Стаплтон халықаралық әуежайының тарихы

Кіріспе

Бұрынғы әуежай, Денвер, Колорадо, АҚШ (1929–1995)
бұрынғы әуежай

Степлтон халықаралық әуежайы АҚШ-тың батысындағы маңызды әуежай және 1929-1995 жылдар аралығында Денвер, Колорадоның негізгі әуежайы болды. Ол Continental Airlines, бастапқы Frontier Airlines, People Express, United Airlines және Western Airlines әуе компаниялары үшін хаб болды. Степлтон қаласында шағын операциялар жүргізген басқа әуе компанияларының ішінде Aspen Airways (қазіргі Frontier Airlines) және Rocky Mountain Airways болды, олардың үшеуі де сол кезде Денверде орналасқан. Степлтон халықаралық әуежайы 1995 жылы Денвер халықаралық әуежайымен алмастырылды. Жаңа әуежай ашылғанға дейін Денверді бірнеше кішігірім нысандар қызмет көрсетті, соның ішінде Аврорадағы Смит жолындағы әуеайлақ (1911 жылы алғаш рет пайдаланылды), 26-шы даңғыл мен Онида көшесіндегі әуеайлақ, 38-ші даңғыл мен Далия көшесінің жанындағы Лоури Филд және Колорадо бульварының шығысындағы 46-шы даңғылдағы Денвер Юнион әуежайы. 1930 жылдардың соңында нысан екі ангардан және негізінен әуе поштасын өңдеуге пайдаланылатын шағын әкімшілік ғимараттан тұрды. United Airlines және Continental Airlines 1937 жылы қызмет көрсетуді бастады, себебі әуе компания президенті Роберт Ф. Сикс әуе компаниясының бас кеңсесі клиенттер базасы бар үлкен қалада орналасуы керек деп сенді. Continental 1963 жылдың шілдесінде штаб-пәтерін Лос-Анджелеске көшірді. Әуеайлақ 1923-1931 және 1935-1947 жылдар аралығында қызмет еткен мэр Степлтонның құрметіне 1944 жылдың 25 тамызында Степлтон әуеайлағы деп қайта аталды. Денверде бес әуе компаниясы болды: United бүкіл ел бойынша, Continental оңтүстікке және шығысқа, Braniff Техасқа, Frontier Денверден солтүстікке және оңтүстікке қарайғы шағын қалаларға, ал Western Денверді Миннеаполиске және Канададағы Эдмонтонға байланыстырды. TWA және Central 1956 жылы келді. 1957 жылдың сәуір айындағы OAG деректері бойынша күніне 38 United рейсі, 12 Continental, 7 Braniff, 7 Frontier, 7 Western, 5 TWA және 1 Central рейсі болды. 1959 жылдың мамыр айында реактивтік эра келді, Continental Boeing 707 ұшақтарын Степлтонға пайдалануды бастады, бастапқыда Степлтонның ұшу-қону жолағының салмақ көтергіштігіне байланысты салмақ шектеулері болды. (Жоспарланған 707 рейстері 1959 жылдың тамызында басталды.) 17L ұшу-қону жолағы 1975 және 1980 жылдар аралығында ашылды. Степлтон 1964 жылы «Халықаралық» атауын қабылдады, бірақ оның алғашқы тоқтамайтын халықаралық рейсі 1968 жылы, Western Калгариге ұшуды бастаған кезде болды. United және TWA екі жағалауға да тоқтамай қызмет көрсетті, ал Continental және Western тоқтамайтын рейстері тек елдің батыс жартысына дейін созылды. D-конкорс 1972 жылы салынды.

Stapleton International Airport was a major airport in the western United States, and the primary airport of Denver, Colorado, from 1929 to 1995. It was a hub for Continental Airlines, the original Frontier Airlines, People Express, United Airlines, and Western Airlines. Other airlines with smaller operations at Stapleton included Aspen Airways, today’s Frontier Airlines, and Rocky Mountain Airways, all three being based in Denver at the time. Stapleton International Airport was replaced by Denver International Airport in 1995; Prior to the new airport's opening, Denver had been served by a number of smaller facilities, including an airstrip along Smith Road in Aurora (first used in 1911), an airfield at 26th Avenue and Oneida Street, Lowry Field near 38th Avenue and Dahlia Street, and Denver Union Airport at 46th Avenue east of Colorado Boulevard. In the late 1930s the facilities consisted of two hangars and a small administration building mainly used for air mail processing. United Airlines and Continental Airlines began service in 1937. as airline president Robert F. Six believed that the airline should have its headquarters in a large city with a potential base of customers. Continental moved its headquarters to Los Angeles in July 1963. The airfield was renamed Stapleton Airfield on 25 August 1944, in honor of Mayor Stapleton, who had served from 1923 1931 and from 1935 until 1947. Denver then had five airlines: United flew across the country, Continental flew south and east, Braniff flew to Texas, Frontier flew to smaller cities north and south from Denver, and Western connected Denver to Minneapolis and to Edmonton in Canada. TWA and Central arrived in 1956. The April 1957 OAG shows 38 daily United departures, 12 for Continental, 7 Braniff, 7 Frontier, 7 Western, 5 TWA and 1 Central. The jet age arrived in May 1959 when Continental began operating Boeing 707s to Stapleton, initially under weight restrictions due to Stapleton's runway weight capacity. (Scheduled 707s started in August 1959.) runway 17L opened sometime between 1975 and 1980. Stapleton adopted the "International" name in 1964, but its first nonstop international flight came in 1968, when Western began flights to Calgary. United and TWA served both coasts nonstop, while Continental and Western nonstop flights only extended to the western half of the country. Concourse D was built in 1972.

