of a "bad act" also being an act characteristic of vice. That is to say that those acts that do not aim at virtue, or that stray from virtue, would constitute our conception of "bad behavior". Although not all virtue ethicists agree to this notion, this is one way the virtue ethicist can re introduce the concept of the "morally impermissible". One could raise an objection that he is committing an argument from ignorance by postulating that what is not virtuous is unvirtuous. In other words, just because an action or person 'lacks of evidence' for virtue does not, all else constant, imply that said action or person is unvirtuous.
Утопизм және плюрализм
Роберт Б. Луден ізгілік этикасын тұрақты емес утопизмнің бір түрін қолдайтыны үшін сынға алады. Луденнің пікірінше, қазіргі қоғамдарда Аристотель теориялаған моральдық қоғамнан гөрі "этностық, діни және әлеуметтік топтар көп болғандықтан" бір ізгіліктер жиынтығына жету өте қиын. Осы топтардың әрқайсысының "өз мүдделері ғана емес, сонымен қатар өз ізгіліктері де бар". Луден, ізгілікке негізделген этиканы қолдаушы МакИнтайрдың "Игіліктен кейін" еңбегінде осы мәселені қарастырғанын айтады, бірақ этика іс-әрекеттерге қатысты ережелерді құрудан бас тартып, тек адамдардың моральдық қасиеттерін талқылаумен шектеле алмайды.
Robert B. Louden criticizes virtue ethics on the basis that it promotes a form of unsustainable utopianism. Trying to arrive at a single set of virtues is immensely difficult in contemporary societies as, according to Louden, they contain "more ethnic, religious, and class groups than did the moral community which Aristotle theorized about" with each of these groups having "not only its own interests but its own set of virtues as well". Louden notes in passing that MacIntyre, a supporter of virtue based ethics, has grappled with this in After Virtue but that ethics cannot dispense with building rules around acts and rely only on discussing the moral character of persons.
Әдеп-ахлақтың категориясы
Жақсылық, деонтологиялық және нәтижелі этикадан өзгеше (бұл үш теория қазіргі заманғы ең басты нормативтік этикалық теориялар болып табылады). Деонтологиялық этика, кейде міндет этикасы деп аталады, этикалық принциптерге немесе міндеттерге бағынуға баса назар аударады. Дегенмен, бұл міндеттерді қалай анықтау деонтологиялық этикада көбінесе пікірталас пен дау тудырады. Деонтологтар қолданатын ережелердің ең көп тараған схемаларының бірі – құдайлық бұйрықтар теориясы. Деонтология, сондай-ақ, метаэтикалық реализмге байланысты, ол жағдайға қарамастан, әрекетті моральдық ететін абсолютті моральдық принциптердің бар екенін жорамалдайды. Иммануил Кант деонтологиялық этиканың ең ірі теоретиктерінің бірі саналады. Нормативтік этикадағы ең басты ой-пікір мектебі – нәтижелілік. Деонтология міндетті орындауға басымдық берсе, нәтижелілік әрекеттің моральдық негізін оның салдарына байланысты анықтайды. Адам өлтіруден аулақ болу – моральдық міндет деудің орнына, нәтижелілік тұрғысынан қарағанда, адам өлтіруден аулақ болуымыз керек, себебі ол жағымсыз салдарға әкеледі. Мұндағы басты мәселе – қандай салдарды объективті түрде қалауға болады. Джон Стюарт Миллдің ең үлкен бақыт принципі – объективті түрде не қажет екенін анықтау үшін жиі қолданылатын өлшем. Милл, әрекеттің қалаулылығы – оның әкелетін бақыттың мөлшеріне, оны сезінетін адамдар санына және бақыттың ұзақтығына байланысты екенін айтады. Ол бақыт түрлерін ажыратуға тырысады, бірақ оларды жіктеу өте қиын. Жақсылық этикасы – үлгілі адамдағы ізгі қасиеттерді, қажетті сипаттамаларды анықтайды. Осы қасиеттерді көрсету – этиканың мақсаты, ал адамның іс-әрекеті оның ізгі қасиеттерінің көрінісі болып табылады. Философ үшін әрекет моральдық өлшем ретінде қолданыла алмайды, себебі ізгілік – жай ғана әрекетті таңдаудан гөрі кең ұғымды қамтиды. Керісінше, ізгілік – бұл ізгілікке ие адамды кез келген жағдайда дұрыс шешімдерге жетелейтін мінез-құлық жолы. Жақсылық этикасында қандай қасиеттер жақсы, ал қандай қасиеттер жаман екендігі туралы көптеген келіспеушіліктер бар. Сондай-ақ, барлық жағдайда қандай "жақсы" әрекет жасау керектігін және ізгілікті қалай анықтау керектігін анықтауда қиындықтар туындайды. Нәтижелі және деонтологиялық теориялар әлі де жиі ізгілік терминін қолданады, бірақ шектеулі мағынада, яғни жүйенің принциптері