Бұқтырылыс кемелерінің тарихы және түрлері

Кіріспе

Бумен жұмыс істейтін әскери кемелердің түрі

Бумен жұмыс істейтін фрегаттар (оның ішінде бұрандалы фрегаттар) және кіші бу корветтері, булы шлюптер, булы канонерлік қайықтар және булы шкунерлер – бұл шайқасқа тікелей қатыспауға арналған бумен жұмыс істейтін әскери кемелер. Алғашқы мұндай кемелер – аспалы дөңгелекті бу кемелері болды. Кейіннен бұрандалы қозғалтқыштың ойдағыдай табылуы дәстүрлі фрегаттардың, корветтердің, шлюптердің және канонерлік қайықтардың бұрандалы нұсқаларын салуға мүмкіндік берді.

Бірінші булы соғыс кемелері

Бумен жүретін әскери кеме деп есептелетін алғашқы шағын кеме – 1815 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін құрылған "Демолог" болды. 1820-жылдардың басынан бастап, британдық Әскери-теңіз күштері қарулы буксирлер мен басқа да шағын бу кемелерін салуды бастады. 1830-жылдарға қарай Америка, Ресей және Франция әскери-теңіз күштері бумен жүретін соғыс кемелерін сынақтан өткізді. Грек соғыс кемесі "Картерия" (Καρτερία; грекше "Тікелейлік") – тарихта жауынгерлік операцияларда қолданылған алғашқы бумен жұмыс істейтін әскери кеме. Ол 1825 жылы Грек тәуелсіздік соғысы кезіндегі Грек революциялық теңіз күштері үшін ағылшын кеме жасаушылығында, бұрынғы британдық Әскери-теңіз күштері офицері, капитан Франк Абни Гастингстің бұйрығымен салынды. Ол өз қызметтерін Грек теңіз күштеріне ұсынған болатын.

Фрегаттардың сыныптамасы

Фрегат пен корвет "кеме" деп аталатын. Кеме "кеме" деп есептелуі үшін толық такелажға ие болуы керек, яғни үш мачтада тік төртбұрышты желкендер болуы тиіс. Егер тек басти және кормовой мачталарда поп-желкендер болса, онда ол кеме емес. Кемелер мынадай түрлерге бөлінетін: желілік кемелер, фрегаттар және корветтер. Кеме фрегат саналып қалу шегі – оның тек бір жабық зеңбірек палубасы болуы керек еді. Егер кемеде екі жабық зеңбірек палубасы болса, онда ол фрегат емес, желілік кеме болып саналатын. Он тоғызыншы ғасырдың басында көптеген үлкен кемелердің басти және кормовой палубалары бірігіп, толық палубаға айналғанда шатасу туды. Бұл кемелер фрегаттар болып қала берді, мысалы… Кеме фрегат саналып қалудың ең төменгі шегі – оның зеңбірек палубасы жабық болуы керек еді. Егер кемеде тек бір ашық зеңбірек палубасы болса, онда ол "корветтік құрылым" деп есептелді. Егер кемеде бір жабық зеңбірек палубасы болса, онда ол кемінде фрегат болды. Әдетте фрегатты капитан, ал корветті лейтенант басқарды.

