Орландо Гиббонс: Англия композиторының бірі және клавесиншісі

Кіріспе

Ағылшын композиторы және клавиатурашы (1583–1625)

Орландо Гиббонс (крещение алған күні: 25 желтоқсан 1583 – 5 маусым 1625) – ағылшын композиторы және клавиатурашы, ағылшын виргиналдық мектебі мен ағылшын мадригал мектебінің соңғы шеберлерінің бірі. Музыкалық отбасылық династияның ең танымал өкілі, 1610 жылдарға қарай Англияның жетекші композиторы және органшысы болды, бірақ 1625 жылы болған кенеттен қайтысы оның мансабын қысқартты. Осының салдарынан Гиббонстың шығармалары замандастары, мысалы, егде жастағы Уильям Бёрдтің шығармаларымен салыстырғанда көп емес еді, бірақ ол өз заманының көптеген жанрларына маңызды үлес қосты. Ол Ренессанстан барокко кезеңіне өтудің символдық тұлғасы ретінде қарастырылады. Гиббонс музыкалық отбасында дүниеге келді, оның әкесі күтуші, ағалары – Эдвард, Эллис және Фердинанд – музыканттар еді, ал Орландоның да дәстүрді жалғастыруы күтілді. Ол кімнің оқушысы болғаны белгісіз, бірақ ол Эдвард немесе Бёрдтің шәкірті болуы мүмкін, бірақ жастығында клавиатураны оқығаны сөзсіз. Біліміне қарамастан, 1603 жылдың мамыр айында ол Корольдік капелланың жалақысыз мүшесі болып тағайындалды, ал 1605 жылға қарай – кіші органшы болып толық құқықты мүшесі атанды. 1606 жылы ол Кембридж университетінің Король колледжін музыка бакалавры дәрежесімен бітірді. Кәсіби мансабының барысында Гиббонс ағылшын сарайының көптеген маңызды тұлғаларымен жақсы қарым-қатынас орнатты. Король I Джеймс және Принц Чарльз оған демеушілік көрсетті, ал сэр Кристофер Хаттон сияқтылармен жақын дос болды. Бёрд пен Джон Буллмен бірге Гиббонс ағылшын клавиатуралық музыкасының алғашқы баспа жинағына – «Партенияға» – ең жас үлес қосушы болды және өмірінде басқа да шығармалар жариялады, атап айтқанда, «Мадригалдар мен мотеттердің бірінші жинағы» (1612), онда ең танымал ағылшын мадригалы – «Күміс аққу» бар. Басқа маңызды шығармаларына «This Is the Record of John», 8 бөлімді толық гимн «O Clap Your Hands Together» және Evensong-тың 2 нұсқасы кіреді. Гиббонстың ең маңызды лауазымы 1623 жылы Вестминстер аббаттығында органшы болып тағайындалуы болды, ол өліміне дейін 2 жыл бойы осы қызметте тұрды. Гиббонс Бёрдтің ағылшын мадригалының, толық және өлеңдік гимндерінің негізін қалады, осы арқылы ол келесі ағылшын композиторларына елеулі әсер етті. Бұл буынға оның үлкен ұлы Кристофер де кірді, ол Джон Блоу, Пелхам Хамфри және барокко дәуірінің ағылшын пионері Генри Перселлге сабақ берді. Ол қайтыс болғаннан кейін, ол негізінен діни музыканың композиторы ретінде есте қалды. Алайда, ерте музыканың қайта жандануынан бастап, оның басқа шығармаларына да көбірек назар аударылды, оның клавиатуралық шығармаларын Гленн Гулд қолдады, ал мадригалдары мен виолалық фантазиялары ерте музыка ансамбльдері арасында танымал болды. XXI ғасырға қарай оның барлық музыкасы жарық көрді және жазылды.

