Кіріспе

Қалалық елді мекендер тобы - халық санының өсуі мен физикалық кеңдеуі нәтижесінде бірігіп, үздіксіз қалалық немесе өнеркәсіптік дамыған аймақ құрайтын бірнеше мегаполис, қала, ірі қала және басқа да қалалық аймақтарды қамтитын аймақ. Көп жағдайда конурбация – аудандарды байланыстыратын көлік жүйесі дамыған полицентрлік урбанизацияланған аймақ. Олар бірыңғай қалалық еңбек нарығын немесе жұмысқа бару аймағын құрайды. Патрик Геддис бұл терминді 1915 жылы жарық көрген "Cities In Evolution" кітабында енгізді. Ол сол кездегі электр қуаты және моторлы көлік сияқты жаңа технологиялардың қалаларды таратуға және біріктіруге мүмкіндік беретініне назар салды және мысал ретінде Англиядағы "Мидлендтон", Германиядағы Рур аймағы, Нидерландыдағы Рандстад және АҚШ-тағы Солтүстік-шығыс жағалауын келтірді. Бұл термин Ұлыбританияда қолданылады, ал АҚШ-та әр полицентрлік "метрополитен аймағы" Сан-Франциско шығанағы аймағы немесе Даллас-Форт-Уорт метроплексі сияқты жеке атауға ие болуы мүмкін. Халықаралық деңгейде "қалалық агломерация" термині "конурбация" терминімен ұқсас мағынаны білдіру үшін жиі қолданылады. Конурбацияны мегаполистен ажырату қажет. Мегаполисте қалалық аймақтар жақын орналасқан, бірақ физикалық тұрғыдан бірікпейді және еңбек нарықтарының бірігуі әлі дамымаған. Конурбацияны мегақаладан да ажырату керек. Мегақалалар иерархиялық құрылымға ие және оларда даусыз үстем қалалық орталық болады, ал конурбация полицентрлік және ешбір қалалық орталық басқа орталықтардан үстемдік танытпайды.

Маврикий

Порт-Луис, Бо-Бассин Роуз-Хилл, Курепип, Кватре-Борнс, Вакоас-Феникс және басқа да урбанизацияланған елді мекендер Маврикий аралындағы ірі және орталық конгломерацияны құрайды. Осы конгломерацияның көп бөлігі Плейнс Вильхемс ауданында орналасқан. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, қалалық аймақтар желісінің жалпы халқы 606 650 адамды құрайды (арал халқының 49%).

Нигерия

Лагос – бастапқы Лагос қалалық аймағының Икеджа және Ожо сияқты басқа қалалар мен кенттермен бірігіп дамуы нәтижесінде қалыптасқан қалалық агломерация. Агеге, Алимошо, Ифако Ижаие, Кософе, Мушин, Ошоди және Шомоло сияқты маңындағы түрлі елді мекендер де осы аймаққа кіреді.

Оңтүстік Африка

Йоханнесбург, Экурулени (Шығыс Ранд) және Тсване (Үлкен Претория) бірігіп, 14,6 миллион халқы бар өңірді құрады.

Албери-Водонга

Албери мен Водонга – Мюррей өзенімен географиялық тұрғыдан бөлінген, шекаралық қалалар. Өзеннің солтүстігінде орналасқан Албери Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының құрамына кіреді, ал өзеннің оңтүстік жағалауындағы Водонга Виктория штатында. 1970 жылдардың басында Албери-Водонга Уитлэм үкіметінің Австралияның ірі қалаларының (әсіресе Сидней мен Мельбурн) бақылаусыз өсуін тежеу мақсатындағы, орталықтандыруды қолдау схемасының басты нысаны ретінде таңдалды. Екі қала бірігіп, шамамен 93 603 тұрғыны бар қалалық аймақ құрайды.

Канберра-Квинбейан

Австралияның астанасы Канберра қаласы мен Австралия астаналық аумағында орналасқан, сондай-ақ Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Квинбейан қаласын қамтитын, шекаралық біріккен елді мекен, Австралия Статистика бюросы оны бірыңғай еңбек нарығы деп есептейді.