Қайықтап жүретін фрегаттар

Бұл бірінші буынды пароходтар «педлді кемелер» (фрегат, шлюп, қарулы кеме немесе басқа да санаттарда) болды. Олар екі жағына немесе ортасына орнатылған дөңгелектерді пайдаланды. Пароходтарға орнатылатын қару-жарақ мөлшері шектеулі болды. Дөңгелектің қозғалтқышы кеменің жүзу сапасына да өте теріс әсер етті. Кеме ортасында машиналар мен дөңгелектердің орналасуы негізгі мачтаның сол жерде болуына кедерілді, сондықтан педлді фрегаттардың желкен жоспары идеалды болған жоқ. Бұл кемелердің жылдамдығын төмендеткен тағы бір фактор – кеме жүзіп бара жатқанда дөңгелектер суда бос айналуы. Педлді фрегаттардың қару-жарағы, тек желкенді фрегаттармен салыстырғанда, нашар болды. Педлді фрегаттарда машиналар мен дөңгелектер орын алғандықтан, дәстүрлі толық борлық атыс мүмкін болмады. Бұл кемелердегі машиналар мен көмірдің салмағы одан да маңызды мәселе болды. Бұл конструкторлардың басқа «жүктің», соның ішінде артиллерияның салмағын да шектеуге мәжбүр болғанын білдірді. Сондықтан бу кемелерінің қарулануы басқаша қағидаға негізделуі керек еді: желге қарсы жүре алу мүмкіндігіне байланысты, олар желкенді кемелерден қашықтықты өздері таңдай алады деп есептеуге болады. Осы жағдайларда, жақын арада атуға өте баяу болған, бірақ тиімді ату қашықтығы жоғары ауыр зеңбіректер пайдалы болды. Сонымен қатар, ML 8 дюймдік зеңбірек сияқты ауыр снарядты зеңбіректердің дамуы бір соққымен кемені батыра алатын ұзақ қашықтықты қаруды ұсынды. Оған қарсы тұрудың жалғыз жолы – одан да ауыр, әрі ұзақ қашықтықта атуға қабілетті қатты допты зеңбіректер жасау болды. Осының нәтижесінде ертедегі бу кемелері бірнеше ауыр зеңбіректермен, соның ішінде снарядты және қатты допты зеңбіректермен жабдықталды. Бұлар көбінесе айналмалы және жылғыш платформаларға орнатылды. Педлді фрегаттар Опиум соғысы, Мексика-Америка соғысы, Қырым соғысы және Азамат соғысы кезінде кеңінен қолданылды. Кездейсоқ ерекшелік ретінде, борлық батареялардың болмауы оларға кең палубалар берді. Қарсы желге төзімділікпен үйлескенде, бұл оларды үлкен әскерлерді тасымалдау үшін өте қолайлы етті. 1870 жылға қарай көптеген кемелер жойылды немесе азаматтық қызметке сатылды.

This first generation of steam warships were "paddle warships" (in the categories of frigate, sloop, gunvessel or other). They used paddlewheels mounted on either side or in the center. Paddle steamers were severely limited in the armaments they could mount. Paddle wheel propulsion also had very serious effects on sailing quality. The placement of the machinery and wheels in the middle of the ship conflicted with having the main mast there, and so the sail plan of paddle frigates was less than ideal. Another characteristic that slowed down these vessels was that the paddle wheels would rotate in the water freely when the ship was sailing. The armament of paddle frigates compared badly with their sail only counterparts. Paddle frigates could not have a traditional full broadside because of the space taken by the machinery and the paddle wheels. The weight of the machinery and coal these ships carried was a perhaps even more serious problem. It meant that the designers had to limit the weight of all other 'cargo', including artillery. Therefore the armament of steam vessels had to follow a different concept: Because of their ability to move against the wind they could be assumed to be able to choose their distance to sail only ships. Under these circumstances the very heavy guns that were deemed to fire too slowly for close quarters combat did become useful because they had a high effective range. Meanwhile, the development of heavy shell guns like the ML 8 inch shell gun provided a long range weapon that could sink a ship with a single hit. The only means to counter it was to develop heavier solid shot cannon that had an even higher effective range. All this generally led to equipping early steamers with only a few very heavy guns, both shell guns and solid shot guns. These were often mounted on pivots and slides. Paddle frigates were used extensively during the Opium Wars, Mexican–American War, Crimean War and American Civil War. An unintended quality was that the lack of broadside batteries gave them very spacious decks. Combined with being immune to contrary winds, this made them ideal for large scale troop transport. By 1870 most had been scrapped or sold into civilian service.

