Кіріспе
Немея ойындары (Νέμεια) – ежелгі Грекияның төрт панхелендік ойынының бірі. Олар Немеяда екі жылда (немесе үш жылда) бір рет өткізілетін. Истмия ойындарымен бірге, Немея ойындары ежелгі Олимпиада ойындарынан бір жыл бұрын және бір жылдан кейін, ал Пифия ойындары Олимпиада циклінің үшінші жылында ұйымдастырылды. Олимпиада ойындары сияқты, бұл ойындар да Зевске арналған. Оларды Немея арыстанын жеңген Геракл құрған делінеді; тағы бір аңыз бойынша, олар Офельтес есімді баланың қорымдық ойындары ретінде бастау алған. Дегенмен, олардың б.з.д. 6 ғасырдан бері бар екені белгілі (б.з.д. 573 жылдан бастап, немесе одан да ертерек). Жеңімпаздар Аргос қаласынан жабайы сельдерей жапырақтарынан тоқылған лавр гүлдерін алды.
The Nemean Games ( or Νέμεια) were one of the four Panhellenic Games of Ancient Greece, and were held at Nemea every two years (or every third). With the Isthmian Games, the Nemean Games were held both the year before and the year after the Ancient Olympic Games and the Pythian Games in the third year of the Olympiad cycle. Like the Olympic Games, they were held in honour of Zeus. They were said to have been founded by Heracles after he defeated the Nemean lion; another myth said that they originated as the funeral games of a child named Opheltes. However, they are known to have existed only since the 6th century BC (from 573 BC, or earlier). The winners received a wreath of wild celery leaves from the city of Argos.
Тарих
Оның шығу тегіне қатысты әртүрлі аңыздар Пиндардың «Немея» туындысының аргументаларында школиастарда келтірілген, оны Паусанияс пен Аполлодормен салыстыруға болады. Дегенмен, барлық аңыздар Немей ойындарын Тебаға қарсы жетіліктердің Офельт, кейін Архемордың қазасын еске алу үшін құрғандығын айтады. Жетілік Немеяға келгенде, қатты шөлдеп, Зевс діни қызметкерінің және Евридика есімді патшайымның баласы Офельтты (грекше: Ὀφέλτης) көтеріп алып келе жатқан Гипсипилемен кездесті. Оның мейірбикесі Гипсипила батырларға ең жақын құдыққа жол көрсеткенде, баланы жайылымда қалдырды, ол жоқ болғанда айдаһар өлтірді. Жетілік қайтып келгенде оқиғаны көрген соң, айдаһарды өлтіріп, үш жылда бір рет өткізілетін жерлеу ойындарын ұйымдастырды. Басқа аңыздар Немей ойындарын Немей арыстанын өлтірген Геракл құрғандығын айтады. Тағы бір дәстүр бойынша, ол ежелгі ойындарды қайта жаңғыртқан немесе кем дегенде оларды өзгертіп, осы уақыттан бастап Зевске құрмет көрсетумен атап өтті. Пиндар ойындар кейін Зевстің құрметіне өткізілгенін мәлімдеді. Бастапқыда ойындар соғыс сипатында болғандықтан, тек жауынгерлер мен олардың ұлдары ғана қатыса алды. Бірақ кейіннен олар барлық гректерге ашылды. Ойын Клеоне мен Флиус арасындағы діңгекте өтті. Аполлодордың айтуынша, түрлі жарыстарға ат жарысы, стадионда қару-жарақпен жүгіру, күрес, күйме жарысы және диска, бокс, найза тастау және садақ ату, сондай-ақ музыкалық сайыстар кірді. Жеңімпаздарға берілген жүлде бастапқыда зәйтүн бұтақтарынан жасалған гүл шоғыры, кейіннен жасыл сельдерейден жасалған гүл шоғыры болды. Немей ойындарының орны әртүрлі уақытта Клеония, Коринф және Аргос арасында өзгерді. Кейде олар алғашқы орнынан кейін Клеония ойындары деп аталды. Сыйлықтарды тапсырған төрешілер қара киім киген, ал олардың әділеттілігінің бір мысалын Паузанияс жазған. Немея ойындарының қай уақытта өткені туралы Пиндардың комментаторы тек Панемос айының 12-сінде өткенін айтады, бірақ басқа бір жерде осы мәлімдемеге қайшы келетін мәлімдеме жасайды. Паузанияс қысқы Немей ойындары туралы айтады және оларды жазда өткізілген басқа ойындардан ажыратады. Бір кезде Немея ойындарын тойлау тоқтаған сияқты, ал олар Олимпиаданың 51.4-інде (б.з.д. 573 ж.) қайта жаңғыртылды, осы уақыттан бастап Евсевий алғашқы Немеаданы тіркеді. Содан бері олар ұзақ уақыт бойы әр Олимпиадада екі рет өткізілді, әр екінші Олимпиадалық жылдың басында қысқы, ал әр төртінші Олимпиадалық жылдың басында жазғы. Марафон шайқасы кезінде Арголиде Немеада бойынша есеп жүргізу әдетке айналды. Эллиндік стадион (Стивен Г. Миллердің мәліметі бойынша, б.з.д. 320 ж. қақпалы кіреберіс туннелімен, 2001 ж., 90-93 бб.) жақында ашылды. Македониялықтардың бақылауындағы Ойындар б.з.д. 4 ғасырының соңында Немеяға қайта оралды. Б.з.д. 208 ж. Македонияның Филиппісі Аргостар тарапынан Немей ойындарында төрағалық етумен құрметтелді, ал Квинт Фламинин Немей ойындарында Аргостардың бостандығын жариялады. Император Адриан Немей ойындарында ұлдардың ат жарысын қайта жаңғыртты, ол тоқтатылған еді. Бірақ одан кейін олар ұзақ уақыт бойы тойланбаған сияқты, өйткені кейінгі кезеңнің жазушылары оларды еске алмайды.