Ньюкасл, Сидней, Вуллонгонг

Жаңа Оңтүстік Уэльстегі бұл қалалық агломерация Ньюкаслдан және Хантер аңғарының айналасындағы серік қалаларынан басталып, Орталық жағалау арқылы өтеді. Ол тек су жолдары мен ұлттық саябақтармен бөлінеді, содан кейін Үлкен Сидней және Вуллонгонг қалалық аймақтарына жетеді. Агломерацияның солтүстіктен оңтүстікке дейінгі жалпы ұзындығы шамамен 270 км, ал халқы 6 миллионнан астам адамды құрайды. Аймақ автомобиль жолдарымен байланысқан: M1, M2, M4, M5, M7, M8, M15 және M31. Жұмысқа немесе қызметтерге қатысу үшін кең ауқымды қоғамдық көлік желісі бірнеше ерекше, бірақ біріккен орталықтар арасында және олардың ішінде саяхаттауға мүмкіндік береді. NSW TrainLink-тің қалааралық желісі Сидней, Орталық жағалау, Ньюкасл, Хантер аңғары және Иллаварраны қамтиды. Вуллонгонг, Сидней және Ньюкасл қалаларын бірыңғай қалаға біріктіру жоспарлары 1960 жылдардан бері қолданылып келеді. "Сидней комитеті" атты есепте "Құмтасты мега аймағы, Ньюкасл, Орталық жағалау, Сидней, Вуллонгонгты біріктіру" деген тарау бар (барлық қалалар Сидней бассейні деп аталатын геологиялық аймақта орналасқан, ол Сидней құмтасынан тұрады). Есепте айтылғандай, бұл байланыс аймақтағы "алты қалаға" пайда әкеледі: Иллаварра және Вуллонгонг, Батыс қаласы (Ұлы Батыс Сидней), Орталық қала (Параматта), Шығыс қаласы (Сиднейдің орталық бизнес ауданы, шығыс елді мекендері және Солтүстік Сидней), Орталық жағалау (Госфорд) және Ньюкасл (Маккуари көлімен қоса).

Үлкен Перт

Перт қалалық аймағы және Пил аймақтары Батыс Австралияда солтүстік-оңтүстік бағытта 130 км-ден (80 миль) астам ұзындығы бар үздіксіз қалалық аймақты құрайды. Оны кейде Үлкен Перт деп те атайды және 2023 жылғы мәлімет бойынша халқы 2,3 миллионнан астам адамды құрайды. 2007 жылы Мандура теміржол желісінің іске қосылуы нәтижесінде жолаушылар Мандурадан Пертке дейінгі 70 км қашықтықты 51 минутта жүріп өте алады.

Оңтүстік-Шығыс Квинсленд

Брисбенді орталық еткен 200 шақырымдық құрылыс аймағына Голд-Кост, Ипсвич, Логан-Сити, Мортон-Бей, Редленд-Сити, Саншайн-Кост, Нуса-Шайр және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Твид-Хедс сияқты жергілікті басқару органдары (ЖБО) кіреді. Бұл аймаққа Translink деп аталатын бірыңғай қоғамдық көлік желісі қызмет көрсетеді. Оңтүстік-Шығыс Квинслендтің кеңірек анықтамалары да қолданылады, олардың ішінде Транслинк желісіне кірмейтін Тоуомбаның жеке құрылыс аймағы (Брисбеннен батысқа қарай 140 шақырым; 87 миль) да бар. Оңтүстік-Шығыс Квинслендтің ең кең анықтамалары бойынша, оның халқы 3,4 миллионнан астам адамды (2014 жылғы деректер бойынша) құрайды, аумағы 22 420 шаршы шақырымды қамтиды, он ЖБО-ны біріктіреді және солтүстіктегі Нусадан Оңтүстік жағалауға дейін 240 шақырымға созылады (кейбір дереккөздер Твид-Хедсті де қосады).

Үлкен Дарвин

Үлкен Дарвин қалалық аймағы – Солтүстік территориядағы Дарвин (Солтүстік территорияның астанасы) және Палмерстон (Дарвиннің серік қаласы) қалаларын қамтитын құрылыс дамыған қалалық аймақ. Ол үш жергілікті өзін басқару аймағының шегінде орналасқан: Дарвин қаласы, Личфилд муниципалитеті және Палмерстон қаласы.