Корольдік теңіз флоты

1840 жылға қарай Корольдік теңіз флоты екі кемеге тапсырыс берді, олар бумен жүретін фрегаттар ретінде жобаланған болатын, ал сәл үлкенірек кемелер де жоғары палубаларында қару-жарақтарымен қатар, толық қару-жарақ батареясын ұстау үшін салынған. Алайда, "Горгон" кемесі суға тым терең батып, оның зеңбірек тесіктері тұрақты түрде жабылуға тиіс болды. "Циклоп" кемесінің негізгі палубасында 16 32 фунтты зеңбіректерді орнату жоспарланған, бірақ олар орнатылмады. Осылайша, екі кеме де нағыз фрегаттар бола алмады, бірақ бәрібір өте табысты болды. "Циклоп" кемесі осы бу фрегаттарының тағы алтысын (Vulture, Firebrand, Gladiator, Sampson, Dragon және Centaur) салу үшін үлгі ретінде алынды. 1844 жылдың 31 мамырында Адмиралтейство "Бу фрегаты" терминін ресми түрде қабылдады. Бұл кемелердің барлығы екінші сыныпты бу фрегаттарына айналды, бірақ "Горгон" кемесі шлюпке айналды. "Циклоп" кемесінің "бу фрегаты" деген атағы таңғаларлық болды: ол бриг ретінде (тек екі мачтамен) жабдықталған және барлық қаруларын жоғарғы палубада тасымалдаған. "Циклоп" кемесінде капитан болды және толық жабық зеңбірек палубасы болуы жоспарланған. 175 адамнан тұратын экипаж қысқартылған экипаж болды. Әр екі 32 фунтты зеңбірекке 13 адамнан есептесек, жоспарланған экипаж 175 + (8*13) = 284 адамды құрады, бұл бесінші дәрежелі фрегат экипажына шамалас. "Циклопты" фрегат деп атауға тағы бір себеп, оның көлемі 1190 бм тоннаға тең болды, бұл Серінгапатам класындағы фрегаттар сияқты бесінші дәрежелі фрегаттардың көлемімен бірдей болды. Корольдік теңіз флотында корвет категориясы болмағандықтан, оны шлюп ретінде жіктеуге болар еді, бірақ тіпті кемелік шлюптар да оның көлеміне жақын болмады. Корольдік теңіз флоты корвет атауын қолдана бастағанда, "Циклоп" және оның алты жақын апалы-сіңлілілері 1850 жылдары корветтер ретінде қайта жіктелді. 1844 жылы Адмиралтейство бірінші сыныпты бу фрегаттарын да анықтады, бұл бу фрегаттары екі палубада қару-жарақтармен жабдықталған. "Бірінші сыныпты" бу фрегаттары өлшемдері бойынша төртінші сыныпты фрегаттармен салыстырылатын және қару-жарақтары жағынан оларға жақын болды. Олардың алғашқысы 1843 жылы іске қосылған бумен жүретін кеме болды. Бұл 1829 жылы теңізге шыққан "Пенелопа" атты бесінші дәрежелі фрегат еді. 1842 жылы ол 63 футқа ұзартылды және 700 ат күшіне дейін қуат беретін ең үлкен теңіз бу қозғалтқыштарымен жабдықталды. Оның экипажы 330 адамнан тұрды және негізгі палубада 10 68 фунтты зеңбіректермен, ал алғы және корма палубаларында екі 85 кВт-тық півоттық зеңбірек, 10 42 фунтты каронадтар және 4 гаубицамен қаруланған. "Пенелопадан" кейін одан да үлкен кемелер, сондай-ақ басқа да бірінші сыныпты бу фрегаттары, олар сәл кішірек болды. Корольдік теңіз флоты тек бес бірінші сыныпты бу фрегатын құрастырды. Сонымен қатар, Корольдік теңіз күштері екі палубада қару-жарақтары бар екінші сыныпты бу фрегаттарын да жасады.