Гимнастика бөлімі
Бұл ойындарға қатысушылар жалаңаш күйде жарысты. Стадион – Немеяда шамамен 178 метрге созылған жаяу жүгіру. Диаулос – Стадионға екі есе ұзын жаяу жүгіру, Немеяда шамамен 355 метр. Гиппиос – Диаулос жаяу жүгіруінің екі есе ұзындығы, Немеяда шамамен 710 метр. Долихос – Ұзақ қашықтыққа жүгіру жарысы. Бұл жарыстың нақты ұзақтығы белгісіз; ол стадионды 7, 10, 20 немесе 24 рет айналып өтуі мүмкін. Хоплитодромос – Қалқан, қоладан жасалған аспид және бастапқыда металл грейвтер киген қатысушылармен өткізілетін Диаулос жаяу жүгіруі. Пикс – Боксқа ұқсас сайыс. Өздерін қорғау және қарсыласына көбірек зиян келтіру үшін, олар қолдарын және білектерін ұзын былғары жолақтармен байлап алды. Бірінші нокаутқа түскен немесе жеңіліске мойын бұрған адам жеңіледі. Панкратион – Бокс пен күрестің біріктірілген түрі, онда ережелер өте аз. Бірінші нокаутқа түскен немесе жеңіліске мойын бұрған адам жеңіледі. Пале – Тік тұрып күресу. Мақсаты – қарсыласты үш рет жерге құлату. Пентатлон – Бұл пентатлон стадион, күрес немесе пале, найза тастау, дискі тастау және қашықтыққа секіруден тұрады.
Ат спорты бөлімі
Ипподромда өткен бұл жарыстар әйелдерге қатысуға мүмкіндік берген жалғыз шаралар еді. Бұл оларға атқа мінуге рұқсат болғандықтан емес, жеңімпаз аттың немесе күйменің иесі деп есептелгендіктен мүмкін болды. Бұл қалаларға ат спорты командаларын қаржыландыру арқылы да қатысуға жол берді. Қазірге дейін ескі ипподром табылған жоқ, сондықтан көрсетілген ұзындықтар болжамдық. Төрт аттан тұратын тетриппон күймелері 8400 метр немесе 5,25 миль қашықтықты жүзеді. Екі аттан тұратын синорис күймелері 5600 метр немесе 3,5 миль қашықтықты жүзеді. Келес – 4200 метрлік қашықтықтағы ат жарысы.
Қазіргі заманғы Немей ойындарының қайта қойылуы
Немея ойындарын қайта жаңғырту қоғамы 1994 жылы Немеяда 20 жылдан астам археологиялық қазба жұмыстарынан кейін құрылды. Қазіргі заманғы ойындар, 1996 жылдан бері төрт жылда бір рет өткізіліп келеді, нақты спорттық жарыс емес, көбінесе тарихи оқиғаны қайта жаңғырту болып табылады. Бұл тарих бойынша халыққа білім берудің бір түрі және қазіргі Олимпиаданың коммерциялық сипатына қарсы тұру мақсатын көздейді. Жарыстар жас және жыныс бойынша ұйымдастырылады, оларға халықаралық қатысуға рұқсат етіледі. Медальдар тапсырылмайды, тек пальма жапырақтары мен жабайы сельдерейден жасалған тәждер беріледі. 2008 жылы 21 маусымда 600-ге жуық адам туника киіп, көне стадионның қираған жерінде жалаң аяқпен жүгірді. 10-дан 80 жасқа дейінгі жүгірушілер үшін екі жарыс өткізілді, біреуі және екіншісі. Осы әрекеттің ең ерекше тұсы – Хоплитодром жарысының қайта жаңғыртылуы болды. Соңғы Немеад 2016 жылдың 11 және 12 маусымында өтті.