Жаңа Зеландия

2010 жылы Окленд жеті бұрынғы қалалық және аудандық кеңестерді біріктіретін бірыңғай билікке айналды, оның ішінде Окленд қаласы, Манукау қаласы, Солтүстік жағалау қаласы және Уайтакер қаласы, сондай-ақ бірнеше шағын қалалар, ауылдық жерлер мен Хаураки шығанағының аралдары кірді. Окленд кеңесі Австралия мен Жаңа Зеландиядағы ең ірі кеңес болып табылады және аймақтың халқы 1 529 300 адамды құрайды, бұл Жаңа Зеландияның жалпы халқының шамамен 33 пайызын білдіреді. Жаңа зеландиялықтар бұл аймақты ресми мойындалмас бұрын, әкімшілік қалалардың жиынтығы емес, тұтас қалалық аймақ ретінде "Окленд" деп атаған. Веллингтон қалалық аймағы Веллингтон қаласы, Порриуа қаласы және Төменгі Хатт және Жоғарғы Хатт қалаларын қамтиды, олар бірге Хатт аңғары деп белгілі. 2023 жылғы халық санауы бойынша Веллингтон қалалық аймағында 440 900 адам тұрады (ал Вайрарапа аймағы ескерілгенде – 550 500 адам), бұл Жаңа Зеландиядағы екінші ең ірі қалалық халық санын құрайды, одан кейін 396 200 тұрғыны бар Крайстчерч қаласы келеді.

Алтын атқыштар (Онтарио)

"Алтын ат жебесі" – Канаданың оңтүстік Онтариосындағы Онтарио көлінің батыс жағасында орналасқан, тығыз халқы бар және өнеркәсіптік дамыған аймақ. Аймақтағы ең ірі қалалар – Торонто, Миссиссауга, Оквилл, Берлингтон, Сент-Катаринес, Ниагара шарлауы, Брэмптон және Гамильтон. Егер метрополиялық аймақтарды қосса (ол Алтын ат жебесінің негізгі қалалық аймағынан 30-50 шақырымдай дамылмаған және жартылай ауылдық жерлермен ерекшеленеді, АҚШ-тың басқару және бюджет кеңсесі анықтағандай, АҚШ-тағы біріктірілген метрополиялық статистикалық аймақтарға ұқсас), жалпы халық саны 8,8 миллион адамды құрайды. Бұл Канада халқының төрттен бірінен (25,6%) сәл көп, Онтарио халқының шамамен 75 пайызы және Солтүстік Америкадағы ең ірі метрополиялық аймақтардың бірі. Үлкен аймақ – Үлкен Алтын ат жебесі деп аталады, және ол Китченер (жақын орналасқан қалаларды қамтиды, көбінесе Ватерлоо аймағы деп аталады), Барри, Гелф, Питерборо және Брантфордтың метрополиялық аймақтарын қамтиды. Үлкен Алтын ат жебесі Виндзор-Квебек дәлізінің де бөлігі болып табылады, ал оның оңтүстік-шығыс шекарасы Ниагара өзені арқылы АҚШ-тағы Буффало-Ниагара шарлауы метрополиялық аймағына қарама-қарсы орналасқан.

Үлкен Монреаль (Квебек)

Үлкен Монреаль Канаданың екінші ірі агломерациясы болып табылады. Статистика Канадасы санақ қалалық аймағын (CMA) 2011 жылы 3,824,221 тұрғыны бар деп анықтайды, бұл Квебек провинциясының халқының шамамен жартысын құрайды. Аздап кішірек, Монреаль метрополиялық қауымдастығы жерді жоспарлау, көлік және экономикалық даму сияқты мәселелерді үйлестіру үшін 82 муниципалитет біріккен.

Төменгі материк (Британдық Колумбия)

Британ Колумбиясының Төменгі Жері Батыс Канададағы ең көп халқы бар аймақ. Ол Ванкувер, Солтүстік Ванкувер (қала және аудандық муниципалитет), Батыс Ванкувер, Бернаби, Нью-Вестминстер, Ричмонд, Суррей және Кокитлам сияқты көптеген орташа өлшемді, біріккен қалалық аймақтардан тұрады. 2011 жылғы мәліметтер бойынша Төменгі Жердің халқы шамамен 2,5 миллион адамды құрайды және аймақ континентте 2006 жылғы санақтан бастап 9,2 пайызға дейін өсудің ең жоғары деңгейін көрсетіп отыр.

