Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1980 жылғы авиациялық оқиғалардың шолуы. Бұл 1980 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.
Overview of aviation related events during the year of 1980
This is a list of aviation related events from 1980.
Оқиғалар
British West Indian Airlines Тринидад пен Тобагоның ұлттық әуе тасымалдаушысы Trinidad and Tobago Air Services компаниясымен бірігіп, елдің жаңа ұлттық әуе тасымалдаушысы BWIA International Airways болады. Баллистикалық құтқару жүйелері құрылды. 1980 жылдың жазында British Aerospace Sea Harrier ұшағы Флоттың әуе күштерінің құрамына енгізіліп, британдық Корольдік теңіз флотына 1978 жылдың желтоқсанында әуе кемесі қызметтен шығарылғаннан бергі алғашқы жоғары өнімділікті тұрақты қанатты ұшақ мүмкіндігін сыйлады.
British West Indian Airlines merges with Trinidad and Tobago′s flag carrier Trinidad and Tobago Air Services and becomes the country's new flag carrier, BWIA International Airways. Ballistic Recovery Systems is founded. Summer 1980 – The British Aerospace Sea Harrier enters operational service with the Fleet Air Arm, providing the British Royal Navy with its first high performance fixed wing aircraft capability since the retirement of the aircraft carrier in December 1978.
Қаңтар
7 қаңтар – Pan American World Airways компаниясы National Airlines компаниясын толыққанды сатып алып, National компаниясының активтері мен бағыттарын өз бақылауына алды. National Airlines 26 қазанда ресми түрде жұмысын тоқтатады. 8 қаңтар – Mooney 231 ұшағы Сан-Францискоға қонды, АҚШ құрлығының екі жағалауы арасында тоқтаусыз ұшып, 8 сағат 4 минутта сапарды аяқтағандығы үшін рекорд орнатты. 10 қаңтар – Shreveport қаласынан Baton Rouge қаласына бағыт алған Cessna 441 Conquest II ұшағы байланыстан үзіліп, автопилотпен бағытынан ауытқып, Солтүстік Каролина жағалауындағы Атлант мұхитына отын жетіспеуден құлады. Екі адам – Луизиана штатының мемлекеттік университетінің жаңа футбол жаттықтырушысы Бо Рейн мен ұшқыш қаза тапты, кабинадағы қысымның төмендеуінен туындаған гипоксия салдарынан ұшу кезінде есінен танып қалғандары болжанып отыр. 14 қаңтар – Тунистегі бір адам Alitalia Flight 864 рейсін – Римнен Туниске 93 адаммен ұшып бара жатқан Douglas DC-9-32 (тіркеу I-DIZI) ұшағын қасып алып, Сицилиядағы Палермо қаласына қонуға мәжбүрледі. Ол 25 тунистік тұтқынды босатуды талап етті, бірақ сәтті болмады және 12 сағаттық келіссөздерден кейін өздігінен бас тарды. 16 қаңтар – British Island Airways және Air Anglia компаниялары бірігіп, Air UK компаниясын құрды. 18 қаңтар – Бейруттен Кипрдің Ларнака қаласына бағыт алған Middle East Airlines Boeing 720 ұшағын қасып алған адам оны Иранға ұшыруды талап етті. Қасып алушы Бейрутта ұсталды. 21 қаңтар – Тегерандағы Mehrabad әуежайына тұман мен қарда жақындаған кезде Iran Air Boeing 727-86 ұшағы Alborz тауларына құлап, борттағы 128 адамның барлығы қаза тапты. 23 қаңтар – Джакартаға бағыт алған Pelita Air Service CASA/Nurtanio NC 212 Aviocar 100 (PK-PCX тіркеу нөмірі) ұшағы нашар ауа райы салдарынан 823 метр биіктіктегі Cemonyet тауына құлап, борттағы 13 адамның барлығы қаза тапты. 24 қаңтар – Бірма әуе күштеріне тиесілі Fairchild FH-227B ұшағы Мандалайдағы Annisaton әуежайынан ұшып шыққаннан кейін қозғалтқышы бұзылып, темекі фабрикасының шатырына соқтығысып, құлады. Апат салдарынан борттағы 44 адамның 43-і қаза тауып, фабрика күзетшісі жарақат алды. 25 қаңтар – Тапаншамен қаруланған және бомбасы бар деп мәлімдеген адам, өзін қара нәсілді мұсылман деп таныстырып, Delta Air Lines Flight 1116 рейсін – Атлантадан Нью-Йоркке 63 адаммен ұшып бара жатқан Lockheed L-1011 Tristar ұшағын қасып алып, Гаванаға, Кубаға ұшыруға мәжбүрледі. Ол Иранға ұшыруды талап етті, бірақ ақырында Куба билігіне бағынды. Бұл, АҚШ 1973 жылдың 5 қаңтарында жолаушыларды міндетті түрде тексеруді енгізгеннен бері, АҚШ әуежайының қауіпсіздік жүйесі арқылы нақты қаруды контрабандалық жолмен өткізудің алғашқы жағдайы болды. 30 қаңтар – Interflug Ilyushin Il-18 ұшағын екі қасып алушы Шығыс Германиядағы Erfurtтен Шығыс Берлинге ішкі рейсте бақылауға алды, бірақ олар ұсталды.
