Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Музыкалық аспап, мандолина, скрипкаға қарағанда виоланың дауыс диапазонымен бірдей ашық ішектерге ие.
Musical instrument
the mandolin with the same open string pitches as a viola
Мандола (АҚШ және Канада) немесе тенор мандола (Ирландия және Ұлыбритания) – таспалы, ішекті музыкалық аспап. Мандола скрипкаға қарағанда виоланың орнындай, яғни бес квинталық қадаммен құрылған төрт жұп ішегі виоланың дауыс диапазонымен (C3 G3 D4 A4) бірдей, мандолинадан бір квинта төмен. Мандола қазір сирек кездесетін болса да, мандолинаның ата-бабасы болып табылады. (Мандолин сөзі кішкентай мандола дегенді білдіреді.)
The mandola (US and Canada) or tenor mandola (Ireland and UK) is a fretted, stringed musical instrument. It is to the mandolin what the viola is to the violin: the four double courses of strings tuned in fifths to the same pitches as the viola (C3 G3 D4 A4), a fifth lower than a mandolin. The mandola, though now rarer, is an ancestor of the mandolin. (The word mandolin means little mandola.)
Шолу
Мандола атауы ежелгі пандурадан бастау алған болуы мүмкін, сонымен қатар мандора деп те аударылады, бұл өзгеріс "бадам" деген итальян сөзіне жақындаудан туындаған болуы мүмкін. Аспап лютнядан ерте дамыған, құрастыруға арзан және ықшам болған, бірақ әртүрлі аймақтарда даму тізбегі мен номенклатурасын анықтау қиын. Тарихи жағынан байланысты аспаптарға мандор, мандоль, вандола (Жоан Карлес Амат, 1596), бандола, бандора, бандурина, пандурина және 16 ғасырдағы Германияда квинтерне немесе хитерна жатады. Дегенмен, әртүрлі уақытта және әртүрлі жерлерде бірдей немесе ұқсас атаулар қолданылған, ал "нағыз" мандола бірнеше түрлі тәсілмен тартылған. Мандолада металл сымдардың екі еселенген төрт жиыны бар, олар бірдей дыбыспен күйленген. Тарауының ұзындығы әдетте 42 см (16,5 дюйм) шамасында болады. Мандола әдетте медиатормен (пик) ойнатылады. Екі сымды тарту тремоландо деп аталатын қолдау техникасын қамтамасыз етеді, ол бір сым жиынында медиаторды жылдам ауыстыруды білдіреді. Мандола көбінесе халық музыкасында, әсіресе итальяндық халық музыкасында қолданылады. Ол кейде ирландтық дәстүрлі музыкасында да ойнатылады, бірақ октавалық мандолина, ирландтық бузуки және қазіргі циттерн аспаптары жиірек қолданылады. Кейбір ирландтық дәстүрлі музыканттар Энди Ирвиннің үлгісімен, тенор мандоласын жеңіл, мандолина сымдарымен тартып, оны F C G C (G D A D-ден екі жарты тон төмен, өйткені мандоланың тақтасы мандолинадан екі лад ұзын) күйіне келтіреді, ал басқалары (Дервиштен Брайан МакДонаг ең танымал) D A E A сияқты баламалы күйлерді қолданады. Гитара сияқты, мандола да акустикалық немесе электрлі болуы мүмкін. Атилла – акциялар брокері, панк-ақын және Barnstormer тобының жетекшісі, негізгі аспап ретінде электр мандоласын пайдаланады. "Rush" тобының гитарисі Алекс Лифесон да мандоланы өз жұмысында қолданған. Мандола кейде мандолина оркестрлерінде мандолина отбасының басқа мүшелерімен бірге ойнатылады: мандолина, мандочелло және мандобас. Кейде октавалық мандолина (октавалық мандола деп те аталады) да қосылады.
The name mandola may originate with the ancient pandura, and is also rendered as mandora, the change perhaps having been due to approximation to the Italian word for "almond". The instrument developed from the lute at an early date, being more compact and cheaper to build, but the sequence of development and nomenclature in different regions is now hard to discover. Historically related instruments include the mandore, mandole, vandola (Joan Carles Amat, 1596), bandola, bandora, bandurina, pandurina and – in 16th century Germany – the quinterne or chiterna. However, significantly different instruments have at times and places taken on the same or similar names, and the "true" mandola has been strung in several different ways. The mandola has four double courses of metal strings, tuned in unison. The scale length is typically around 42 cm (16.5 inches). The mandola is typically played with a plectrum (pick). The double strings accommodate a sustaining technique called tremolando, a rapid alternation of the plectrum on a single course of strings. The mandola is commonly used in folk music—particularly Italian folk music. It is sometimes played in Irish traditional music, but the instruments octave mandolin, Irish bouzouki and modern cittern are more commonly used. Some Irish traditional musicians, following the example of Andy Irvine, restring the tenor mandola with lighter, mandolin strings and tune it F C G C (two semi tones lower than G D A D, since the mandola's fretboard is two frets longer than the mandolin's), while others (Brian McDonagh of Dervish being the best known) use alternate tunings such as D A E A. Like the guitar, the mandola can be acoustic or electric. Attila the Stockbroker, punk poet and frontman of Barnstormer, uses an electric mandola as his main instrument. Alex Lifeson, guitarist of Rush, has also featured the mandola in his work. Mandolas are sometimes played in mandolin orchestras, along with other members of the mandolin family: mandolin, mandocello and mandobass. Sometimes the octave mandolin (also referred to as an octave mandola) is included as well.