Оттава-Гатино / Ұлттық астана аймағы

Ұлттық астана аймағы (NCR) астанасы Оттава және Оттава өзенінің арғы жағында орналасқан көршілес Гатино қалаларынан тұрады. Оттава Онтарио провинциясында, ал Гатино Квебек провинциясында орналасқандықтан, бұл ерекше біріккен қалалық аймақ. Федералды үкіметтің ғимараттары екі қалада да орналасқан, және көптеген жұмыскерлер бір қалада тұрып, екіншісінде жұмыс істейді. Ұлттық астана аймағының аумағы 5,319 шаршы километрді құрайды және Онтарио мен Квебек провинцияларының шекарасында жатыр. Ұлттық астана аймағының аумағы Оттава-Гатино халық санағы астаналық аймағына (CMA) өте ұқсас, бірақ Ұлттық астана аймағына CMA құрамына кірмейтін бірнеше шағын көршілес елді мекендер кіреді. Барлық елді мекендерді есепке алғанда, аймақтың халқы шамамен 1,5 миллион адамды құрайды. Оттава-Гатино екі провинцияның ішінде орналасқан жалғыз CMA және елдегі төртінші ірі аймақ.

Мексика қаласы (CDMX)

"CDMX" Солтүстік Америкадағы ең тығыз қоныстанған орталық. Үлкен Мексика қаласы – Мексика қаласы төңірегіндегі біріккен қалалық аймақты білдіреді, ресми түрде Мексика алқабының астаналық аймағы (Zona Metropolitana del Valle de México) деп аталады. Ол Мексика қаласының өзіндегі 16 муниципалитетінен және Мексика мен Идальго штаттарының 41 жапсарлас муниципалитетінен тұрады. Дегенмен, нормативтік мақсаттар үшін Үлкен Мексика қаласы көбінесе Мексика алқабының астаналық аймағына (Zona Metropolitana del Valle de México) сілтеме жасайды, ол тағы 18 муниципалитетті қосады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Үлкен Мексика қаласында шамамен 27 782 000 адам тұрды, бұл оны Солтүстік Америкадағы ең ірі астаналық аймаққа айналдырады. Оны басқа жапсарлас астаналық аймақтардан бөліп тұратын таулы аймақтардың жіңішке жолақтарымен қоршалған, олардың ішіндегі ең ірілері – Пуэбла, Толука және Куернавака-Куатла, олармен бірге Мексика қаласы мегаполисін құрайды.

Гвадалахара астаналық аймағы (Zona Metropolitana de Guadalajara)

Гвадалахара агломерациясы (Халиско штатындағы Гвадалахара қаласы деп әдетте аталады, себебі ол штаттың астанасы және ең көп халқы бар қала) жеті муниципалитеттен құралады: Гвадалахара, Запопан, Тлакепаке, Тонала, Эль-Сальто, Сапотланехо және Тлахомулько-де-Сунига. Ресми түрде тағы екі қала (Хуанакатлан және Икстлахуакан-де-лос-Мембрильос) басқа жеті қаламен тікелей шектеспесе де, метрополиялық аймақтың құрамына кіреді. 2010 жылы аймақтың халқы шамамен 4 500 000 адамды құрады.

Пуэрто-Рико

Кариб теңізі аймағында Пуэрто-Рикода Сан-Хуан, Байамон, Гуайнабо, Каролина, Канованас, Трухильо-Альто, Тоа-Альта, Тоа-Баха, Катано және Кагуас қалаларынан тұратын қалалық агломерация бар. Бұл аймақ бұлжыңда "Ареа Метрополитана" деп белгілі және шамамен 396,61 шаршы километр (153,13 шаршы миль) аумақта 1,4 миллионға жуық тұрғыны бар. Бұл Кариб теңізіндегі ауданы бойынша ең ірі қала.

Нью-Йорк штатының үш штаты

Конурбациялардың бір мысалы – Нью-Йорк қаласын орталық еткен Нью-Йорк метрополиясының (Три штаттық аймақ) кең аумақты ұғымы. Оған Нью-Йорк штаты, Нью-Джерси, Коннектикут және Пенсильвания штаттарындағы 30 округ кіреді және 2007 жылы оның халқы шамамен 21 961 994 адамды құрады. АҚШ халқының шамамен бір он бесінен бірі Үлкен Нью-Йорк аймағында тұрады, ол әлемдегі ең жарқыраған және ең ірі қалалық аумақ. Бұл конурбация бірнеше ірі қалалардың қалалық аймақтары бірігіп, құралған нәтижесі.