Orlando Gibbons (bapt. 25 December 1583 – 5 June 1625) was an English composer and keyboard player who was one of the last masters of the English Virginalist School and English Madrigal School. The best known member of a musical family dynasty, by the 1610s he was the leading composer and organist in England, with a career cut short by his sudden death in 1625. As a result, Gibbons's oeuvre was not as large as that of his contemporaries, like the elder William Byrd, but he made considerable contributions to many genres of his time. He is often seen as a transitional figure from the Renaissance to the Baroque periods. Gibbons was born into a musical family where his father was a wait, his brothers—Edward, Ellis and Ferdinand—were musicians and Orlando was expected to follow the tradition. It is not known under whom he studied, although it may have been with Edward or Byrd, but he almost certainly studied the keyboard in his youth. Irrespective of his education, he was musically proficient enough to be appointed an unsalaried member of the Chapel Royal in May 1603 and a full fledged gentleman of the Chapel Royal as junior organist by 1605. By 1606 he had graduated from King's College, Cambridge with a Bachelor of Music degree. Throughout his professional career, Gibbons had increasingly good relations with many important people of the English court. King James I and Prince Charles were supportive patrons and others, such as Sir Christopher Hatton, even became close friends. Along with Byrd and John Bull, Gibbons was the youngest contributor to the first printed collection of English keyboard music, Parthenia, and published other compositions in his lifetime, notably, the First Set of Madrigals and Motets (1612) which includes the best known English madrigal: The Silver Swan. Other important compositions include "This Is the Record of John", the 8 part full anthem "O Clap Your Hands Together" and 2 settings of Evensong. The most important position achieved by Gibbons was his appointment in 1623 as the organist at Westminster Abbey which he held for 2 years until his death. Gibbons developed Byrd's foundations of the English madrigal, full and verse anthems, and by doing so he exerted significant influence on subsequent English composers. This generation included his oldest son Christopher, who would teach John Blow, Pelham Humfrey and Henry Purcell, the English pioneer of the Baroque era. After his death he was primarily remembered a composer of sacred music. Since the early music revival however, increased attention has come to his other compositions, with his keyboard works championed by Glenn Gould, while his madrigals and viol fantasies are popular among early music ensembles. By the 21st century almost all of his music has been published and recorded.

Туған жері мен шыққан тегі

Орландо Гиббонс Оксфордта дүниеге келген. 20-ғасырдың басына дейін ол Кембридж қаласында туған деп есептелген. Бұл оның замандастары тарапынан факт ретінде қабылданып, көптеген ерте өмірбаяндарда көрсетілген, тіпті оның қайтысынан кейін көп ұзамай Кентербери соборындағы естелік ескерткішінде де жазылған. Гиббонс өзінің өмірінің көп бөлігін Кембриджде өткізгендіктен және алғашқы төрт-бес жылын ғана Оксфордта өткізгендіктен, ол Кембриджде туғанмын деп ойлаған болуы мүмкін. Әкесінің Гиббонс туылмай тұрып кем дегенде он жыл Кембриджде тұрғандығы мәселені одан да қиындатады. Сондықтан, 17-ғасырдың өмірбаянын жазған Энтони Вуд Оксфордтағы Сент-Мартин шіркеуінде "Орландо Гиббонс" деп шомырылған жазбаны тапса да, Гиббонс Кембриджде туып, Оксфордта шомырылған деп есептелді. Қазіргі тарихшылар оның Кембриджде туған деген жорамалды бұрмаланған деп дәлелдеді. Шомырылу тізімінің нақтылығы расталған ғана емес, сонымен қатар Орландоның ата-анасы оның туған кезінде Оксфордта тұрғандығы анықталды, бұл Орландоның Оксфордта туғанын және Сент-Мартинде шомырылғанын куәландырды. Гиббонс әулетінің тамыры Ричард Гиббонсқа (1577 жылы қайтыс болған) дейін жетеді, ол Оксфордта қолғап жасаумен айналысқан және 1549/50 жылы ханстер болған. Ричардтың ұлы Уильям шамамен 1540 жылы туған және кейіннен кім екені белгісіз Мэриге үйленген. 1567 жылға қарай Уильям Кембриджде күтуші болып жұмыс істеген. 1580 жылдан 1588 жылға дейін Оксфордта тұрды, онда ол қалалық кеңесші және қала күтушілерінің басшысы болған.

Ерте өмір

Оксфордта Уильям мен Мэридің тоғыз баласының арасында Орландо, шамасы, жетіншісі болған. Оның туған күні туралы мәлімет сақталмаған, бірақ ол 1583 жылғы Рождество күні Сент-Мартин шіркеуінде крещениеден өткен. Гиббонстың крещениеден бір апта бұрын дүниеге келген болуы сол заманғы қалыпты жағдайға сәйкес келеді. Гиббонстың әкесі бұрын Кембриджде тұрған, сонымен қатар қалалық музыканттар тобының басшысы болған. 1588 жылы, Орландо 4-5 жасқа толғанда, Гиббонс отбасы Кембриджге қайтып келді, ал Уильям бұрынғы қызметін қайта басталды. Орландо музыкалық отбасында өскен: әкесі ғана емес, үлкен ағасы Эдвард та Кембридждегі Король колледжі хорының композиторы және шебері болған. Екінші ағасы Эллис талантты композитор болған, бірақ ерте қайтыс болды, ал үшінші ағасы Фердинандо әкесінің орнын басты. Орландо Гиббонстың жастық шағы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ музыкалық отбасында туғандықтан, ол әлбетте, клавишті аспапта және, мүмкін, виола аспабында ойнауға үйренген. 12 жасында, 1596 жылғы 14 ақпанда Эдвардтың Король колледжі хорының мүшесі болды. 1598 жылғы күзгі семестрге дейін хордың тұрақты мүшесі болды. Сол жылғы көктемгі семестрде (жазғы семестрде) Кембридждегі Король колледжіне «сизар» ретінде қабылданды, яғни оқу ақысын жеңілдікпен төледі, бірақ түрлі шаруа жұмыстарын атқаруға міндетті болды. 1598-1599 жылдары Гиббонстың есімі хор мүшелерінің тізімінде кейде кездеседі, бұл, егер қателік болмаса, ол әлі де ән айтқандығын көрсетеді, мүмкін, арнайы шараларда. Гиббонстың композициядан сабақ алған ұстазы да белгісіз. Ол Эдвардпен оқуын жалғастырған болуы мүмкін, бірақ мұндай жазба сақталмаған. Композициядан сабақ берген тағы бір ұстаз – Уильям Бёрд болуы мүмкін, ол Орландодан кем дегенде 40 жыл үлкен және сол кездегі ең беделді ағылшын композиторы болған. Гиббонс пен Бёрд, сондай-ақ композитор Джон Булл кейіннен бірлесіп музыка жариялаған, ал Булл Бёрдтің шәкірті болғандықтан, Гиббонс та солай болған болуы мүмкін. Музыкалық білімі қалай қалыптасқанына қарамастан, Гиббонстың 1599 жылы, 15-16 жасында хорда болған кезінде музыка шығара бастағаны белгілі болды. 1603 жылға дейін Гиббонс туралы ешқандай мәлімет жоқ.