January 7 – Pan American World Airways completes its acquisition of National Airlines, taking control of National's assets and routes. National Airlines formally will cease to exist on October 26. January 8 – A Mooney 231 lands in San Francisco, after flying coast to coast non stop across the continental United States, setting a record by completing the flight in 8 hours and 4 minutes. January 10 – A Cessna 441 Conquest II en route from Shreveport to Baton Rouge, Louisiana ceases communications, flies far off course on autopilot, and eventually crashes into the Atlantic Ocean off North Carolina due to fuel exhaustion. The two occupants, new Louisiana State University football coach Bo Rein and the pilot, are killed, and are assumed to have lost consciousness in flight due to hypoxia resulting from cabin depressurization. January 14 – A Tunisian man hijacks Alitalia Flight 864 – a Douglas DC 9 32 (registration I DIZI) with 93 people on board flying from Rome, Italy, to Tunis, Tunisia – and forces it to land at Palermo, Sicily. He demands the release of 25 Tunisian prisoners without success, and surrenders after 12 hours of negotiations. January 16 – British Island Airways and Air Anglia merge to form Air UK. January 18 – A hijacker commandeers a Middle East Airlines Boeing 720 bound from Beirut, Lebanon, to Larnaca, Cyprus, demanding to be flown to Iran. The hijacker surrenders at Beirut. January 21 – While on approach to Mehrabad Airport in Tehran, Iran, in fog and snow, an Iran Air Boeing 727 86 crashes in the Alborz Mountains, killing all 128 people on board. January 23 – A Pelita Air Service CASA/Nurtanio NC 212 Aviocar 100 (registration PK PCX) on descent to Jakarta, Indonesia, in bad weather crashes into Mount Cemonyet at an altitude of 2,700 feet (823 m), killing all 13 people on board. January 24 – A Burmese Air Force Fairchild FH 227B suffers an engine failure shortly after takeoff from Mandalay Annisaton Airport in Mandalay, Burma, strikes the roof of a tobacco factory, and crashes, killing 43 of the 44 people on board and injuring a watchman at the factory. January 25 – Armed with a pistol and pretending to have a bomb, a man claiming to be a Black Muslim hijacks Delta Air Lines Flight 1116 – a Lockheed L 1011 Tristar with 63 people on board bound from Atlanta, Georgia to New York City – and forces it to fly to Havana, Cuba. He then demands to be flown to Iran, but eventually surrenders to Cuban authorities. It is the first time since the United States implemented the mandatory security screening of airline passengers nationwide on January 5, 1973, that anyone has smuggled real weapons through the U. S. airport security screening system. January 30 – Two hijackers take control of an Interflug Ilyushin Il 18 during a domestic flight in East Germany from Erfurt to East Berlin but are taken down.
