Кіріспе
1947–1949 жылдар аралығында Палестинада болған соғыс қылмысы, Сирия мен Кениядағы жаппай қырғындар. Хула қырқыны 1948 жылдың 31 қазаны мен 1 қарашасы аралығында Ливанның Хула ауылында болды, ол Кибуц Манарадан батысқа қарай 3 км жерде, Литани өзенінен алыс емес орналасқан. Израиль қорғаныс күштерінің Кармели бригадасы 24 қазанда оны ешқандай қарсылықсыз басып алды. Әйелдер мен балалар ауылдан қуылды, ал 15-60 жас аралығындағы көптеген ер адамдар атып өлтірілді. Барлығы 35-58 ер адам бір үйде атқыланды, кейіннен сол үй олардың үстінен жарылды. Бұл қырқынға екі офицер жауапты болды. Олардың бірі, рота командирі, бірінші лейтенант Шмуэль Лахис, кісі өлтіргені үшін Израиль әскери сотында сотталды, кінәлі деп танылды және 7 жылға бас бостандығынан айырылды. Бірақ апелляцияда оның жазасы бір жылға қысқартылып, 1950 жылы түрмеден босатылды. Лахис 1955 жылы президенттік кешірім алды. Ол заңгер болып жұмыс істеді, кейіннен еврей агенттігінің бас директоры болды. Оның Хула қырқынына қатысы болғандықтан, кейбір израильдіктер оның осы тағайындалуына қарсы болды. Лахис 2019 жылы 93 жасында қайтыс болды. Сотта Лахис қылмыстың Израильдің шекарасынан тыс жерде жасалғанын айтты. Әскери сот бұл қорғанысты қабылдамады, бірақ Лахиске осы мәселені Жоғары сотқа шағымдану үшін уақыт берді. Осы іс бойынша Израиль үкіметі Жоғары соттың әскери заңды түсіндіру құқығы жоқ екенін мәлімдеді. 1949 жылдың ақпан айында Жоғары сот Лахистің де, үкіметтің де талаптарын қабылдамай, сот процесін жалғастыруға рұқсат берді.
The Hula massacre took place between 31 October and 1 November 1948 in Hula, a village in Lebanon 3 km west of Kibbutz Manara, not far from the Litani River. It was captured on October 24 by the Carmeli Brigade of the Israel Defense Forces without any resistance. The women and children were expelled, most of the men aged between 15 and 60 were shot. In total between 35 and 58 men were executed in a house which was later blown up on top of them. Two officers were responsible for the massacre. One of them, First Lieutenant Shmuel Lahis, who served as company commander, was tried for murder by an Israeli military court, found guilty, and sentenced to 7 years in prison. His sentence was reduced to one year on appeal, and he was released from prison in 1950. Lahis received a retrospective presidential amnesty in 1955. He became a lawyer, and later director general of the Jewish Agency. Some Israelis opposed this appointment because of his involvement in the Hula massacre. Lahis died in 2019, at the age of 93. At his trial, Lahis put forth the defence that the crime had been committed outside the borders of Israel. The military court rejected this defence but gave Lahis a postponement so that he could appeal this point to the High Court of Justice. In the same HCJ case, the Israeli government argued that the HCJ did not have the right to interpret military law. In February 1949, the HCJ rejected both the claim of Lahis and the claim of the government, allowing the trial to continue.
Куәгерлердің мәліметтері
Лахис еврей агенттігін басқаруға тағайындалған кезде, Лахистің Кармели бригадасындағы тікелей бастығы Дов Ермия еврей агенттігінің төрағасы Арие Дульзинге 1948 жылғы қырғындағы Лахистің рөлі туралы хат жазды. Лахис осы лауазымға тағайындалғаннан кейін, оқиға Израиль БАҚ-ында жарияланып, Кнессетте пікірталас тудырды. Ермияның хаты кейін "Әл Хамишмар" газетінде жарияланды. "Мен ауылда ешқандай қарсылық болмағанын, аймақта жау әрекетінің жоқ екенін және ауылда шамамен жүз адам қалғанын білдім. Олар бас иіп, қалуға рұқсат сұрады. Олардың ішіндегі ер адамдар бір үйде күзетте ұсталды. Мен сол жерге бардым және шамамен 35 ер адамды көрдім [Ермия қазір нақты санын есінде ұстамайды, бірақ шындығында онда 50-ден астам адам болған] олардың жасы 15-60 аралығында, соның ішінде біреуі – форма киген ливандық әскери қызметкер [ол өлтірілмеді]. Мен келесі күні таңертең ауыл тұрғындарын шығарып жіберу бұйрығымен ауылға оралғанда, мен болмаған кезде әскердің екі офицері үйдегі барлық тұтқындарды автоматтарымен өлтіріп, содан кейін үйді олардың үстіне құлатып, оны қабір етіп жасағанын білдім. Әйелдер мен балалар батысқа жіберілді". "Мен одан неге осылай істегенін сұрағанда, офицер: «Бұл Хайфа мұнай зауытындағы ең жақын достарының қазасына деген кек алуым» деп жауап берді" (Палестинаны зерттеу журналы, 7-том, 4-сан (1978 жылғы жаз), № 28, 143-145 беттер).
Дульзин Лахистің іс-әрекеті туралы білгеннен кейін оны ұстап, қылмысты бригадаға хабарлады және ротаға жаңа офицер жіберді. Дульзиннің Ермияның хатына берген жауабында Лахистің өткені 1961 жылдан бері Еврей агенттігіне белгілі болғаны айтылды. Сондай-ақ, 1955 жылы Лахис заңгер ретінде тіркелуге өтініш бергенде, бұл мәселені Израиль заң кеңесі қарағаны белгілі болды. Лахистің әскери сотта сотталуына себеп болған әрекет "өзімен бірге қорлық әкелмейтін әрекет" деп шешілді (Дульзиннің сөздері, JPS аудармасы).