While in Oxford, William and Mary had Orlando as probably the seventh of nine surviving children. There is no surviving record of the date of his birth, but he is recorded as being baptised at St. Martin's on Christmas Day 1583. It would be consistent with the normal practice of the time that Gibbons was born no more than a week before his baptism. Gibbons's father had previously lived in Cambridge where he was also the head of the town waits and around 1588, when Orlando was 4–5 years old, the Gibbons family moved back to Cambridge and William resumed his previous post there. Orlando was born into a musical family: not only was his father a musician, but his oldest brother, Edward, was a composer and master of the Choir of King's College, Cambridge. His second brother, Ellis, was a promising composer but died prematurely, and his third brother, Ferdinando, eventually took their father's place as a wait. Not much else is known about Orlando Gibbons's youth, but being born into a musical family he was almost certainly instructed on a keyboard instrument and perhaps the viol. At the age of 12, he became a member of Edward's Choir of King's on 14 February 1596. He was a regular member of the choir until some time in the Michaelmas term of 1598. In the Easter term (summer term) of the same year he enrolled at King's College, Cambridge as a sizar, meaning he paid reduced fees but had to do various menial tasks. From 1598–99 Gibbons's name appeared sporadically in the chorus member logs, suggesting that, if not a clerical error, he continued to sing from time to time, perhaps for special occasions. Gibbons's composition teacher is also unknown. It is possible he continued study with Edward, though there is no record of this. Another possible composition teacher is William Byrd, who was at least 40 years his senior and the most respected English composer at the time. Gibbons and Byrd along with the composer John Bull later collectively published music and since Bull was a student of Byrd's, Gibbons may very well also have been. Regardless of how his musical education came about, Gibbons was known to be composing music by the end of his time at the choir in 1599, at age 15–16. There is nothing known of Gibbons from then until 1603.

Ертедегі мансабы мен үйлену

Гиббонстың қабілеті оған кем дегенде 19 мамырда Корольдік шіркеудің музыканты болуға мүмкіндік берді. Корольдік шіркеу – монарх пен патшалық үйге қызмет ететін дін қызметкерлері мен музыканттардың ірі тобы, және Гиббонстың аты осы уақытта шіркеудің чек кітабында кездеседі. Гиббонс төленетін лауазым бос орын күткен, төленбейтін орынбасар болып жұмыс істеді. Сол жылдың басында король Джеймс I таққа отырды, және Гиббонс 25 шілдеде өткен тәж кигізу рәсіміндегі гимндер мен әнұрандарға қатысқан болуы мүмкін. 1603 жыл оған ара-жіс нәсібе әкелді: ол кәсіби музыкант ретінде алғашқы лауазымын алды, бірақ сол жылы анасы мен інісі Эллис қайтыс болды. Інісі Эллис обадан қайтыс болған болуы мүмкін. Ақырында Гиббонстың күткен бос орны 1605 жылдың қаңтар айында Артур Кук қайтыс болғаннан кейін ашылды, ал 1605 жылдың 21 наурызында ол кіші шіркеу органшысы ретінде Корольдік шіркеудің мырзасы деген беделді лауазымды иеленді. Эдвард Гиббонстың бұрынғы органшы Артур Кукпен және аға шіркеу органшысы Джон Буллмен болған достығы оның кіші інісіне осы лауазымды алуға көмектескен болуы мүмкін. Гиббонс өмірінің соңына дейін осы лауазымда қалды. 1606 жылы 17 ақпанда Гиббонс Элизабет Паттенге үйленді. Оның әкесі Джон Паттен Корольдік шіркеудегі сакральдық қызметкер болды және, әлдебір Гиббонспен жақсы таныс болған, бұл некеге тұруына көмектескен болуы мүмкін. 1623 жылы Джон Паттен қайтыс болғанда, Гиббонсты жалғыз мұрагері және қалдық мұрагері етіп, балаларына 200 фунт қалдырды. Кейін 1606 жылы Орландо Кембриджді музыка бакалавры дәрежесімен бітірді. Гиббонс және оның әйелі Вулстаплда (қазіргі Бридж-стрит) тұрды, ол Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінің аумағында орналасқан. Осы шіркеуде Гиббонстың жеті баласы – Джеймс, Элис, Кристофер, Энн, Мэри, Элизабет және Орландо – крещениеден өтті.