By 1840 the Royal Navy had commissioned two ships that had been designed as steam paddle frigates. and the slightly larger had both been constructed to have a full battery on their gun deck, next to carrying guns on their upper decks. However, Gorgon was so deep in the water that her gun ports had to be shut permanently. Cyclops had been designed to carry 16 32 pounders on the main deck, but these could not be fitted. Both ships therefore failed to become true frigates, but were nevertheless very successful. The Cyclops would be taken as a model to build six more of these steam frigates (Vulture, Firebrand, Gladiator, Sampson, Dragon and Centaur). On 31 May 1844 the Admiralty then officially adopted the term 'Steam frigate'. All these ships became steam (paddle) frigates of the second class, except for Gorgon, which became a sloop. The rating of Cyclops as a 'steam frigate' was surprising: she was rigged as a brig (with only two masts), and carried all her guns on the upper deck Other aspects did explain this classification. The Cyclops was commanded by a captain and had at least been planned to have a 'complete' covered gun deck. The crew of 175 men was a reduced crew. By counting 13 men for every two 32 pounders, the designed complement would be 175 + (8*13) = 284 men, almost matching that of a fifth rate frigate. Another reason to rate the Cyclops as a frigate was that with her size of 1,190 bm tons, she was of the same size as the fifth rate frigates like those of the Seringapatam class frigate of 1,150 bm tons. As the RN lacked a corvette category, the alternative would have been to rate her as a sloop, but even ship rigged sloops did not get near her size. When the RN started to use the designation corvette, the Cyclops and her six near sisters were re classified as corvettes in the 1850s. In 1844 the Admiralty also discerned steam frigates of the first class, these steam frigates had guns on two decks. The steam frigates of the 'first class' were comparable to regular fourth rate sailing frigates in terms of size, and got near them in armament. The first of these was the paddle steamer commissioned in 1843. She had been the sailing fifth rate frigate Penelope of 1829. In 1842 she was lengthened by 63 feet, and was fitted with the largest naval steam engines yet seen, generating nearly 700 horsepower. She had a 330 men crew, and was armed with 10 68 pounders on the main deck, and on the forecastle and quarterdeck: two 85 cwt pivot guns, 10 42 pounders carronades and 4 howitzers. Penelope was followed by even bigger ships like and Other steam frigates first class, like were a bit smaller. Only five first class steam paddle frigates would be built by the Royal Navy. The RN also built some more steam frigates of the second class, surprisingly with guns on two decks.

АҚШ Әскери-теңіз флоты

АҚШ Әскери-теңіз күштері де жалпы "бу кемесі" класымен басталды. 1842 жылы ол 1837 жылы қолданысқа енгізілген 4 зеңбіректі Фултон және Union (горизонтальді су астындағы қанаттысы бар) кемелерінен тұрды. Union әлі қаруланбаған, бірақ кейін 4 зеңбірекке ие болды. Poinsett кішкентай кеме болды, кейіннен 2 зеңбірекпен жабдықталды. Сол кезде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде Princeton корветі құрылыс кезеңінде болды. АҚШ-тың алғашқы бу фрегаттары Миссисипи және Миссури болды. Бұл 1841 және 1842 жылдары қолданысқа енгізілген екі үлкен булы фрегат. Олардың әрқайсысы 3220 тонна су сыйымдылығына ие және 10 үлкен Paixhans зеңбірегі болды. 1850 жылға қарай АҚШ-тың бу кемелері кластарға бөлінді. Миссисипи бу фрегаты деп белгіленді, сондай-ақ Susquehanna және Powhatan да, әрқайсысы 9 ауыр зеңбірекпен, ал San Jacinto және Saranac әрқайсысы 6 ауыр зеңбірекпен жабдықталды. Келесі класс "бірінші класс бу кемелері" болды, оған Fulton, Michigan және Allegheny кірді. Ал тағы жеті бу кеме "бірінші класс емес" деп саналды.

Ресей теңіз флоты

Ресейдің патшалық әскери-теңіз флотында да үлкен саны барлы паралы фрегаттар болды. Алғашқылары Америкадан әкелінді, бірақ Қырым соғысы кезінде ресейліктер өздерінің бу кемелерін жасауға көшті. 1841 жылғы "Камчатка" бу фрегаты екі палубада 16 зеңбірекпен жабдықталған, демек ол ағылшын және американдық флоттарының ірі фрегаттарымен салыстыруға лайықты болды. Сондай-ақ, Ресейдің бу фрегаттарының тізіміне қараңыз.

