Кіріспе

Микробтардан қорғану үшін қолданылатын спирт

Фрикциялық спирт – изопропил спиртіне немесе этанолға негізделген сұйықтық, көбінесе изопропил спирті өнімдері қол жетімдірек. Ұлыбританиялық фармакопеясымен (BP) салыстырылатын спирт – хирургиялық спирт. Фрикциялық спирт, этанолға негізделген болса да, қосылған ащы заттардың салдарынан денатурацияланған және ішуге жарамсыз. Олар негізінен жергілікті антисептик ретінде қолданылатын сұйықтықтар. Сонымен қатар, олар өнеркәсіптік және тұрмыстық мақсаттарда да қолданылады. Солтүстік Америка ағылшын тілінде "фрикциялық спирт" термині изопропил спирті (изопропанол) немесе этил спирті (этанол) өнімдерін білдіретін жалпы атау. АҚШ Фармакопеясы (USP) "изопропил фрикциялық спирт USP" құрамында таза изопропил спиртінің көлемі бойынша шамамен 70 пайызын, ал "фрикциялық спирт USP" денатурацияланған спирттің көлемі бойынша шамамен 70 пайызын қамтиды деп анықтайды. Ирландия мен Ұлыбританияда осыған ұқсас препарат – хирургиялық спирт B. P., ол Британдық фармакопеясы бойынша 95% метилденген спирт, 2,5% кастор майы, 2% диэтил фталаты және 0,5% метил салицилатынан тұрады. Метил салицилаты, "қысқы жасыл май" деген атпен, Солтүстік Америкада фрикциялық спирт өнімдеріне жиі қосылады. Жеке өндірушілерге фрикциялық спирттің бөлшек саудаға арналған бөтелкелеріндегі этанол мөлшері 70-ден 99%-ға дейін (көлем бойынша) болатын өз құрастыру стандарттарын қолдануға рұқсат етіледі. Барлық фрикциялық спирттер адамдарға қолдану үшін қауіпсіз емес: изопропил фрикциялық спирттер алкогольді сусындардың этил спиртінен тұрмайды; этил фрикциялық спирттер денатурацияланған спирт негізінде жасалған, ол этил спирті мен бір немесе бірнеше уытты заттардың қоспасы, олар затты уытты етеді.

Тарих

"Сүртінделген спирт" термині Солтүстік Америкада 1920-1933 жылдар аралығында, АҚШ-та алкогольдік сусындарға тыйым салынған кезеңде кеңінен танымал болды. "Сүртінделген" деген сөз осы спирттің ішуге арналмағанын баса көрсетті. Дегенмен, 1925 жылға дейін оның алкогольдің орнын басушы ретінде қолданылғаны жақсы құжатталған. Спирт бұрыннан-ақ массажға арналған уқалау дәрісі ретінде жиі қолданылып келген. Сүртінделген спирттің нақты формуласы болмаған, кейде оған қыстың жасыл майы (метил салицилаты) сияқты қосымша заттар қосылып, хош иістендірілетін.

Қасиеттері

Барлық майлау спирттері ұшпалы және тұтанатын. Этил майлау спирті қоспалардың әсерінен өте ащы татымды болады. 23 H формуласының салыстырмалы тығыздығы 0,8691 мен 0,8771 аралығында. Изопропил майлау спирттерінің құрамында көлем бойынша 50%-дан 99%-ға дейін изопропил спирті болады, ал қалғаны су. Қайнау температурасы изопропил спиртінің мөлшеріне қарай өзгереді, сондай-ақ, қату температурасы да хирургиялық спирттің температурасынан өзгереді. Табиғаты бойынша түссіз болатын бұл өнімдерге түс беру үшін бояғыштар қосылуы мүмкін. Оларға хош иіс үшін, мысалы, қызыл жалбыз майы (метил салицилаты) сияқты, медициналық жағынан белсенді емес қоспалар да қосылуы мүмкін, немесе басқа да мақсаттар үшін қолданылуы мүмкін.

АҚШ заңнамасы

АҚШ-та алкоголь салығынан түсетін кірістерді қорғау мақсатында, этанол қамтитын барлық спирттер (тіркелу спирттері) АҚШ Қаржы министрлігінің Алкоголь, темекі және қару-жарақ бюросының талаптарына сәйкес, адамдардың қолдануын шектеу үшін 23 H формуласын пайдаланып, улағыш заттар қосылған болуы тиіс (8 бөлім ацетон, 1,5 бөлім метил изобутил кетоны және 100 бөлім этил спирті). Оның құрамында 87,5–91% абсолютті этил спирті бар. Қалғаны – су, бояғыш заттармен немесе оларсыз денатурациялаушы заттар және хош иісті майлар. Тіркелу спиртінің әр 100 мл-де 355 мг-ден астам сахароза октаацетаты немесе 1,40 мг-ден астам денатоний бензоаты болуы керек. Дайындама бір немесе бірнеше бояғыш заттармен боялуы мүмкін. Сонымен қатар, тиісті тұрақтандырғыш қосылуы мүмкін.

Ескертулер

Алкогольді ерітуге арналған өнімдердің қаптамасында осы химиялық затқа қатысты бірнеше ескертулер келтірілген, оның ішінде өрт қаупі және оны тек сыртқы қолдануға арналған антисептик ретінде ғана пайдалану, ал ішкі жараларға немесе ішке қабылдауға болмайды. Оны тыныс алу қаупі болғандықтан, жақсы желдетілетін жерде қолдану керек. Алкогольді жұту, тыныс алу, тері арқылы сіңіру немесе ішке қабылдау нәтижесінде улану мүмкін.