Баспа және меценаттық қызмет

1610 жылдары Гиббонс жоғары беделді композитор және Англияның ең көрнекті органшысына айналды. Ол сэр Кристофер Хаттонның жақын досы болды, ол әйгілі Кристофер Хаттонның екінші туысы және мұрагері, Елизавета I-нің сүйіктісі. Хаттон сарайдағы кішігірім тұлға болғанымен, Гиббонстың маңызды демеушісі болды. Келесі бірнеше жылда Гиббонстың әртүрлі шығармалары жарық көрді, біріншіден, оның 1612 жылғы Мадригалдар мен мотеттердің бірінші жинағы Хаттонның демеушілігімен. Жинақтағы мадригалдардың бірі – «Күміс аққу» («The Silver Swan»), ол ағылшынның ең танымал мадригалы саналады. Гиббонс шығармалардың бүкіл жинағын Хаттонға арнады: «[Әндердің] көпшілігі сіздің үйіңізде жазылған, сондықтан олар сізге тиесілі, өйткені сіз жердің иесісіз; олар сөйлейтін тілді сіз бердіңіз, мен оларды сол атты айтуға арналған тілдермен қамтамасыз еттім». Ағылшын музыканты Фредерик Бридж мұны Хаттонның Гиббонстың мадригалдары мен мотеттерінде музыкаға салған өлеңдерінің барлығын немесе бір бөлігін өзі жазғанын білдіретіндей түсіндірді. Алайда, музыкатанушы Эдмунд Феллоуз Гиббонстың Хаттонның үйінде тұрғаны күмәнді екенін, бірақ олардың достығы Хаттонның оған шығарма жазу үшін бөлме бөлгенін көрсетеді деп атап өтті. Король Джеймстің ұлы, ханзада Генри Фредериктің қайтысы ағылшындарды қатты шағылыстырды, өйткені көптеген адамдар оны патшалықтың болашақ мұрагері деп санады. Джеймс өте қатты депрессияға түсті; көптеген адамдар Генридің қайтысына аза тұтып, шығармалар жазды, соның ішінде жазушылар Бен Джонсон мен Джордж Чапман, сондай-ақ композиторлар Джон Коперрио және зейнеткер Берд. Олардың арасында, мүмкін, Гиббонстың «Не, мені жылатып жібер» шығармасы да болды, ол жақында жарық көрген «Мадригалдар мен мотеттердің бірінші жинағынан» алынған. Сонымен қатар, толық әнұран «Мен қайта тірілумін» ханзада Генридің жерлеу рәсімі үшін жазылған болуы мүмкін, бірақ бұған нақты дәлел жоқ. 1613 жылы Гиббонс ағылшын клавитуралық музыкасының алғашқы басылған жинағында алты шығарма жариялады – «Партения», оған ескі композиторлар Берд пен Буллдың шығармалары да енді. Бұл басылым ханшайым Елизавета Стюарттың Фридрих V Пфальц патшасына үйленуіне арналған. Гиббонстың «Партения» кезінде жазылған композицияларына жоғары дәрежелі ақсүйектер мен дін қызметкерлеріне арналған әртүрлі әнұрандар кіреді: Лорд Солсбери үшін паван «Лорд Солсбери», Сомерсет графына арналған үйлену әнұраны «Blessed are all they», сондай-ақ Годфри Гудман, Уильям Лод және Энтони Макси үшін әнұрандар. Мұндай еңбектер оның сарайдағы барлық адамдармен жақсы қарым-қатынаста болғанын және тұрақты лауазымға ие болуды көздегенін көрсетеді. Фридрих 1613 жылы Элизабетпен бірге Гейдельбергке оралды, ал олардың ілесіп келгендерінің тізіміне «Гиббонс» кірді, бұл, әдетте, Орландо Гиббонсқа қатысты, яғни композитор сайлауалды Пфальцтың астанасында біраз уақыт өткізді. Гиббонс қаржылық қиындыққа тап болған Буллдың орнын басып алған сияқты. 1614 жылы Уильям Лейтон «Азаң жанның көз жастары мен зар-сығуы» атты еңбегін Гиббонстың екі шығармасымен жариялады: «О, Ием, қайғыларым қалай көбейді?» және «О, Ием, жүрегімді Саған бағыштаймын». Ол, мүмкін, 1605 жылдан бастап жұмыс істегенімен, Гиббонс кем дегенде 1615 жылдан бастап Эдмунд Хупермен бірге Корольдік капелланың бірлескен органшысы болды. Сол жылы ол король Джеймс I-ден 150 фунт стерлингтік екі грант алды. Бұл гранттар: «Біздің органшымыз Орландо Гиббонстың осы уақытқа дейін көрсеткен жақсы және адал қызметі үшін, сондай-ақ бізді осыған итермелеген басқа да жақсы себептер мен ойлар үшін». Гиббонс Джеймс I үшін әнұрандар жазуды жалғастырды, «Құдайлардың Ұлы Патшасы» және корольдің 1617 жылы Шотландияға сапарына арналған сот әні «Не печалься, прекрасное солнце».