Ақпан
"Аэрофлот" компаниясының "Ильюшин" Ил-18 ұшағы КСРО-дағы Мәскеуден Шығыс Антарктидадағы Молодьёжная станциясына ұшып барады. Иран революциясынан бір жыл өткен соң, Иран қарулы күштеріндегі бірнеше тазартулар Иран Әуе Күштері мен Армиясының майорлары мен жоғары шенді офицерлерінің 25-50 пайызының қаза болуына әкелді. 21 ақпан – Австралия 1968 жылдан бергі алғашқы қайғылы әуе апатын басынан өткізді. Advance Aviation Beechcraft King Air 200 ұшағы Сидней әуежайынан (Маскот, Австралия) ұшып шыққаннан кейін аз уақыттан соң жанармай багіндегі судың салдарынан қозғалтқышы істен шығып, қайтадан әуежайға оралуға тырылғанда теңіз жағалауына құлады. Борттағы 13 адамның барлығы қаза тапты. 23 ақпан – Үндістанның Агра қаласындағы Кхерия әуе күштері базасында ұшып тұрғанда, велосипедші немесе жаяу жүргіншіден қашуға тырысқан Үндістан Әуе Күштеріне қарасты Fairchild C 119G Flying Boxcar ұшағы құлауға ұшырап, өртеніп кетті. Борттағы 47 адамның 46-сы қаза тапты. 27 ақпан – Тайбэйден ұшқан China Airlines Boeing 707 ұшағы Филиппиннің Манила қаласына қону кезінде апатқа ұшырап, өртеніп кетті. Барлығы 124 жолаушы мен 11 экипаж мүшесі аман қалды. 28 ақпан – Гватемаланың Поптунға саяхатқа барған Гватемала армиясының офицерлері мен олардың отбасыларын тасымалдаған Гватемала Әуе Күштеріне қарасты Douglas C 47 Skytrain ұшағы Поптуннан таулы аймаққа құлап, борттағы 31 адамның барлығы қаза тапты.
An Aeroflot Ilyushin Il 18 flies from Moscow in the Soviet Union to the Molodyozhnaya Station observatory in East Antarctica. One year after the Iranian Revolution, repeated purges of the Iranian armed forces have led to the loss of 25 to 50 percent of majors and field grade officers of the Iranian Air Force and Iranian Army. February 21 – Australia experiences its first fatal airline accident since 1968 when an Advance Aviation Beechcraft King Air 200 suffers the failure of an engine shortly after takeoff from Sydney Airport in Mascot, Australia, due to water in the fuel tank and crashes into a seawall while trying to return to the airport. All 13 people on board die. February 23 – Trying to avoid a bicyclist or pedestrian on the runway during its takeoff run at Kheria Air Force Station in Agra, India, an Indian Air Force Fairchild C 119G Flying Boxcar stalls, crashes, and bursts into flames, killing 46 of the 47 people on board. February 27 – A China Airlines Boeing 707 originating from Taipei crash lands in Manila, the Philippines, and is destroyed by fire. All 124 passengers and 11 crew members survive. February 28 – A Guatemalan Air Force Douglas C 47 Skytrain carrying Guatemalan Army officers and their families on an excursion to Poptún, Guatemala, crashes in a mountainous region from Poptún, killing all 31 people on board.
