Адраммелех: ежелгі семит құдайы, Сепарваим қалаларының құдайы. Ассирия патшасы Сеннахиримнің ұлы, Арда Мулиссу есімімен де белгілі. Тарихы мен мағынасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі семит құдайы Адраммелек /ə/'d//r//æ//m//ə/,/l//ɛ//k/ (; Adramélekh) – Ежелгі семит құдайы, ол Патшалар кітабында қысқаша аталып, онда "Сефарваим" құдайы ретінде сипатталған. Сефарваим (грамматикалық жағынан екілік сөз) көбінесе, бірақ нақты емес, Вавилонның солтүстігіндегі Евфрат өзенінің жағалауындағы Сиппар Яхрурум және Сиппар Амнаном есімді екі қаламен байланыстырылады. Адраммелек есімінің мағынасы шамамен "Ұлылық патша" дегенді білдіреді. Еврей жазбаларында Адраммелек есімді тағы бір адам Ассирия патшасы Сеннахиримнің ұлы және оны өлтірген адам ретінде Исаия кітабының 37:38-тарауында сипатталған. Ол аккад тілінде Арда Мулису деп аталды және Сеннахиримнің қарсы шыққан ұлы болды.
Ancient Semitic god
Adrammelech /ə/'/d//r//æ//m//ə/,/l//ɛ//k/ (; Adramélekh) is an ancient Semitic god mentioned briefly by name in the Book of Kings, where he is described as a god of "Sepharvaim". Sepharvaim (a word which is grammatically dual) is commonly, but not certainly, identified with the twin cities of Sippar Yahrurum and Sippar Amnanum on the banks of the Euphrates, north of Babylon. The name Adrammelech probably translates to "Magnificent king." An unrelated person with the name of Adrammelech is described in Hebrew writings as a son and murderer of Sennacherib, king of Assyria, in and Isaiah 37:38. He was known in the Akkadian language as Arda Mulissu, and was the rebellious son of Sennacherib.
Киелі кітаптағы оқиға
Есептерде былай делінген: «Сепарваимдіктер өз балаларын Адраммелех пен Анаммелех, Сепарваимнің құдайларына құрбандық ретінде отта жақты» (ЖД). Сепарваимдіктер Ассириялықтармен Самарияға жер аударылған халық ретінде көрсетілген. Адраммелех және Анаммелех құдайы (оны туралы да аз мәлімет белгілі) келесі жолдарда да айтылады: «Хамат пен Арпадтың құдайлары қайда? Сепарваимнің, Хена мен Иваның құдайлары қайда? Олар Самарияны менің қолымнан құтқарып алды ма?» (ЖД). Осыған ұқсас мәтін басқа да жерлерде кездеседі.
reports: "The Sepharvites burned their children in the fire as sacrifices to Adrammelech and Anammelech, the gods of Sepharvaim" (NIV). The Sepharvites are given as a people deported by the Assyrians to Samaria. Adrammelech and the god Anammelech (about whom likewise little is known) are again seemingly alluded to in : "Where are the gods of Hamath and Arpad? Where are the gods of Sepharvaim, Hena and Ivvah? Have they rescued Samaria from my hand?" (NIV). has an almost identical passage.