Бостон аймағы

2005 жылы халқы 7,427,336 адамды құрайтын, Үлкен Бостонды қамтитын Біріктірілген Статистикалық Аймақ Бостон қаласының өзінен және Провиденс (Род-Айленд штаты), Ворчестер (Массачусетс штаты), Манчестер (Нью-Гэмпшир штаты) сияқты ерекше, бірақ тығыз байланысты қалалардан тұрады. Ең маңыздысы, Үлкен Бостон БСА құрамына кіретін қалалар қарқынды қоғамдық көлік инфрақұрылымы арқылы байланысқан, үзіліссіз қалалық кеңістіктерді сақтайды және тұрғындардың бір қаладан екінші қалаға жүйелі түрде қатынасуын қамтамасыз етеді.

Сан-Франциско шығанағы

Тағы бір қалалық агломерация – Сан-Франциско, Окленд және Сан-Хосе қалаларының және Сан-Франциско шығанағы аймағы деп аталатын, шамамен 8 миллион халқы бар бірнеше кішкентай қалалық орталықтардың бірігуі.

Лос-Анджелес аймағы

Үлкен Лос-Анджелес аймағы бірнеше ерекше орталық қалалар мен округтердің бірігуінен құралған, оның ішінде Лос-Анджелес, Ориндж округі, Риверсайд, Сан-Бернардино және Вентура кіреді. Бұл аймақ көбінесе Оңтүстік Калифорния деп аталады, немесе жай сөйлеу тілінде SoCal (Сан-Диегоны да қамтитын үлкен аймақ) деп те айтылады. 2016 жылы Оңтүстік Калифорнияның халқы 23,800,500 адамды құрады, бұл Нью-Йорк үш штаттық аймағынан сәл көп, және оның өсу қарқыны жоғарырақ болғандықтан, осылай болып қала береді деп күтілуде. Алайда, Оңтүстік Калифорния әлі АҚШ Басқару және бюджет кеңсесі тарапынан біріктірілген статистикалық аймақ ретінде мойындалмағандықтан, Нью-Йорк үш штаттық аймағы қазіргі таңда ресми түрде елдегі ең ірі аймақ болып саналады.

Үлкен Хьюстон ауданы

Үлкен Хьюстонда конгломерацияның мысалы бар. Хьюстон қаласының төңірегінде орналасқан бұл аймақ, Галвестонның жағалау аймақтарынан басталып, метрополитеннің солтүстік жағына қарай, Вудлендс, Конро және Спринг қалаларын қамти отырып, Хантсвиллге дейін үздіксіз дамып жатыр. Техас штатының Форт-Бенд округіне қарасты қалалар Галвестон шығанағы аймағынан әрі қарай созылып жатыр. Аймақтың халқы 7 197 883 адамды құрайды.

Балтимор-Вашингтон аймағы

Балтимор және Вашингтон қалаларының дәстүрлі түрде бөлек болған ірі қалалық аймақтары екі орталық қала арасында ортақ қала маңында орналасқан және үздіксіз урбанизацияланған (Балтимор-Вашингтон мегаполистік аймағы).

Сан-Диего-Тихуана

АҚШ пен Мексика арасындағы ең ірі қалалық агломерация – Сан-Диего-Тихуана. Ол екі елдің ең қарбалас шекаралық өткел нүктесі мен ортақ экономиканы қамтиды.

Далас-Форт-Уорт

Бұл аймақты үш ірі қала – Даллас, Форт-Уорт және Арлингтон құрайды. Әрбір қала шекаралас қалалық аумандармен немесе қала маңымен байланысқан. Аймақ сонымен қатар Даллас-Форт-Уорт "метроплексі" деп аталады, себебі онда шамамен тең дәрежедегі немесе маңызды бірнеше ірі қала бар, және ол Техас үшбұрышы деп аталатын дамып келе жатқан мегаполистің құрамына кіреді. Texas Monthly журналының мәліметінше, бұл термин "метрополитен" және "комплекс" сөздерінің қосылуынан пайда болған және оны TracyLocke жергілікті жарнама агенттігі ойлап тапқан. Екінші деңгейдегі кіші якорлық қалалары бар қалалық аймақтар (Мексика қаласы, Нью-Йорк қаласы, Лос-Анджелес, Хьюстон, Чикаго және Финикс сияқты) біріккен қалалар деп есептелмейді.

