Әртүрлі халықтардың билерінің тарихы мен дамуы

Кіріспе

Түрлі дәстүрлерден алынған билерді қамтитын шаралар.

Халықаралық халық биіне Балқан биі, Таяу Шығыс биі, контра биі, венгр биі, полька, қытай биі және жапон биі кіреді. Бұл этникалық би жанрларын ұнататын клубтарда кәсіби биші емес адамдар көңіл көтереді. Көптеген клубтар этникалық халық билерінің жинақтарын пайдаланып, өз атауларында "халықаралық халық биі" немесе осыған ұқсас сөздерді қолданады.

Тарих

Халықаралық халық биі XX ғасырдың бірінші жартысында Америка Құрама Штаттарының иммигрант қауымдастықтарында дамыды. Бранль, полька, квадриль және басқа да дәстүрлі билер жүздеген жылдар бойы халықаралық деңгейде орындалып келеді. Алайда, халықаралық халық биін құру көбінесе 1930 жылдары әртүрлі этникалық дәстүрлердегі билерді зерттеген, үйреткен және орындаған литвалық америкалық Витаутас Беляусқа байланыстырылады. Сонымен қатар, 1930 жылдардың ортасында скандинавиялық билер скандинавиялық емес қауымдастықтарда кеңінен таралды. Осы стильде клубтар құрыла бастады. Бұл дәуірдің алғашқыларының бірі – этникалық қытай суретшісі Сонг Чан. Ол скандинавиялық бишілер арасындағы кешірімсіздіктің болмауына таңсыққандықтан, басқаларды қосылуға шақырды, клубтарға кеңес берді және оның құрметіне «Чанның халықаралық халық бишілері» клубы құрылды, ол әлі де Сан-Францискода орналасқан. Халықаралық халық биінің алғашқы онжылдықтарындағы танымал ұстаздар мен насихаттаушылар Майкл Герман және Мэри Энн Герман, Джейн Фарвелл және Дик Крум болды. 1930 және 1940 жылдары «халықаралық халық биі клубы» деп аталатын топтар пайда бола бастады, олар тек скандинавиялық емес, сонымен қатар Балқан, Батыс Еуропа және Филиппин билері сияқты әртүрлі музыканы таңдады. Калифорнияның халық биі федерациясы 1942 жылы құрылды. 1946 жылы Калифорнияда ғана шамамен 100 клуб болды. 1948 жылы қазіргі Стоктон халық биі лагері деп аталатын Тынық мұхиты халық биі лагерінің колледжі құрылды. Кейіннен басқа лагерьлер де құрылды, олардың барлығы американдық және шетелдік таланттарды оқытудан пайдаланды. 1946 жылғы 11 мамырда Калифорния штатының Охай қаласында өткен алғашқы штаттық фестивальде 500-ден астам биші және 3000 көрермен болды. 1964 жылы Лос-Анджелестегі бір жұп бишінің ойына жаңа идея келді. Руди Даннес пен Атан Каррас «The Intersection» деп аталатын кофехана ашты, ол халықаралық халық бишілері үшін түнде билеу үшін, жалдау туралы алаңдамайтын орын қызметін атқарды. Бұл идея кең тарады, жаңа адамдар өздерінің би кофеханаларын ашты, мысалы, Лос-Анджелестегі Дани Дасса құрған Cafe Danssa және Берклидегі әйгілі Ashkenaz, 1973 жылы Дэвид Надел құрды. 1975 жылы Конни Тейлор мен Марианн Тейлор халықаралық халық билерін және басқа да халық өнерлерін сақтау және дамыту мақсатында Жаңа Англияның халық өнер орталығын құрды. 1980 жылдары шығындар өсті және белсенді клубтардың саны азайды. Көптеген іс-шаралар, мысалы, лагерьлер мен фестивальдер, ұйымдастырушылар ақша мен адамдарды жинағанға дейін тоқтатылды. 1984 жылы «The Intersection» төмендеген қатысушылар санына байланысты жабылды. Алайда, Шығыс жағалауда 1986 жылы Чикагода Витаутас Беляус, Мэри Би Дженсен, Джордж Франдсен және Л. Дьюейн Янг халық өнерін сақтауға арналған ұйым – NFO немесе Ұлттық халық ұйымын құрды. 1990 жылдары биге деген қызығушылық қайтадан артты, ал қытай, жапон және испандық топтардың билері 80-90 жылдары аудандар әртараптанған сайын репертуарларға қосылды. Балдық би, свинг биі, танго және сальса биі танымал болды, сонымен қатар осы жанрлардың кейбір бишілері халықаралық халық биі сахнасына да қатысты. Клубтың ойнату тізімінде әртүрлі билер болуы мүмкін немесе бір немесе бірнеше жанрға маманданған болуы мүмкін. (Мысалы, клуб серб би клубы, балқан би клубы болуы мүмкін, немесе балқанды артықшылықпен аралас репертуар, немесе артықшылықтары жоқ және әртүрлі ойнату тізімі бар клуб болуы мүмкін.) Көптеген жағдайда қатысу үшін ешқандай тәжірибе немесе серіктес қажет емес. Белгілі бір жанрды таңдаған клубтардың ең көп таралған жанрлары – балқан биі, контра биі және ағылшын ел биі.