By the 1610s Gibbons had become a composer of high repute and the most outstanding organist in England. He became a close friend of Sir Christopher Hatton, the second cousin and heir of the more famous Christopher Hatton, favourite of Queen Elizabeth I. Though Hatton was a minor figure in court, he became an important patron to Gibbons. The next few years saw the publishing of various works by Gibbons, firstly his 1612 First Set of Madrigals and Motets from the patronage of Hatton. One of the Madrigals in the set was The Silver Swan, often considered the most famous English madrigal. Gibbons dedicated the entire set of works to Hatton: "[The songs] were most of them composed in your owne [sic] house, and doe therefore properly belong unto you, as Lord of the Soile; the language they speake you provided them, I onely furnished them with Tongues to utter the same name". The English musician Frederick Bridge interpreted this as implying that Hatton wrote some or all of the poems that Gibbons set to music in his Madrigals and Motets. However, the musicologist Edmund Fellowes noted that it is unlikely Gibbons was an actual resident of Hatton's household, although their friendship suggests that Hatton may have set a room aside for him to compose. The death of King James's son, Prince Henry Frederick, was a considerable shock to the English, as many considered him a promising heir to the Kingdom. James in particular went into a deep depression; many wrote works to mourn Henry's death, including writers Ben Jonson and George Chapman as well as composers John Coperario and the retired Byrd. Among these was probably Gibbons's Nay let me weep from the recently published First Set of Madrigals and Motets. It is also possible that the full anthem I am the resurrection was for Prince Henry's burial, though there is no firm evidence for this. In 1613 Gibbons had six works published in the first printed collection of English keyboard music, Parthenia, which included works by the older composers, Byrd and Bull. This publication was to celebrate the marriage of the Princess Elizabeth Stuart to Frederick V of the Palatinate. Gibbons's compositions written around the time of Parthenia include various anthems dedicated to senior nobles and clergy: the pavane Lord Salisbury for Lord Salisbury, the wedding anthem Blessed are all they for the Earl of Somerset, as well as anthems for Godfrey Goodman, William Laud and Anthony Maxey. Such works suggest that he was well associated throughout the court and that he was aiming for a permanent post. Frederick returned to Heidelberg with Elizabeth in 1613 and the couple was accompanied by a vast entourage, including Coperario and the harpist Daniel Callinder. A list of attendants includes "Gibbons", which presumably refers to Orlando Gibbons, meaning that the composer spent some time in the capital of the Electoral Palatinate. Gibbons seems to have taken Bull's place, who was in financial jeopardy. In 1614 William Leighton published The Teares and Lamentatacions of a Sorrowfull Soule with 2 contributions by Gibbons, O Lord how do my woes increase and O Lord, I lift my heart to Thee. Although he possibly started as early as 1605, Gibbons was the joint organist of the Royal Chapel with Edmund Hooper by at least 1615. The same year he received two grants from King James I, worth 150 pounds total. These grants were: "For and in consideration of the good and faithful service heretofore done unto ourself by Orlando Gibbons our organist, and divers other good causes and considerations us thereunto moving". Gibbons continued writing for James I, composing the anthem Great King of Gods and the court song Do not repine, fair sun in celebration of the King's 1617 visit to Scotland.