Детройт-Виндзор

АҚШ-тың ірі қаласы Детройт, Канаданың Онтарио провинциясындағы Виндзор қаласынан Детройт өзені арқылы тікелей қарсы жақта орналасқан. Экономикалық, тарихи, мәдени, әлеуметтік және географиялық жағынан алғанда, Виндзор Онтарио провинциясынан гөрі Метро Детройттың бір бөлігі болып саналады. Екі қала және оларды қоршаған шағын қалалар жиынтығын біртұтас Детройт-Виндзор аймағы деп атайды. Детройт-Виндзор шекарасы Солтүстік Америкадағы ең ірі коммерциялық шекара және екі ел арасындағы ең қызылған пункт болып табылады.

Оңтүстік Флорида

Майами, Форт-Лодердейл және Вест-Палм-Бич қалаларын қамтитын, үш округтен тұратын аймақ қазір Флорида штатының шығыс жағалауының шамамен 161 километрлік (100 миль) бойында үздірілмей қалалық аймаққа айналған. Бұл аймақ ішкі жаққа қарай да кеңейіп, Майамиден оңтүстікке қарай Флорида қаласына дейін созылады. Бұл аймақ әдетте біртұтас мегаполистік аймақ ретінде қарастырылса да, кейде Майами, Форт-Лодердейл және Вест-Палм-Бич метрополитендеріне бөлінеді.

Миннеаполис-Сент-Пол

Миннеаполис-Сент-Пол – Миннесота штатының ең көп халқы бар қалалық аймағы. Ол Миссисипи, Миннесота және Сент-Круа өзендері төңірегінде салынған 182 қала мен ауылдық округтен құралған. Аймақ екі ірі қаласы – халқы ең көп Миннеаполис және штат астанасы Сент-Пол қалаларының құрметіне «Егіз қалалар» деп те аталады.

Төрт қала

Иллинойс пен Айова штатының шекарасында орналасқан, қалалық аймақ. Міссисипи өзені батысқа қарай ағып жатқан жерде жатқан бұл аймақ, бұрын "Үш қала" деп белгілі болған және бір-бірімен өсіп дамыған бірнеше ірі қалалар мен кішігірім муниципалитеттерден құралған. Ең ірі қалалар: Иллинойстағы Рок-Айленд, Молин және Ист-Молин, сондай-ақ Айова штатындағы Давенпорт және Беттендорф.

Стамфорд-Хартфорд

Хартфорд – Коннектикут штатының астанасы және халық саны бойынша төртінші ірі қала. Уотербери, Нью-Хейвен, Бриджпорт және Стэмфордпен бірге, бұл бес қала бірігіп қалалық агломерацияны құрайды. Адамдар ауылдық жерлерден осы қалалардың шет елді мекендеріне, сондай-ақ Бостон және Нью-Йорк қалаларының аймақтарына көшіп келе беруде. Коннектикут штатының соңғы он жылдағы өсуінің көп бөлігі осы бес қаланың өзінде және олардың маңында болды. Жалпы халық саны 1 миллионнан аспайды.

Күн аңғары

Финикс – Аризона штатының астанасы және ең көп халқы бар қаласы. Ол АҚШ Халық санағы бюросы МСА ретінде Чандлер, Меса және Финиксті мойындаған Күн аңғарының орталығы болып табылады. Метрополиялық аймақтағы басқа да қалаларға Скоттсдейл, Глендейл, Темпе, Гилберт және Пеория кіреді.

Фронт-Рейндж қалалық дәліз

Денвер – Колорадо штатының астанасы және ең көп халқы бар қаласы, сондай-ақ Фронт-Рейндж қалалық дәлізіндегі ең ірі муниципалитет. Бұл қалалық агломерация Колорадо және Вайоминг штаттарындағы 18 округті қамтиды және 2018 жылы шамамен 4,976,781 адамға жетті, бұл 2010 жылғы АҚШ халық санағынан бері 14,84%-ға артты.