Француз теңіз флоты

Француз теңіз флотының алғашқы пайдалы бу кемесі 160 ат күшімен және 913 тонналық суыру қабілетімен "Сфинкс" болды. Ол 1830 жылы Алжирді басып алу кезінде қолданылды. Соғыс кемесі ретінде аса пайдалы болмаса да, Алжирмен байланыс орнату үшін өте тиімді болды. Алжирмен жиі және сенімді байланыс қажеттігі кейінгі науқанда күшейді, сондықтан "Сфинкс" үлгісінде екі ондаған кеме салынды. Бұл, француз бу кемелерін жасау саласында тоқтап қалуға әкеп соқты. "Сфинкс" түрін жалғастыру Францияның бу фрегатына ұқсас кемелерді дамытудан қалыс қалғанын білдірді. Кейін француз мемлекеті Нью-Йорк, Батыс Индия және Бразилияға жүк тасымалдау желілерін құруды жоспарлады. Француз теңіз флоты ауыр артиллериясы бар үлкен бу фрегаттарына ие болғысы келді. 1840 жылы осы идеялар 28 400 000 франк көлемінде 14 кеме құрылысына (әрқайсысы 450 ат күшімен) және 4 кемеге (әрқайсысы 220 ат күшімен) несие беру туралы заңда біріктірілді. Осы мақсатта салынған фрегаттар тез арада Cunard Line кемелерімен бәсекелесе алмады. Олардың төртеуін коммерциялық компанияға беру жобасы сәтсіз аяқталды. "Гомер" осы ірі фрегаттардың біріншісі болды және үлкен сенсация тудырды. Кеменің ұзындығы перпендикулярлар арасында 70,5 метр, ені 12,7 метр, ал суыру қабілеті шамамен 2800 тоннаны құрады. Сынақ кезінде негізгі палубада 20 30 фунттық зеңбірек, ал жоғарғы палубада 2 22 см және 2 16 см зеңбірек орнатылды, экипажы 300 адамды құрады. Алайда, нақты қолданылу кезінде бұл артиллерия "Гомер" үшін тым ауыр болып шықты. Оны 2 80 фунттық және 6 30 фунттық зеңбірекке дейін азайтуға тура келді. Бұл "Гомер" бу фрегаты ретінде сәтсіз болғанын көрсетті. Осыған ұқсас жағдай 450 ат күшімен жүретін "Asmodée" және "l'Infernal" кемелерінде де байқалды.

Шиналы фрегаттар

Бұрандалы соғыс кемелері бу машиналары және бұрандалы винттермен қозғалту үшін салынды. Алғашқы функционалдық винт, Архимед бұрандасының қысқартылған нұсқасы, 1835 жылы Фрэнсис Петтит Смит және Джон Эриксон тәуелсіз түрде ойлап тапты. 1845 жылға қарай пропеллерлік немесе "бұрандалы" қозғалтқыш технологиясы дәлелденді, себебі Корольдік теңіз флоты Смиттың теңізде жүзетін бу кемесінің өнімділігін өздерінің желкенді бу кемелерінің флотымен салыстырды. Бұрандалы соғыс кемесінің негізгі жауынгерлік қабілеттері дәстүрлі желкенді кемелерге шамалас болды. Машиналар мен көмірге салмақ жұмсаудан басқа, бұрандалы кеме толыққанды жағалаулық артиллериялық орналасымын сақтап қалды. Сондықтан оның қару-жарағы желкенді кемеге ұқсас қуатты болды. Қайықты кемелерден айырмашылығы, бұрандалы кемелерде әрекет етуге қолайсыз қайық бөлімдері болған жоқ. Бұрандалы фрегаттың артықшылығы – жауымен шайқасуға немесе одан қашуға болатын мүмкіндік болды. Бұрандалы фрегат толық желкендік жоспарды сақтап, консерватизмге ғана емес, көмірдің бүкіл әлемде жетіспеушілігіне байланысты болды. Бұл фрегаттар үшін ерекше маңызды болды, олар көбінесе әлемнің алыс шеттерінде тәуелсіз түрде жұмыс істеді. Ертедегі бу машиналарының жеткіліксіз сенімділігі де кем дегенде бірнеше желкендерді сақтап тұруға себеп болды. Көмірдің құны да желкендерді сақтаудың жиі назардан тыс қалған себебі болды. 1848 жылы желкенді фрегатты пайдалануға күніне 64 фунт стерлинг жұмсалатындығы бағаланды, ал бірдей қару-жарақ салмағы бар кеме күніне 88 фунт стерлинг тұрады деп есептелді. Бірақ соңғысына көмір құны кірмеген, ол сағатына 4 фунт 5 шиллингке бағаланды. Алғашқыда ағаштан, кейін балқытылған темірден салынған "бұрандалы фрегаттар" 19 ғасырдың соңына дейін фрегаттардың дәстүрлі рөлін атқара берді. 1840 жылдардың соңында көптеген теңіз флоты бұрандалы қозғалтқышпен жұмыс істейтін соғыс кемелерін жасады немесе желкенді кемелерді бұрандалы қозғалтқышпен жабдықтауға көшті. 1852 жылы француз теңіз флоты "Наполеон" атты алғашқы бұрандалы шайқас кемесін тапсырды. Осылайша, барлық соғыс кемелері бұрандалы эквивалентіне ие болды.

