Социал-демократ және Солтүстік Ирландия саяхатшысы Симус Мэллон
Seamus Mallon
Сеймус Мэллон (1936-2020) – ирландский политик, зам. первого министра Северной Ирландии (1998-2001), депутат парламента. Биография и политическая карьера.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Ирландия саясаткері (1936–2020)
Northern Ireland politician (1936–2020)
регби одағының ойыншысы
the rugby union player
Сеймус Фредерик Маллон (/'//sh//ei//m//@//s// //'//m//ae//l//@//n/; 17 тамыз 1936 – 24 қаңтар 2020) – Солтүстік Ирландияның бірінші вице-премьері қызметін 1998 жылдан 2001 жылға дейін, ал 1979 жылдан 2001 жылға дейін Социал-демократиялық және Еңбек партиясының (СДЛП) вице-лидері қызметін атқарған ирланд саясаткері. Ол сонымен қатар 1986 жылдан 2005 жылға дейін Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасында отырды.
Seamus Frederick Mallon (/'//sh//ei//m//@//s// //'//m//ae//l//@//n/; 17 August 1936 – 24 January 2020) was an Irish politician who served as deputy First Minister of Northern Ireland from 1998 to 2001 and Deputy Leader of the Social Democratic and Labour Party (SDLP) from 1979 to 2001. He also sat in the House of Commons of the United Kingdom from 1986 to 2005.
Өмірбаян
Сеймус Маллон негізінен протестанттар тұратын Маркетхилл ауылында Джейн (құрмет аты О'Флаэрти) және Фрэнсис Маллонның отбасында дүниеге келді. Ол Ньюридегі Абби христиан бауырларының гимназиясында және Армағдағы Сент-Патрик гимназиясында білім алды. Ол республикашыл отбасынан шыққан, ал әкесі бұрынғы ИРА мүшесі болған және Ирландия азамат соғысында күрескен. Анасы Джейн де республикашыл отбасынан шыққан, ол Донегал графтығының шығысындағы Каслфин ауылынан. Ол Белфасттағы Сент-Мэри университетінде мұғалім болуға оқыды. Ол мансабында (әкесі сияқты) оқытушылықты таңдап, Маркетхиллдегі Сент-Джеймс бастауыш мектебінің директоры болды. Маллон Гейлдік атлетика қауымдастығының (GAA) қызметіне де қатысып, Армағ округтік командасы үшін гейлдік футбол ойнады. Ол 1950 жылдары алғаш рет Миддлтаун клубы үшін футбол ойнады, содан кейін Киди Двайерс, Куинс Университеті және Кросмаглен Рейнджерс командаларында өнер көрсетті. Ол сонымен қатар әуесқой театрға қатысып, Бүкіл Ирландия әуесқой театр фестивалінің жүлдесін жеңіп алған пьеса жазды.
Seamus Mallon was born in the largely Protestant village of Markethill to Jane (née O'Flaherty) and Francis Mallon, and was educated at the Abbey Christian Brothers Grammar School in Newry and St Patrick's Grammar School, Armagh. He came from a family of Republicans, and his father was a former IRA man who had fought in the Irish Civil War. His mother, Jane, also from a Republican family, was from Castlefin, a village in the east of County Donegal. He trained to be a teacher at St Mary's University College, Belfast. As a career he (like his father) chose teaching, and became headmaster of St James's Primary School in Markethill. Mallon was also involved in the Gaelic Athletic Association (GAA), playing Gaelic football for the Armagh county team. He first played club football for Middletown during the 1950s then with Keady Dwyers, Queen's University and Crossmaglen Rangers. He was also involved in amateur drama and wrote a play which won an All Ireland amateur drama play award.
Саясаттану
1960 жылдары Маллон азаматтық құқық қозғалысына, әсіресе туған Армаг округінде белсенді қатысты. Ол 1960 жылдары бір адам мен оның отбасына кеңес үйін алуға көмектесуге тырысқанда алғаш рет қатысты, бірақ жергілікті одақтас кеңесші оған: "Мен болғанша, мұнда ешқандай католик немесе оның туыстары үй алмайды" деді. 1979 жылы Джон Хьюм SDLP-нің (Герри Фитттің басшылығымен) орынбасарынан жетекшісіне ауысқанда, Маллон орынбасар болды. Маллон зорлықсыз ұлтшылдықты ынтамен қолдады және саяси зорлыққа қарсы болды. Элис О'Хенлонмен сұхбатта ол жақын досының лоялистердің қолынан өлтірілген денесін көргенін, сондай-ақ Маркетхиллдегі ИРА шабуылында қаза тапқан екі RUC қызметкерінің қан кетуіне куә болғанын еске алды.