Интерпретация
А. Р. Милард, Саул Олян және басқалардың пікірінше, Адраммелек бастапқы * (Жұлдызша тілдік реконструкцияны білдіреді; яғни, бұл форма жазбаша көздерде тікелей расталмаған) ʾAddîr meleḵ, "ұлы патша" немесе "ұлы патша болып табылады" дегенді көрсетеді. Осыған ұқсас ʾAddîr сүті, сүт ʾaddîr (морфемалар кері аударылған) және Баʿal ʾaddîr ("ұлы ие" немесе "ұлы Баал") ежелгі семит көздерінде Баалдың эпитеті ретінде немесе баал ретінде жазылған. Мысалы, Эберхард Шредер 1885 жылы былай деп жазды:
According to A. R. Millard, Saul Olyan, and others, Adrammelech likely represents an original * (An asterisk indicates a linguistic reconstruction; in other words, the form is not directly attested in written sources)ʾAddîr meleḵ, "majestic king" or "the majestic one is king". Cognate ʾAddîr milk, along with similar Milk ʾaddîr (with the morphemes inverted) and Baʿal ʾaddîr ("majestic master" or "majestic Baal"), is recorded in ancient Semitic sources as an epithet of Baal, or a baal. For example, Eberhard Schrader wrote in 1885:
Питер Дженсен XIX ғасырдың соңында אדדמלך (ʾAḏrammeleḵ, "Адраммелек") сөзінің қолжазбадағы қате болуы мүмкін екенін ұсынды, себебі ר (r) және ד (d) әріптері типографиялық тұрғыдан ұқсас, ал Дженсен бұл сөзді жазбада кездеспейтін חֲדַדמֶּלֶךְ (*Ḥăḏaḏmeleḵ, "Хадад патша" немесе "Хадад – патша") нұсқасы деп ойлады, осылайша Адраммелекті қанаандық Хадад құдайымен теңестірді. Шындығында, Адад Хададтың бір түрі ретінде жазылған; бірақ Милард былай деп жазады: "Егер сепарвиттер арамей немесе финикиялық текті болса, олардың құдайының атының басындағы "х" әрпінің жоғалуы екіталай, егер Еврейлердің Патшалар кітабының авторлары осы ақпаратты вавилондық клинопись мәтінінен көшірген болса, онда оны осылай жазуға болмайды".
Peter Jensen proposed in the late nineteenth century that אדרמלך (ʾAḏrammeleḵ, "Adrammelech") was a manuscript error for אדדמלך (*ʾĂḏaḏmeleḵ, "*Adadmelech"), due to the typographical similarity of ר (r) and ד (d), which Jensen thought was a variant of unrecorded חֲדַדמֶּלֶךְ (*Ḥăḏaḏmeleḵ, "King Hadad" or "Hadad is king"), thus identifying Adrammelech with the Canaanite god Hadad. Adad is in fact recorded as a variant of Hadad; but Millard writes: "If the Sepharvites were of Aramean or Phoenician origin, it is very unlikely that the name of their god would have lost its initial h, unless the Hebrew authors of Kings copied the information from a cuneiform text in Babylonian, which would not express it."
Көркем шығармаларда
Бір ақынның Адраммелек туралы сипаттамасын (грек тілінде Адрамелек деп жазылады) Роберт Сильвербергтің "Басилей" атты қысқа әңгімесінде кездестіруге болады. Ол "Құдайдың жауы, шайтаннан артық мақтаншы, ашкөз және зұлым. Одан да лағып, екі жүзді жаратылыс." Адрамелекті шақыруға жасалған тытыру (барлық жерде Адрамелек деп жазылады) Грэм Мастертонның 1978 жылғы "Д-күннің шайтандары" атты қорқыныш романының негізгі сюжеттік желісін құрайды. Адрамелек (тағы да "Адрамелек" деп жазылады) Game Boy Advance видео ойынында, "Castlevania: Circle of the Moon" ойынында егіз басты демон ретінде бейнеленеді, оны ойынды аяқтау үшін жою қажет. Адрамелек – "Final Fantasy" сериясындағы бас және кейде шақырылатын монстр, ол алғаш рет "Final Fantasy Tactics" ойынында пайда болды.
A poet's description of Adrammelech (spelled Adramelech as in Greek) can be found in Robert Silverberg's short story "Basileus". He is described as "The enemy of God, greater in ambition, guile and mischief than Satan. A fiend more curst—a deeper hypocrite." An attempt to summon Adrammelech (spelled Adramelech throughout) is central to the plot of Graham Masterton's 1978 horror novel "The Devils of D Day". Adrammelech, (again spelled 'Adramelech') is depicted as a goat headed demon and boss enemy in the Game Boy Advance video game, Castlevania: Circle of the Moon, where he must be destroyed in order to complete the game. Adrammelech is a boss and occasional summonable monster in the Final Fantasy series, first appearing in Final Fantasy Tactics.