Кіріспе

Құс түрі. Буффела (Bucephala albeola) – Bucephala туысына жататын, алтын көздерге жақын шағын теңіз үйрегі. Бұл түрді алғаш рет Карл Линней 1758 жылы шыққан "Systema Naturae" кітабының 10-шы басылымында Anas albeola деп сипаттаған. Туыстың атауы ежелгі грек тіліндегі boukephalos сөзінен шыққан, мағынасы – "бұқабас", ол bous ("бұқа") және kephale ("бас") сөздерінен құралған. Бұл түрдің ерекше дөңгелек бас пішініне сілтеме жасайды. Түрдің атауы – albeola, латын тілінен алынған "albus" ("ақ") сөзінен туындаған. Ағылшыл тіліндегі атауы "бұқа" және "бас" сөздерінің бірігісінен пайда болған, ол да бас пішінімен байланысты. Бұл аталық құстың басындағы қауырсындарын қабарып, басының көлемін арттырғанда ең жақсы көрінеді.

Сипаттама

Бұғылардың ұзындығы мен салмағы әртүрлі, аталықтары аналықтарынан ірілеу келеді. Орташа ұзындығы және салмағы , ол Американың ең кішкентай қазы – жасыл қанатты үйрекпен шамалас. Қанаттарының аралық кеңдігі 55 см. Ересек аталықтарының түсі керемет қара-ақ, басы жасыл және күлгін түстермен жылтылдайды, ал көзінің артында үлкен ақ дақ бар. Аналықтары сұрғылт түсті, көзінің артында кішкентай ақ дақ және ақшыл ішкі жағы болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Олар көшіп-қонып жүреді және көпшілігі Солтүстік Американың шығыс және батыс жағалауларында, АҚШ-тың оңтүстігінде қорғалған жағалау суларында немесе ашық ішкі суларда қыстайды. Оларды Ұлы көлдерде де қыстап жүргенін көруге болады. Бұл батыс Еуропаға өте сирек заңғырып келетін құс. Олардың көбейетін жері Аляска мен Канададағы орманды көлдер мен тоғандар, олардың көп бөлігі борал орман немесе тайга аймағына кіреді. 1966 жылдан 2015 жылға дейін бұл құстың саны көбейетін аймақтарында жыл сайын 1,5%-дан астам өсті.

Мінез-құлық

Бұл үйректер кішкентай өлшемдерін "метабиотикалық" иесі – үңгілтікеннің (солтүстік сұрқыл) ұясына сыйып қалу үшін дамытқан. Кішкентай болғандықтан, олар өте белсенді, жоғары метаболизмімен қамтамасыз етіліп, суға түсіп, азықтанады. Олар үлкен топтарға жиналмайды; топтар көбінесе шағын болады. Бір үйрек күзетші болып, топтағы қалғандары азық іздеп суға түскенде, жыртқыштарды қадағалайды.

Өсіру

Бұқалар моногамды, ересектердің жоратындарына саяхатшы соқыр (Falco peregrinus), қарлы бура (Bubo scandiacus), ақбас бүркіт (Haliaeetus leucocephalus), алтын бүркіт (Aquila chrysaetos), қызылқұйрықты бүркіт (Buteo jamaicensis), үлкен мүйізді бура (Bubo virginianus) және Купер соколы (Accipiter cooperii) кіреді.

Диета

Бұл суға батып азықтанатын құстар. Олар белгілі бір тереңдіктегі суды ұнатады. Буфлехедтерді аңдайды және оларды аңшылық құсы деп есептейді. Соңғы онжылдықтарда саны азайған көптеген теңіз үйректерінен өзгеше, буфлехедтердің саны салыстырмалы түрде тұрақты. Осы құсқа ең үлкен қауіп – тіршілік ортасының нашарлауы, себебі олар қыстау кезеңінде өте шектеулі жағалау аймақтарына, ал көбею кезеңінде солтүстік тайганың ерекше жағдайларына тәуелді. Буфлехедтер адам жасаған ұяларға да кон алады, бірақ олардың гүлденуі үшін орманды мекендеу ортасы қажет.