During the 1960s, Mallon was involved in the civil rights movement, especially in his native County Armagh. He first got involved in the 1960s when trying to help a man and his family secure a council house, but was told by a local unionist councillor that "No Catholic pig or his litter will get a house here as long as I am here." In 1979, when John Hume went from being deputy leader of the SDLP (under Gerry Fitt) to leader, Mallon became deputy leader. Mallon was a strong advocate of non violent nationalism, and opposed political violence. In an interview with Eilis O'Hanlon he recalled seeing his own close friend's dead body after being murdered by loyalists and having witnessed two RUC members bleeding to death after being murdered in an IRA ambush in Markethill.
1982 жылғы Ассамблея және Вестминстер
1982 жылы Маллон сол кездегі Солтүстік Ирландияның мемлекеттік хатшысы Джеймс Приордың кезеңдік өкілеттік беруінің аясында құрылған жаңа Солтүстік Ирландия Ассамблеясына сайланды. Алайда, Сенат мүшесі болғандықтан, одақтас саясаткерлердің наразылығына байланысты ол қызметтен шеттестірілді. Сол кездегі заңнамаға сәйкес, Ұлыбритания немесе аймақтық ассамблеяның сайланған мүшесі Ұлыбританиядан немесе Достастықтан тыс парламентте қызмет ете алмайтын. Бұл шектеу 2000 жылғы «Құқықтан айыру туралы заңмен» Оирехтасқа қатысты алынып тасталды. 1986 жылы ол Ньюри мен Армах округінен Вестминстерге депутат болып сайланды және 2005 жылға дейін осы мандатты сақтап қалды. 1993 жылы парламентте терроризмге қарсы заңнама талқыланғанда Маллон осы заңдардың тиімсіздігі туралы былай деді: «Мемлекет құрылған күннен бастап, оны қатаң төтенше жағдай заңдары, әскери күш, сарбаздар – бір емес, кейде екі, кейде үш полиция қызметі және Мемлекеттік хатшының мәлімдемесіне сәйкес миллиардтаған фунт стерлингтік қаржы ағынымен ұстап тұрды, өткен жылы 3,5 миллиард фунт стерлинг құйылды. Төтенше жағдай заңнамасының заңдылығы, статистикасы және оның тудыратын сезімдерінен тысқары сұрақтар қою керек. Егер мемлекет немесе мемлекеттік құрылым британ үкіметінің әскери және қаржылық қолдауымен, төтенше жағдай заңнамасымен, терроризмге қарсы заңдармен және арнайы өкілеттіктер заңымен құрылса, ал мәселе одан әрі ушығар болса, негізгі сұрақ туындамай ма? 72 жылдан кейін барлық шаралар Солтүстік Ирландияға бейбітшілік, тұрақтылық немесе мақсатты бірлік әкелмегенін сұрау одан да маңызды емес пе?» Маллон, Англо-ирланд келісіміне наразылық білдіріп, қызметтен кеткен Джим Николсонның орнын толтыру үшін өткізілген қосымша сайлауда жеңіске жетті, оған Солтүстік Ирландияның барлық басқа одақтас депутаттары да қосылды.
In 1982, Mallon was elected to the new Northern Ireland Assembly, set up as part of then Secretary of State for Northern Ireland James Prior's rolling devolution. However, due to his membership of the Seanad he was, following a challenge by Unionist politicians, disqualified. Under legislation of the time, no elected member of a British parliament or regional assembly could serve in a parliament outside the United Kingdom or Commonwealth without losing their British seat. That restriction was removed with regard to the Oireachtas by the Disqualifications Act 2000. In 1986, he was elected to Westminster as an MP for Newry and Armagh, a seat he held until 2005. In a 1993 parliamentary debate on anti terrorism legislation Mallon addressed the ineffectiveness of these types of legislation: "From the very day and hour that the state was formed it has been sustained by draconian emergency legislation, military might, soldiers, not one police service but on certain occasions two and on others three, and by the inpouring of billions of pounds according to the Secretary of State, £3.5 billion last year. There is a fundamental question to be asked outside of the legalities of the emergency provisions legislation, of the statistics and of the emotions that it engenders. Where a state or a statelet is formed with the weight of the British Government behind it in military and financial terms and in terms of the emergency provisions legislation, the Prevention of Terrorism Acts and the Special Powers Act and still the problem remains, is there not a fundamental question to ask? Is it not even more fundamental to ask why, after 72 years, all those measures have never brought peace, stability or unity of purpose to the north of Ireland?" Mallon won the seat in a by election to replace Jim Nicholson, who had resigned his seat in protest at the Anglo Irish Agreement, along with all the other Northern Irish unionist MPs.