Screw warships were built with steam engines and screw propellers for propulsion. The first functional propeller, a shortened version of the Archimedes' screw, was invented independently by Francis Pettit Smith and John Ericsson in 1835. The technology of propeller or 'screw' propulsion was proven by 1845 after the Royal Navy evaluated the performance of Smith's seagoing steamship in comparison with their own fleet of paddle steamers. The basic fighting capabilities of the screw warship were almost as good as those of the traditional sailing ship. Apart from spending weight on machinery and coal, the screw ship retained the full broadside battery lay out. It therefore had a nearly as powerful armament as a sail only ship. Unlike the paddle ship it had no vulnerable paddle boxes. The ability to pick a fight or to evade a fight was what made the screw frigate superior to any sail only ship. The screw frigate retained a full sail plan, and this was not only due to conservatism. The primary reason was a lack of coal supplies around the globe. This was an especially important consideration for frigates, which often operated independently on the far side of the world. The insufficient reliability of early steam engines was also a reason to maintain at least some sails. An often overlooked reason to have sails was the cost of coal. In 1848 the sail frigate was estimated to cost 64 GBP daily to operate. , of the same weight of armament, was estimated to cost 88 GBP daily. But, the latter was without the cost of coal, estimated at 4 pounds 5 shillings per hour of steaming. The 'screw frigates', built first of wood and later of wrought iron, continued to perform the traditional role of the frigate until late in the 19th century. By the late 1840s many navies were building screw driven warships or converting sailing ships to include screw propulsion. In 1852 the French navy commissioned the Napoleon, the first screw driven battleship. With that all sailing warships had gotten a screw driven equivalent.

Корольдік теңіз флоты

Корольдік флот өзінің алғашқы винтті фрегатын іске қосқан кезде, оның құрамында екі винтті шлюпы болған. 1843 жылы іске қосылған 9 зеңбірекке арналған шлюпты Изамбард Кингдом Брунел жобалаған. Оның жетілдірілген екі жапырақты пропеллері кейіннен оның жолаушылар пароходы «Амфионның» дизайнына әсер етті. «Амфионда» 28 32 фунттық және 8 ауыр зеңбірек болған. Осыдан кейін британдық ағаштан жасалған винтті фрегаттардың мөлшері мен қару-жарағы тез өсті. 1853 жылғы фрегаттың ұзындығы 65 метр, суыруы 3125 тонна, онда 28 8 дюймдік 65 кВт-тық снарядты зеңбірек және 22 32 фунттық зеңбірек болған. Корольдік теңіз флотының бумен жүретін алғашқы соғыс кемесі болды. Оның ұзындығы 70 метр, суыруы 4614 тонна, 34 8 дюймдік 65 кВт-тық және 56 32 фунттық зеңбіректерден тұрған. 1852–1853 жылдары соғыс кемесі мен фрегат арасындағы айырмашылық әлі де көлемі мен зеңбірек палубаларының санына байланысты болды. Брунелдің жетілдірілген винтті пропеллері Виктория дәуіріндегі Корольдік теңіз флотына ескірген желкенді кемелердің қызмет ету мерзімін ұзартуға мүмкіндік берді. және, алғаш рет 1812 жылғы соғыс кезінде қолданылған, 1845 жылы Франклин экспедициясы үшін бу локомотивтерінің қазандықтарымен жабдықталды. Пайдалды шлюп кейіннен Қырым соғысы үшін пропеллермен қайта жабдықталды. 1850-ші жылдардың соңында винтті фрегаттар дәстүрлі соғыс кемелерінен өзгеше формада пайда бола бастады. Корольдік теңіз флотының соңғы соғыс кемесі, 91 зеңбірекке арналған, 1858 жылы салынған, ұзындығы 75 метр және суыруы 5700 тонна болды. Винтті фрегат әлдеқайда кішкентай болды – 3915 тонна, бірақ 87 метр ұзын болды. Мұндай фрегаттардың дамуы 1858 жылғы «Мерси» фрегатында толыққанды аяқталды. «Мерсиде» 40 ауыр снарядты зеңбірек болды, жалпы ұзындығы 100 метрден асты және суыруы 5463 тоннаны құрады. Ағаштан жасалған конструкция осы ұзындықтағы кеме үшін тым әлсіз болып шықты. Келесі қадамдар – темір немесе композиттік корпусты фрегаттар: броньды фрегат және броньсыз фрегат.