Аргентина

Қалалық агломерацияХалық саныЖылNote style="text align:center;"Бюнос-АйресҮлкен Бюнос-Айрес13,641,9732010Ла-Плата және оның метро аймағын қоспағанда (қосымша 694,253 [ INDEC ]). Үлкен Бюнос-Айрес (12.046.799) – Үлкен Ла-Плата (694.253) – Зарат / Кампана

Бразилия

Бүкіл Рио-Сан-Паулу аймағы кейде біртұтас қалалық агломерация деп есептеледі, және қалаларды жоғары жылдамдықты теміржолмен байланыстыру жоспарлары бар. Алайда, Бразилия үкіметі бұл аймақты статистикалық мақсаттар үшін жеке бірлік ретінде қарастырмайды, сондықтан халық саны туралы деректер сенімді болмауы мүмкін.

| Conurbation | Population | Year | Note |
|---|---|---|---|
| São Paulo | CME São Paulo | 27,640,577 | 2009 | Сан-Паулуның CME федералды түрде Сан-Паулу метро аймағы (RMSP) және оның агломерациялары ретінде анықталған. |
| Rio de Janeiro | RM Rio de Janeiro | 12,330,186 | 2016 | Метрополиялық аймақ. |
| Minas Gerais | RM Belo Horizonte | 5,916,189 | 2018 | Әдетте Үлкен Бело-Оризонте деп аталады, ол 34 муниципалитет пен тағы 16 айналасындағы қалаларды қамтиды. |

Колумбия

Қалалық агломерация Богота Д. К. Богота қалалық агломерациясы10,733,2062014 Богота мен Соача қалалары арасындағы агломерация ғана. style="text align:center;" Медельин Абурра алқабының Медельин қалалық аймағы3,821,7972017 Лима онжылдықтың соңына дейін мегаполиске айналуы күтілуде, және бұл агломерация 2007 мен 2017 жылдар аралығында бір миллионнан астам адамға өскен деп есептеледі.

Қытай

Қытайда 3 танымал қалалық агломерация бар. Янцзы өзенінің дельтасында Шанхай, Нанкин, Ханчжоу және Нинбо қалалары орналасқан, онда 150 миллион адам тұрады, ал 2016 жылы ол 2,76 триллион доллар, яғни Қытайдың ұлттық ЖІӨ-сінің 20 пайызын құрады. Қытайдың импорт және экспорттың үштен бір бөлігі осы аймаққа тиесілі. Цзиньцзинь агломерациясы, Тяньцзинь, Бейжің, Таншань және Циньхуандао қалаларын қамтиды, онда шамамен 130 миллион адам тұрады және оның ЖІӨ-сі 1,1 триллион долларды құрайды. Жемшін өзенінің дельтасында Гуанчжоу, Шэньчжэнь, Донггуан, Гонконг және Макао қалалары бар, онда 60 миллион адам тұрады және ол 1,5 триллион доллар ЖІӨ-ні құрайды, бұл Қытайдың ұлттық ЖІӨ-сінің 9 пайызын білдіреді.

Үндістан

Мумбай метрополитен аймағы (ММР) Мумбай қаласынан және оның серік қалаларынан тұрады. Шамамен 20 жыл бойы дамыған бұл аймақ жеті муниципалды корпорациядан және он бес кішігірім муниципалды кеңестен құралған. Аймақтың ауданы 4,355 км² және халқы 20,5 миллион адамды құрайды, бұл оны әлемдегі ең көп халқы бар он қалалық агломерацияның қатарына қосады. Аймақ Мумбай маңындағы теміржол жүйесі және кең жол желісі арқылы байланысқан. Ұлттық астаналық аймақ (ҰАА) – бүкіл Делидің Ұлттық астаналық аумағын, сондай-ақ көршілес Уттар-Прадеш, Харьяна және Раджастан штаттарының бірнеше аудандарын қамтитын үйлестірілген жоспарлау аймағы. Алайда, Делидің қалалық агломерациясы іс жүзінде Делидің Ұлттық астаналық аумағымен (ҰКТ) және Гургаон, Фаридабад, Нойда, Үлкен Нойда және Газиабадты қамтитын көршілес қалалармен шектеледі. Бұл аймақ ресми түрде Орталық Ұлттық астаналық аймақ (CNCR) деп аталады, ол жалпы ҰАА-ның шағын бөлігі. 2011 жылы осы агломерацияның халқы 21,7 миллион адамға бағаланған. Бұл әлемдегі халық саны бойынша үшінші агломерация. Андхра-Прадеш штатының Амаравати метрополитен аймағы (АМР) – Виджаявада, Элуру және Гунтур қалаларынан, сондай-ақ Мангалагири, Тадепалле, Тенели, Поннуру, Чилакалурипета, Нарасаропета, Саттенапалли, Нандигама, Джаггайяпета, Нузивиду, Гудивада және Вуюру сияқты 11 басқа да қалалардан тұратын агломерация. Штаттың жаңа астанасы – Амаравати Виджаявада және Гунтур қалаларының арасында, агломерацияның ортасында салынуда. Аймақтың жалпы халқы 5,8 миллион адамды құрайды. Джамшедпур метрополитен аймағы Үлкен Джамшедпур жоспарына ие. Бұл жерге Адитяпур, Маанго және Джугсалай қалалары кіреді.