мен ережелеріне бағынуға бейімділік ретінде. Басқаша айтқанда, осы теорияларда ізгілік екінші орында тұрады, ал принциптер мен ережелер бірінші орында. Бір сөздің артында жасырылған ізгілік туралы осы әртүрлі түсініктер шатасуға себеп болуы мүмкін. Бұл келіспеушілік ізгілік теориясы мен оның философиялық қарсыластары арасындағы үлкен қайшылықты көрсетеді. Жақсылық теориясының жүйесі тек телеологиялық болса ғана түсінікті: яғни, ол адам өмірінің мақсатын (telos) немесе кеңінен айтқанда, өмірдің мағынасын қамтуы керек. Адам өмірінің мақсаты туралы немесе адам үшін жақсы өмір деген не екендігі туралы қатаң мәлімдемелер дау тудыруы мүмкін. Адам өмірінің телеологиялық есебіне жақсылық теориясының қажетті міндеттемесі осы дәстүрді нормативтік этиканың басқа басты тәсілдерімен қақтығысқа түсіреді, себебі олар әрекеттерге назар аударады және осы ауыртпалықты көтермейді.
Virtue contrasts with deontological and consequentialist ethics (the three being together the most predominant contemporary normative ethical theories). Deontological ethics, sometimes referred to as duty ethics, places the emphasis on adhering to ethical principles or duties. How these duties are defined, however, is often a point of contention and debate in deontological ethics. One predominant rule scheme used by deontologists is divine command theory. Deontology also depends upon meta ethical realism, in that it postulates the existence of moral absolutes that make an action moral, regardless of circumstances. Immanuel Kant is considered one of the foremost theorists of deontological ethics. The next predominant school of thought in normative ethics is consequentialism. While deontology places the emphasis on doing one's duty, consequentialism bases the morality of an action upon its outcome. Instead of saying that one has a moral duty to abstain from murder, a consequentialist would say that we should abstain from murder because it causes undesirable effects. The main contention here is what outcomes should/can be identified as objectively desirable. The greatest happiness principle of John Stuart Mill is a commonly adopted criteria for what is objectively desirable. Mill asserts that the desirability of an action is the net amount of happiness it brings, the number of people it brings it to, and the duration of the happiness. He tries to delineate classes of happiness, some preferable to others, but there is a great deal of difficulty in classifying such concepts. A virtue ethicist identifies virtues, desirable characteristics, that an excellent person embodies. Exhibiting these virtues is the aim of ethics, and one's actions are a reflection of one's virtues. To the virtue philosopher, action cannot be used as a demarcation of morality, because a virtue encompasses more than just a simple selection of action. Instead, a virtue is a way of being that leads the person exhibiting the virtue to make certain "virtuous" types of choices consistently in each situation. There is a great deal of disagreement within virtue ethics over what are virtues and what are not. There are also difficulties in identifying what is the "virtuous" action to take in all circumstances, and how to define a virtue. Consequentialist and deontological theories often still employ the term virtue, but in a restricted sense, namely as a tendency or disposition to adhere to the system's principles or rules. In other words, in those theories, virtue is secondary, and the principles or rules are primary. These very different senses of what constitutes virtue, hidden behind the same word, are a potential source of confusion. This disagreement over the meaning of virtue points to a larger conflict between virtue theory and its philosophical rivals. A system of virtue theory is only intelligible if it is teleological: that is, if it includes an account of the purpose (telos) of human life, or in popular language, the meaning of life. Obviously, strong claims about the purpose of human life, or of what the good life for human beings is, will be controversial. Virtue theory's necessary commitment to a teleological account of human life thus puts the tradition in tension with other dominant approaches to normative ethics, which, because they focus on actions, do not bear this burden.