Желтоқсан
1979 жылғы ақпандағы Иран революциясынан бері офицерлерді тазарту және Иранға қосалқы бөлшектерді жеткізуге батыстың эмбаргосы салдарынан, 1980 жылдың соңына қарай Иран Ислам Республикасының Әуе күштерінің операциялық деңгейі 100 ұшақтан төмен түсті және оның үздіксіз ұшу жиілігі күніне бір реттен аспады. Бұл 1988 жылы Иран-Ирак соғысы аяқталғанға дейін өзгеріссіз қалды. Иран армиясының тікұшақ күштері, тікұшақтарының 60-70 пайызымен ұшуға қабілетті болса да, ұқсас проблемаларға тап болды. 4 желтоқсан – Португалия премьер-министрі Франсиско де Са Карнейро және Португалия ұлттық қорғаныс министрі Аделино Амаро да Коста Португалияның Камарате қаласында Cessna 421A Golden Eagle ұшағының апатында қаза тапты. Борттағы қалған бесеуі де қаза болды. 7 желтоқсан – Pan American World Airways Boeing 747 China Clipper Токиода тоқтағаннан кейін Нью-Йорктегі Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайынан Қытайдың Пекин қаласына жетті. Бұл 1949 жылдан бері АҚШ пен материктік Қытай арасындағы алғашқы коммерциялық рейстің аяқталуын білдіреді. 19 желтоқсан – New York Air әуе компаниясы рейстерін бастады. 21 желтоқсан – TAC Colombia Sud Aviation SE 210 Caravelle VIN (тіркеу нөмірі HK 1810) ұшағының оң артқы бөлігінде, 17 айлық техникалық қызметтен кейін алғашқы жоспарлы рейсі кезінде, Риохача қаласының Альмиранте Падилья әуежайынан ұшып шыққаннан кейін жарылыс болды. Ұшақ құлап, борттағы 70 адамның барлығы қаза тапты. 22 желтоқсан – Saudia Flight 162, бортында 292 адаммен Lockheed L 1011 TriStar, Қатардың жанындағы Парсы шығанағында жарылысқа ұшырады, салдарынан екі адам қаза тауып, жеті адам жарақат алды. 24 желтоқсан – Ирак Әуе күштері Иранның Харг аралындағы мұнай терминалына алғашқы ірі әуе шабуылын жасады.
Thanks to purges of officers since the February 1979 Iranian Revolution and the Western embargo on spare parts shipments to Iran, by late 1980 the operational level of the Islamic Republic of Iran Air Force drops below 100 aircraft and its sustained sortie rate to drop to one per day. This will not change through the end of the Iran–Iraq War in 1988. The Iranian Army helicopter force, able to fly 60 to 70 percent of its helicopters, suffers from similar problems. December 4 – Prime Minister of Portugal Francisco de Sá Carneiro and Portuguese Minister of National Defence Adelino Amaro da Costa die in the crash of a Cessna 421A Golden Eagle in Camarate, Portugal. The other five people on board also die. December 7 – The Pan American World Airways Boeing 747 China Clipper arrives in Beijing, China, from John F. Kennedy International Airport in New York after a stop in Tokyo, Japan. It marks the first time since 1949 that a commercial flight between the United States and mainland China is completed. December 19 – New York Air begins airline operations. December 21 – An explosion occurs in the right rear portion of a TAC Colombia Sud Aviation SE 210 Caravelle VIN (registration HK 1810) on its first scheduled flight after 17 months of maintenance work shortly after takeoff from Almirante Padilla Airport in Riohacha, Colombia. It crashes, killing all 70 people on board. December 22 – Saudia Flight 162, a Lockheed L 1011 TriStar with 292 people on board, suffers an explosive decompression over the Persian Gulf off Qatar, killing two people and injuring seven. December 24 – The Iraqi Air Force makes its first major air raid against the Iranian oil terminal at Kharg Island.
Қазан
MD 80 сериялы ұшақтар әуе тасымалдаушылардың пайдалануына түседі.
The MD 80 series enters airline service.
Қараша
13 қарашада NAS Lemoore әскери-теңіз базасында VFA 125 эскадрильясының F/A 18 Hornet ұшағы.
November 13 – F/A 18 Hornet with VFA 125 at NAS Lemoore.
Ең қауіпті апат
Осы жылғы ең қасіретті апат ерекше жағдай деп есептеледі: 19 тамызда Сауд Арабиясының Эр-Рияд қаласынан ұшып шыққан сәттен кейін әуеде өртенген Lockheed L1011 Tristar ұшағының 163 рейсі; ұшақ Риядтың ұшу-қону жолағының жанына қонды, бірақ жедел эвакуацияланбағандықтан өрт жолаушылар мен экипаждың бәрін қамтыды, нәтижесінде борттағы 301 адам қаза тапты.
The deadliest crash of this year is considered an unusual accident: Saudia Flight 163, a Lockheed L1011 Tristar, caught on fire in the air shortly after departing Riyadh, Saudi Arabia on 19 August; the aircraft landed and came to a halt near Riyadh's runway but in failing to evacuate promptly, the fire overcame the passengers and crew killing all 301 people on board.