Бангладеш

Дака қаласы Нараяндж және Газипур қалаларымен біріккен; Дака мен осы екі қала арасында үзіліс жоқ. Дака қаласының және оны қоршаған қалалар мен кенттердің аумақтарынан құралған бұл біртұтас аймақ, жиынтығында Үлкен Дака қаласы деп аталады. Дака қаласы – бұл аймақтың орталық қаласы және оның халқы шамамен 10 миллион адамды құрайды. Бұл аймақтың серіктес қалаларына Нараяндж, Газипур, Тонги, Фатулла, Кераниганж, Тарабо және Калиганж кіреді.

Индонезия

Үлкен Джакарта немесе Джабодэтабек Индонезиядағы ең ірі қалалық аймақ және әлемдегі екінші ірі аймақ болып табылады, оның халқы шамамен 30 миллион адамды құрайды. Орталық және ұлттық астана Жакартаның ішінде 10,3 миллион адам тұрады. Индонезиядағы халқы ең көп екінші қала Сурабая, шамамен 10 миллион тұрғыны бар Гербангкертосусила деп аталатын біріккен қала құрайды, ал қаланың өзінде 3 миллион адам тұрады. Бандунг және Медан төңірегінде де біріккен қалалар кездеседі.

Жапония

Тайхэйё белдеуі – Жапониядағы ең ірі агломерация, Ибараки префектурасынан Фукуока префектурасына дейін 1200 шақырымға жуық созылып, жалпы халқы 82,9 миллион адамды құрайды. Дегенмен, Жапония ішінде бұл аймаққа сирек сініпті, әр префектура өз ерекшелігін сақтайды. Үлкен Токио аймағы, сондай-ақ Шутокен (Ұлттық астана аймағы) деп те аталады, Канто аймағындағы метрополиялық аймақ болып табылады. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, оның халқы 35 676 000 адамды құрайды және ол әлемдегі ең көп халқы бар және экономикалық тұрғыдан ең ірі метрополиялық аймақтардың бірі болып саналады.

Иордания

Иордания халқының 50%-дан астамы Амман, Русейфа және Зарка қалаларының біріккен аймағында тұрады.

Пәкістан

Карачи–Хайдарабад, Синд, әлемдегі ең ірі мегаполистердің бірі болып табылады, халқы 20 миллионнан астам (2017). Равалпинди–Исламабад, сондай-ақ Пәкістанның егіз қалалары ретінде танымал, бұрын 8 мильдей қашықтықта салынған, бірақ қазір халықтың көп өсуі мен екі қаланың кеңеюі салдарынан бірігіп кеткен. Лахор–Раивинд–Кала Шах Каку, Пакистанның екінші ірі қаласы және оған іргелес жатқан Раивинд және Кала Шах Каку қалалары.

Палестина

Газа секторының халқы 2,3 миллион адамды құрайды.

Филиппин

Метро Манила, сонымен қатар Ұлттық астана аймағы деп аталады, Филиппиннің ең ірі қалалық орталығын құрайтын астана Манила, он бес көршілес қала және бір шағын қаладан тұрады. Аймаққа әкімшілік тұрғысынан қарамастан, жақын төңірегінде астаналық аймаққа жақын орналасқан түрлі провинцияларға қарасты қалалар мен кенттер бар. Оларға Антиполо, Бакуор, Дасмариньяс, Мейкауайан, Сан-Хосе-дель-Монте және Сан-Педро қалалары, сондай-ақ Каинта, Марилао, Обандо, Родригес, Сан-Матео және Тайтай кенттері кіреді.