Карьерасының соңғы жылдары

1610-жылдардың аяғында Гиббонс, әрине, сарайдағы ең маңызды музыкант және композитор болды, себебі Берд Эссексте ұзақ уақыт зейнеткерлікке шыққан еді, ал Булл 1614 жылдың соңында Төмен елдерге кетіп қалған. 1617 жылы Гиббонс Джон Купер ұйымдастырған ансамбльде клавишалы аспаптарда орындаушы болып тағайындалды. Гиббонс 17 музыканттан тұратын топтағы жалғыз клавишашы болды, оның ішінде Альфонсо Феррабоско кіші, Томас Форд, Роберт Джонсон және Томас Лупо да бар еді. Принцтің өзі кейде бас виола немесе виола да гамбада ойнаған деп есептеледі. Гиббонс, Коперариомен бірге, осы ансамбль үшін шығармалар жазып, олардың тұсаукесерін өткізуге мүмкіншілік алған болуы мүмкін. Бұдан өзге, Гиббонс 1619 жылдың қыркүйегінде үшінші орынға ие болып, Джеймс I-нің патшалық жеке кеңсесіне қатысты. Оның келесі маңызды туындысы – «Үш бөлімнен тұратын қиялдамалар» 1620 жыл шамасында жарық көрді және Эдмунд Рейге арналды. Бұл сырттай қарағанда кездейсоқ арналу, көптеген болжамдарға орын берді. Мүмкін, Рей Гиббонсқа жақсы қызметке орналасуына көмектесе алатын болған, немесе ол патшалық жеке кеңседегі қызметке орналасқандығы үшін алғыс айту ниетімен жасаған болса керек. Бұл факті деп есептелгенмен, қазір Гиббонстың 1622 жылдың мамырында музыка докторы атанғанына күмән туып отыр. 1692 жылы Вуд былай деп мәлімдеді: Бұл белгісіздік бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Гиббонстың сегіз бөлімді толық әнұраны «О, қол шапалақтаңыз» 1622 жылдың 17 мамырында Уильям Хизердің диплом алу салтанатында орындалды. Хизер Уильям Камденнің ежелгі тарих кафедрасын құруына және күтіп ұстауына қаржылық қолдау көрсеткендігі үшін, университет оған музыка бойынша бакалавр және музыка докторының құрметті дәрежелерін берді, тіпті ол музыкант емес еді. Автор сэр Джон Хокинс және музыкатанушылар Фэллоуз бен Дэвид Матер Гиббонстың Хизермен бірге докторлық дәреже алғанын нақты айтады және композитордың дәреже алуына қажетті сынақ ретінде «О, қол шапалақтаңыз» әнін келтіреді. Басқа музыкатанушылар – Питер Ле Хурей, Джон Харпер және Джон Харли – Гиббонстың докторлық дәреже алғанына күмән білдіреді. Атап айтқанда, Харли Корольдік капелласының чек кітабындағы жазбаға сілтеме жасайды, онда Уильям Хизер «дәрігер» деп, ал Гиббонс «аға органшы» деп аталған. Сол автор Камденнің 1622 жылдың 18 мамырында Уильям Пирске жазған хатына сілтеме жасайды, онда Гиббонстың музыка докторы екені айтылған. Харли хаттың түпнұсқасы сақталмағандықтан, оның шынайылығы күмәнді екенін айтады; ол Камден «Gs» сияқты нәрсе жазған болуы мүмкін деп болжайды, бұл редактор Гиббонс дегенді білдірген. Ең сенімді дәлел – Гиббонстың қайтыс болған кезде оның есіне орнатылған Кембридж монументінде музыка докторы деген сөздің жоқтығы деп есептеледі. Қазіргі кездегі дәлелдер оның ешқашан музыка ғылымы бойынша докторлық дәрежесін алмағанын көрсетеді, бірақ оны растайтын нақты дәлелдер жоқ.

By the late 1610s Gibbons was undoubtedly the most important musician and composer at court as Byrd had been long retired in Essex and Bull had left for the Low Countries in late 1614. In 1617 Gibbons gained the position as keyboard player in an ensemble, organised by John Cooper, for the privy chamber of Prince Charles (later King Charles I). Gibbons was the only keyboardist in a group of 17 musicians which included Alfonso Ferrabosco the younger, Thomas Ford, Robert Johnson and Thomas Lupo. The Prince himself was thought to have occasionally joined on either the Bass Viol or Viol da Gamba. It is likely that Gibbons, along with Coperario, was able to write for this ensemble and had pieces premiered by it. In addition to this, Gibbons probably gained a 3rd position in September 1619, attending the royal privy chamber of James I. His next major work, Fantasies of Three Parts was published around 1620 and dedicated it to Edmund Wray. This seemingly random dedication has provoked much speculation. It may be because Wray could secure Gibbons a better post, or it may be an action of gratitude for having already secured him the post for the royal privy chamber of the King. While once assumed to be fact, there is now much doubt whether Gibbons received a Doctorate of Music in May 1622. In 1692, Wood stated:

This uncertainty has continued until the present day. Gibbons’s 8 part full anthem, O clap your hands was sung on 17 May 1622 at the degree ceremony for William Heather. Heather had financially supported William Camden's creation and maintenance of the Camden Professor of Ancient History chair, and in return the university awarded him the honorary degrees of bachelor in music and doctor of music, even though he was not known to be a musician. The author Sir John Hawkins and musicologists Fellowes and David Mateer state unequivocally that Gibbons was awarded a doctorate along with Heather, and cite O clap your hands as the composer’s qualifying exercise for the degree. Other musicologists—Peter Le Huray, John Harper and John Harley—express some doubt whether Gibbons received a doctorate. Specifically, Harley cites a record in the Cheque book of the Chapel Royal that refers to William Heather as "doctor" but Gibbons as "senior organist." The same writer refers to a letter from Camden to William Piers from 18 May 1622 that says Gibbons is a Doctor of Music. Harley suggests that the authenticity of the letter is uncertain, since the original does not survive; he suggests that Camden could have written something such as "G––––s," which an editor assumed to mean Gibbons. The most convincing piece of evidence is thought to be the absence of mention of the supposed doctorate of music on Gibbons's Cambridge monument, erected in his memory when he died. Although the existing evidence seems to support the conclusion that he never achieved a doctorate in music, there is no indisputable evidence to confirm it.

Соңғы жылдары және өлімі

1623 жылы Джордж Уизер «Шіркеу гимндері мен әндері» атты еңбегін жариялады, онда Гиббонс көптеген әндерге әуен шығарды. Сол жылы ол Джон Парсонстың орнын басып, Вестминстер аббаттығының органшысы болды, ал Томас Дей – кіші органшы болып тағайындалды. Бұл Гиббонстың мансабындағы ең маңызды лауазым болды және 7 мамыр 1625 жылы ол король Джеймс I-нің жерлеу рәсімін өткізді. 1625 жылдың мамыр айының соңында ағылшын сарайы королева Генриетта Марияны күтіп алуға дайындалып жатты, Англия королі Карл I оны 1 мамырда Францияда өкілдік арқылы үйлендірген болатын. Гиббонс және Корольдік шіркеудің басқа да мүшелері 31 мамырда Кентербериге жолға шықты, сол кезде Гиббонс күрт ауруға шалдығып, көз жұмды, бұл, мүмкін, миға қан құйылу болды. Ол 41 жасында Кентербериде қайтыс болды және Кентербери соборында жерленді. Оның өлімі әріптестерін қатты қайғыға батырды, содан кейін дәрігерлер сараптама жасады, бірақ өлім себебі оның жылдам жерленуінен және денесінің Лондонға қайтарылмауынан гөрі аз талқыланды. Оның әйелі Елизавета бір жылдан сәл кейін, 30 жасынан асып, қайтыс болды, Орландоның үлкен ағасы Эдвард жетім қалған балаларды тәрбиелеуге міндеттенді.

Кейіпкер

Гиббонстың тұлғасы мен мінезі туралы көп мәлімет жоқ. Харли бұл мәселені, оның Корольдік хорында болған кезеңінен бастап, Корольдік капелласында (1599–1603) қызметке тағайындалғанға дейінгі аралықты қоса, Гиббонстың қазіргі заманғы түсінігіндегі ең үлкен олқылықтардың бірі деп атайды. Оның замандастары Берд пен Буллдың өмірі Гиббонстың өмірін салыстырмалы түрде қарапайым етіп көрсетеді. Берд жиі сотта болды, тіпті Гиббонстың әкесі Уильямға қарсы мүліктік даулар немесе реформациядан кейінгі Англияда католик болғаны туралы айыптаулар бойынша дауласты. Ал Буллдың болса, неке бұзушылық айыбымен Корольдік капелланың бас органшысы қызметінен қашуға тура келді. Дегенмен, Гиббонстың өміріндегі бір оқиғаны Харли «Гиббонстың мансабындағы ең ерекше оқиға» деп сипаттайды. 1620 жылы Генри Эвизид, приход кеңесінің мүшесі, Гиббонсқа шабуыл жасады деп хабарланды, онда: «Ол күшпен және себепсіз мырза Гиббонсқа шапты, оны ұстап, жерге лақтырып, оны туға тіреп, мойнынан галстугін жыртып алды». Осыдан басқа, Гиббонстың салыстырмалы түрде тыныш өмірі оның жұмыс берушілерімен және әріптес музыканттарымен жақсы қарым-қатынаста болғанын көрсетеді. Оның меценаты Хаттон жақын досы болған сияқты. Шындығында, Хаттон мен оның әйелі Элис Фэншве, екі баласына да есім берген болуы мүмкін. Оның өміріндегі басқа жақын адамдары – Рэй, оның қайын атасы Джон Паттен және үлкен ағасы Эдвард. Гиббонстың шаһзада Чарльзбен ерекше жақын қарым-қатынаста болғаны да мүмкін; Гиббонстың өліміне байланысты «формалды байқау, тергеу және есеп беру, жаңа патшаға қаншалықты жақын болғанын көрсетеді». Гиббонстың музыкасы оның мінезін түсінуге көмектеседі. Оның мансабы негізінен сарайда өтті, онда ол үлкен жетістіктерге жеткен сияқты. Әсіресе, Гиббонстың 19 және 21 жасында Chapel Royals лауазымын иеленуі, Бердтің жиырма жасында Линкольн соборының органшысы және хормейстері болуымен салыстыруға болатын үлкен жетістік болды. Ол атқарған төрт лауазымның әрқайсысы оның клавишті аспаптарда ойнау шеберлігіне байланысты болды. Замандастары оны осы сала бойынша жоғары бағалады; 1624 жылы француз елшісінің сапары кезінде Джон Хаккет Вестминстер аббаттығына кіргенде: «Кіреберісте органға сол дәуірдің ең шебер саусақтары тиді, ол мистер Орландо Гиббонс еді» деді. Джон Чемберлен Гиббонстың өлімі туралы сэр Дадли Карлтонға жазған хатында оның «Англиядағы ең жақсы қолы» болғанын айтты.

