Кіріспе

Мичиган штатының Жоғарғы жарты аралындағы аймақ, АҚШ. Мыс өлкесі – Мичиган штатының Жоғарғы жарты аралындағы аймақ, оған Кивинау округі, Хоутон, Барага және Онтонагон округтері, сондай-ақ Маркетт округінің бір бөлігі кіреді. Аймақ осылай аталуына себебі, 1845 жылдан 1960 жылдардың соңына дейін мұнда мыс өндіру кеңінен дамыған, ал бір шахта (Ақ қарағай шахтасы) 1995 жылға дейін жұмыс істеген. 19 ғасырдың соңғы жартысы мен 20 ғасырдың басында бұл аймақ әлемдегі ең ірі мыс өндіруші болып табылды.

Жергілікті мыс

Мыс өңірі басқа мыс өндіру аудандарынан өте ерекшеленеді, себебі мұнда өндірілген мыстың көп бөлігі қосылыстар (көбінесе оксидтер мен сульфидтер) емес, элементтік ("табиғи") күйінде болған. Бұл басқа барлық мыс өндіру аудандарының мыс кенінің негізін құрайды.

Тарих

Американың түпкілікті халқы Супериор көлінің суларымен қоршалған бұл түбекте мысты б.з.д. 3000 жылдан бері кішкентай шұңқырлардан қазып шығарған. 1800 жылдардың ортасында Мичиган штатының геологы болған, кейін Детройт қаласының мэрі атанған Дуглас Хоутон 1841 жылы мыс кен орындары туралы есеп берді. Алғашқы табысты мыс кені – Клиф кені 1845 жылы жұмыс істей бастады. Бостон және Шығыс жағалауының басқа инвесторларынан келген венчурлік капиталдың арқасында көптеген басқа кендер де осы іске қосылды. Ең өнімді кен орны – Калумет конгломератының өндірісі 1865 жылы басталды. Кен қазу жұмыстары 100 шақырымға жуық оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа дейін созылған белдеу бойында жүргізілді. Мыс өңіріндегі кен өндірісі бүгінге дейін жалғасып келеді, бірақ бұрынғы көлемінен әлдеқайда төмендеді, ал туризм мен орман шаруашылығы аймақтың ең ірі салаларына айналды.

Мыс еліндегі көшіп келушілер

Бастапқыда, жарым аралда мыс өндіру үшін ирланд, корн, француз-канад және неміс иммигранттары келді. Олардан кейін көптеген финдер, шведтер, даниялықтар, саамдар және норвегиялықтар Жоғарғы жарым аралға, әсіресе Кивинау жарым аралына, шахталарда жұмыс істеуге көшіп келді. Финляндиядан иммиграция 1899 жылдан Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ең жоғары деңгейге жетті. Словениялықтар, хорваттар және итальяндықтар шамамен 1880 жылдан бастап көшіп келді, ал бұл екі топ кейде олардың отаны Австрия империясының құрамында болғандықтан австриялықтар деп те аталатын. Поляктар да осы табысты кен аймағына тартылды. Осы өркендеу кезеңіндегі үлгі алдымен жергілікті американдықтар, Ұлыбритания аралдары, француз Канадасы және Батыс Еуропадан келген адамдар, содан кейін скандинавиялық елдерден, одан кейін Оңтүстік және Шығыс Еуропадан келген адамдар болды. Финдерлер әсіресе мыс шахталары жабылғаннан кейін де қалып, өркендеді, ал көпшілігі басқа кен аймақтарына көшіп кетті немесе басқа Орта Батыс штаттарында қоныс аударды. Этностық топтар тізіміне жоғарыда аталған скандинавиялық халықтар, қытайлар; корн халқы; хорваттар; француз канадалықтары; немістер; ирландтар; итальяндықтар; жергілікті американдықтар; поляктар; және словендер кірді.