Зейнеткерлік
2001 жылы Джон Хьюммен бірге SDLP басшылығынан зейнеткерлікке шықты. Марк Дюркан екеуін де алмастырды – Хьюмды басшы, ал Маллонды Бірінші вице-премьер ретінде. Солтүстік Ирландияның атқарушы органы тоқтатылғаннан кейін қайта құрылғанда бұл өзгерістер болды. 2003 жылғы сайлауда Маллон Стормонт Ассамблеясындағы өзінің мандатына қайта түсуден бас тартты және 2005 жылғы Вестминстер сайлауында саяси мансабынан кетті. Маллон босатқан орынға Доминик Брэдли үміткер ретінде тағайындалды, бірақ «Синн Фейн» партиясынан бақ сынаған Конор Мерфи осы орынды қайтадан жеңіп алды. 2018 жылы Маллонға Дрогеда қаласының құрметті азаматы атағы берілді. Оның Энди Поллакпен бірлесіп жазған «Ортақ үй» атты автобиографиясы 2019 жылы жарық көрді. Олардың қызы Орла тұрмысқа шығып, бір бала тәрбиелеп отыр. Маллон біраз уақыт Донегал графтығындағы екінші үйінде демалып жүрді, бірақ әйелінің денсаулығы нашарлаған соң, оған күтім көрсету үшін Маркетхиллге оралды және оның өлімінен кейін де сол жерде тұрды. Маллон 2020 жылдың 24 қаңтарында 83 жасында Маркетхиллдегі үйінде дүние салды. Ол өмірлік күресінде қатерлі ісікке қарсы ем қабылдаған. SDLP Stormont-тың жетекшісі Никола Маллон (туысқандық байланысы жоқ) Сеймус Маллонға Ассамблеяда құрмет көрсетіп, оны «бейбітшілік адамы» және «ирланд саясатының алып тұлғасы» деп сипаттады. Маллонның қазасынан кейін көптеген әлемдік көшбасшылар оған құрметтерін білдірді. Бұрынғы АҚШ президенті Билл Клинтон: «Шеймус барлық дінді ұстанатын адамдардың қадір-қасиетпен өмір сүретін ортақ болашаққа деген ұстанымынан ешқашан мойын бұрмады, сондай-ақ Джон Хьюммен және SDLP-нің барлық мүшелерімен бірге зорлықсыздық – осы мақсатқа жетудің жалғыз жолы екеніне сенді», – деді.
He retired in 2001, along with John Hume, from the leadership of the SDLP. Mark Durkan replaced both, Hume as leader and Mallon as Deputy First Minister, when the Northern Ireland Executive was re established following a suspension. Mallon did not contest his seat in the Stormont Assembly in the 2003 elections, and stood down at the 2005 Westminster election. Dominic Bradley was nominated to contest the seat Mallon vacated, but failed to re capture the seat as Conor Murphy of Sinn Féin won. Mallon was conferred with the Freedom of Drogheda in 2018. His autobiography, A Shared Home Place, written with Andy Pollak, was published in 2019. Their daughter Órla is married with one child. Mallon had retired to his second home in County Donegal for a while, but when his wife's health began to fail he moved back to Markethill to care for her, and continued to live in Markethill after her death. Mallon died at his home in Markethill on 24 January 2020, aged 83. He had been treated for cancer before his death. SDLP Stormont leader, Nichola Mallon (no relation) paid tribute to Seamus Mallon in the Assembly; describing him as "a man of peace" and "an Irish political giant". Many world leaders paid tribute to Mallon after his death. Former US president Bill Clinton paid tribute by saying "Seamus never wavered from his vision for a shared future where neighbors of all faiths could live in dignity, or from the belief he shared with John Hume and the entire SDLP that nonviolence was the only way to reach that goal."