International folk dance developed in the immigrant communities of the United States of America during the first half of the 20th century. Traditional dances such as branles, polkas, quadrilles and others have been done internationally for hundreds of years; however, the creation of international folk dance as such is often attributed to Vytautas Beliajus, a Lithuanian American who studied, taught, and performed dances from various ethnic traditions in the 1930s. Also, in the mid 1930s, Scandinavian dancing began to take hold in non Scandinavian communities. Clubs began to form around this style. A pioneer of this era was the ethnic Chinese illustrator Song Chang, who, struck by the lack of bigotry among the Scandinavian dancers, encouraged others to join, advised clubs, and had a club named in his honor, the Chang's International Folk Dancers, still located in San Francisco. Other prominent teachers and promoters of international folk dance in its first few decades included Michael Herman and Mary Ann Herman, Jane Farwell, and Dick Crum. Those groups known as international folk dance clubs began to take hold in the 1930s and 1940s, with more diverse selections of music than just Scandinavian, with Balkan dances, Western European dances, and dances from the Philippines. The Folk Dance Federation of California was founded in 1942. By 1946, there were approximately 100 clubs in California alone. In 1948, the College of the Pacific Folk Dance Camp, now known as the Stockton Folk Dance Camp, was founded. Other camps were founded later, and all draw on teaching talent both American and foreign. At the inaugural Statewide Festival held in Ojai, California, occurring on May 11, 1946, there were over 500 dancers and 3000 spectators. In 1964, a new idea took hold in a pair of dancers in Los Angeles. Rudy Dannes and Athan Karras opened a coffeehouse that also functioned as a place for international folk dancers to dance at night without having to worry about renting a space, called The Intersection. The idea took off, with new people starting their own dance coffeehouses, such as Cafe Danssa in L. A., founded by Dani Dassa, and the famous Ashkenaz in Berkeley, founded by David Nadel in 1973. In 1975, the Folk Arts Center of New England was founded by Conny Taylor and Marianne Taylor to preserve and encourage international folk dancing and other folk arts. In the 1980s, costs escalated, and the number of active clubs shrank somewhat. Many events such as camps or festivals had to be put on hold until the organizers could gather the money and the people. In 1984, The Intersection shut its doors due to lowering turnout. However, on the East Coast, the NFO, or the National Folk Organization, was founded in Chicago in 1986 by Vytautas Beliajus, Mary Bee Jensen, George Frandsen, and L. DeWayne Young, an organization dedicated to the preservation of folk arts. In the 1990s, interest in dancing increased again, and dances from the Chinese, Japanese and Hispanic groups were added to the repertoires over the '80s and '90s as neighborhoods diversified. Ballroom dance, swing dance, tango and salsa dance became more popular, with some dancers from these genres also entering the international folk dance scene as a whole. A club can have a mixture of dances on their playlist, or specialize in a single genre or a few genres. (For example, a club could be a Serbian dance club, or a Balkan dance club, or a mixed repertoire with a preference for Balkan, or a club with no preference and a varied playlist.) Many require no experience or partner whatsoever to participate. The most common genres of the clubs that choose a specific genre are Balkan dance, contra dance, and English country dance.

Сыныптар

Көптеген клубтар сонымен қатар сабақтар болып табылады, немесе толығымен сабақтардан тұрады. Сабақтарда әдетте шебер мұғалім болады, ол өзінің шараларын жасайды немесе клубта уақыт өткізеді, репертуарды кеңейту үшін жаңа билерді үйретеді. Бұл шаралар әрқашан жұртшылыққа ашық болады және көбінесе адамдардың сұрауымен би билейтін "кеш" ұйымдастырылады. Кейбір шебер мұғалімдер осы сабақтар арқылы күнкөріс қамдаса, ал басқалары – оқытуға құштар жергілікті бишілер. Мысалы, Нью-Йорктегі "Blossom" фестивалі, Сан-Францискодағы "Kolo" фестивалі және Бельгиядағы "Tanats" фестивалі.

Лагерьдер

Лагерьлер – негізінен, тұру мен тамақтануды қамтитын фестивальдер. Бишілер көбінесе оқитын жерде немесе шара үшін арнайы резервтелген қонақ үйде түнеп, тамақ-сусынмен қамтамасыз етіледі. Әйгілі лагерьлердің қатарында Италиядағы Стоктон халық биі лагері бар.