Француз теңіз флоты

1842 жылы салынған "Помон" – алғашқы француздық бұрандалы фрегаты. Оның ұзындығы 52 метр, ені 13,5 метр, және 46 зеңбірекке арналған фрегаттың сәл өзгертілген желкен жоспары болған. Артында 18 30 фунттық зеңбірек, ал жоғарғы палубаларда 8 80 фунттық және тағы 8 түрлі зеңбірек орналасқан. "Помон" кемесінің қозғалтқышы 220 а.к. қуаттылыққа ие болды, бұл оған 7,5 түйін жылдамдық сыйлады. Желкен мен қозғалтқышты бірге пайдаланғанда, ол 10,5 түйінге дейін жете алды. Дегенмен, желдің бағытында жүзгенде, қозғалтқышсыз 12 түйінге жетті. Француз теңіз күштері кейін "Л'Исли" кемесін салды, бірнеше желкенді фрегаттарды жаңартып, көптеген сәтті корветтер құрылысын жүзеге асырды. 1852 жылы бірінші дәрежелі фрегаттарға арналған бағдарлама басталды. Анри Дюпю де Ломь жобалаған 5 кемеден тұратын "Императрица Евгения" класы салынды. Жорж Батист Франсуа Аликс "Суверен" кемесін жобалады. Орташа есеппен, бұл кемелер 3800 тонна суды ығыстырып, сынақтарда 12 түйін жылдамдыққа жетті. 1857 жылы француз үкіметі 6 үлкен және 14 кішкентай фрегатқа ие болуға шешім қабылдады.

Қалқанды фрегаттар

1859 жылдан бастап кемелерге фрегаттар мен линейлік кемелердің жобаларына сүйене отырып, броня қосыла бастады. Осы алғашқы темір кемелердегі қосымша салмақ олардың тек бір қару палубасын ғана қабылдай алатындығын көрсетті. Техникалық тұрғыдан алғанда, олар фрегаттар болып саналды, тіпті олар қолданыстағы линейлік кемелерден күштірек болса да, соған ұқсас стратегиялық рөл атқарды. "Бронялы фрегат" термині біраз уақыт бойы желкенмен жабдықталған, бортынан оқ атуға арналған темір кеме түрін атау үшін қолданылды. Бір кезде олар теңдесіз күшті кемелер еді. 19 ғасырдың соңына қарай "фрегат" термині қолданыстан шықты. Бронялы кемелер "линкорлар" немесе "бронялы крейсерлер" деп, ал фрегаттар мен шлюптар сияқты бронясыз кемелер "қорғаныссыз крейсерлер" деп жіктеліп саналды.

Тірі қалғандар

Тек қана даттық "Юлланн" фрегаты сақталған. HMS Gannet бу кемесі көп жылдар бойы оқу кемесі ретінде пайдаланылды және қазір Чатемде сақтаулы. Голландтық HNLMS Bonaire кемесі қазір мұражай кемесі ретінде қайта жаңартылуда. Аргентина теңіз күштерінің ARA Uruguay кемесі – бу мен желкенді корветтің соңғы сақталған мысалы. Жапондық Кайё Мару фрегаты 1990 жылы мұражай кемесіне айналдырылды.