There is little known about Gibbons's personality or character. Harley names this, along with the period between his time in the Choir of King's and his appointment at the Chapel Royal (1599–1603), as the largest gaps in the modern understanding of Gibbons. The lives of his contemporaries Byrd and Bull make Gibbons's life seem comparably dull. Byrd frequently found himself in court—once even against Gibbons's father William—in disputes over property or accusations that he was Catholic in post Reformation England. Bull on the other hand had to flee the country while chief organist of the Chapel Royal on charges of adultery. One incident in Gibbons's life, however, is described by Harley as "the most bizarre event of Gibbons's career". A complaint in 1620 reported that Henry Eveseed, a yeoman of the vestry, assaulted Gibbons, the report saying: he "did violently and sodenly without cause runne uppon Mr Gibbons took up and threw him doune uppon a standard and withall he tare his band from his neck". Other than this, the relative normality of Gibbons's life suggests he maintained good relations with his employers and fellow musicians. His patron Hatton seems to have become a close friend. In fact, Hatton and his wife, Alice Fanshawe, were probably the namesakes of two of Gibbons's two eponymous children. Other close acquaintances throughout his life included Wray, his father in law John Patten and his older brother Edward. It is also possible Gibbons had a particularly close relationship with Prince Charles; Gibbons's death's "formal observation, investigation, and reporting, perhaps suggests how close he may have been to the new king." Gibbons's music may give some insight into his character. His career was primarily centered around court, where he seems to have been increasingly successful. Indeed Gibbons's Chapel Royals post at age 19, and then 21, would have been an impressive feat, comparable to Byrd becoming the organist and choirmaster of the Lincoln Cathedral in his early twenties. Each of the four positions he held centered around his ability as a keyboardist. Contemporary accounts hold him in high regard in this respect; during a 1624 visit from the French ambassador, John Hacket said upon entering Westminster Abbey that "At the entrance, the organ was touched by the best finger of that age, Mr. Orlando Gibbons." John Chamberlain stated in a letter to Sir Dudley Carleton on Gibbons's death that he had "the best hand in England".

Музыка

Оның шығармашылығының тұтастай алғанда, ол өзін қалыптастырған жанрларда шығарма жазуға қолайлы болған, жаңа, зерттелмеген жанрларға сиректеп белсенділік танытқан. Гиббонс көптеген клавиштік шығармалар, скрипкаларға арналған шамамен отыз фантазия, бірнеше мадригал (ең танымал «Күміс аққу») және көптеген танымал өлең-гимндер жазды, барлығы ағылшын тілінде (ең танымал «Иелердің Ұлы Иесі»). Оның ең танымал өлең-гимні – «Бұл Джонның жазбасы», ол соло контратенор немесе тенормен толық хордың кезектесіп орындалуын қамтиды, Адвенттік мәтінге негізделген. Орындаушыдан жоғары техникалық шеберлік таныту талап етіледі, ал шығарма мәтіннің риторикалық күшін көрсетіп, әрі қарай мақтан тудырмайды. Ол сондай-ақ, Evensong-тың екі маңызды нұсқасын жасады: Ұзын және Екінші қызмет, өлеңдік және толық бөлімдерді біріктіретін кеңейтілген композиция. Гиббонстың толық гимндеріне сегіз дауысқа арналған «О, Ием, қаһарыңда» және Аспанға көтерілу күніне арналған «О, қолдарыңызды бірге шапалақтаңыз» (47-забурдан) кіреді. Гиббонстың сақталған клавиштік шығармалары шамамен 45 туындыны құрайды. Полифониялық фантазия және би түрлері ең көп танылған жанрлар. Гиббонстың жазу стилі үш және төрт бөліктік контрапункттің шеберлігін көрсетеді. Көптеген фантазиялар күрделі, көп бөлімді туындылар болып табылады, бірнеше тақырыпты имитациялық түрде бейнелейді. Гиббонстың фантазияларында да, билерінде де мелодияға деген көзқарасы қарапайым музыкалық идеяларды кеңінен дамытумен сипатталады, мысалы, ре минордагы Паван және Лорд Солсберидің Паваны мен Галлиарды.