Дерегуляциядан кейінгі кезең (1978-1985 жж.)

Дерегуляциядан кейін Денвердің төрт ірі әуе компаниясы Степлтон қаласында хабтар құрды. United Concourse B, Continental және Western Concourse C, ал Frontier Concourse D-ні иеленді. Western 1981 және 1982 жылдары Денвер мен Лондон арасында тікелей рейстер жасады, бірақ содан кейін ресурстарды Солтүстік Лейк-Сити және Лос-Анджелес қалаларына ауыстырды; 1987 жылы Delta бұл әуе компаниясын сатып алған кезде Денвер Western үшін хаб болмай қалды. 1983 жылы Arrow Air Лондон мен Манчестер қалаларына трансатлантикалық рейстер енгізді, ал Condor Германияның Франкфурт қаласына апта сайын чартерлік рейстер ұйымдастырды. Southwest Airlines және People Express 1980-ші жылдардың ортасында Денверге төмен бағалы қызмет көрсетуге тырысты, бірақ Southwest бас тартып, ал People Express компаниясын Continental сатып алды. 1982 жылдың қыркүйегінде Боинг 767 ұшағының алғашқы ақылы рейсі Степлтонға келді, ол Чикаго қаласындағы О'Хар халықаралық әуежайынан келген United рейсі болды. 1980-ші жылдардың басындағы энергия өрбу кезінде Денвердің орталық бөлігінде бірнеше көкжайлар салынды, соның ішінде Республика Плаза (Денвердің ең биік құрылысы, 714 фунт). Степлтонның қала орталығынан шығысқа қарай 3 миль (5 км) қашықтықта орналасуына байланысты, Федералдық авиация басқармасы ғимараттардың биіктігіне 700-715 фунт (ғимараттың орналасуына байланысты) шектеу қойды. Бұл (8L/26R) және (8R/26L) ұшу-қону жолақтарына кедергісіз түсу бұрышын қамтамасыз етті. Биіктік шектеуі 1995 жылы алынып тасталды, қаланың көкжайлары салынғаннан соң көп уақыт өткен еді.

Жабылудан кейінгі қайта құру

1995 жылы жабылып, Степлтон әуежайының алты ұшу-қону жолағы (үш қатарлы ұшу-қону жолақтарынан тұратын екі жиынтық) және бес терминалдың қондырғылары болды. Кейін Степлтон әуежайының ұшу-қону жолақтары үлкен сары "Х" белгілерімен белгіленді, бұл ұшақтардың онда қонуы заңды немесе қауіпсіз емес екенін көрсетті. IATA және ICAO әуежай кодтары DEN және KDEN жаңа DIA әуежайына берілді, бұл әуе компаниялары мен диспеткерлік қызметтер компьютерлеріндегі өзгерістермен сәйкес келіп, Denver қаласына бағытталған рейстердің жаңа DIA әуежайына қонуын қамтамасыз етті. Степлтон әуежайының инфрақұрылымының көп бөлігі алынып тасталды, бірақ Денвер полиция академиясы және Arise Church Denver пайдаланатын басқару мұнарасы мен бірнеше ангарлар сақталды. 1961 жылдың 11 шілдесінде United Airlines рейсі 859, DC-8 12 (құйрық нөмірі N8040U) қону кезінде ұшу-қону жолағынан сығып шықты. 1 және 2 қозғалтқыштардағы (сол қанаты) асимметриялық кері жылдамдық бағытты басқарудың жоғалуына себеп болды, нәтижесінде ұшақ құрылыс техникасымен соқтығысты, бір көліктің жүргізушісі қаза тапты. Соңынан болған өртте DC-8 ұшағының 122 жолаушысының 17-сі көз жұмды. 1967 жылдың 21 желтоқсанында Frontier Airlines (1950–1986) рейсі 2610, жүк тасымалдауға бейімделген Douglas C-47 ұшағы, ұшып шыққаннан кейін апатқа ұшырады, себебі экипаж ұшу алдындағы бақылау тексеруін орындамады, нәтижесінде лифттерді басқару батырмасымен қозғалмайтын күйде қалды. Екі адам да қаза тапты. 1975 жылдың 7 тамызында Continental Airlines рейсі 426, Канзас штатының Уичита қаласына бағытталған Boeing 727 ұшағы, 35L ұшу-қону жолағында желдің күйісіне тап болғаннан кейін, 30 метрлік биіктікке көтерілгеннен кейін құлады. Апатта ешкім қаза таппады. 1976 жылдың 16 қарашасында Texas International DC-9-10 ұшағы Степлтоннан ұшып шыққаннан кейін тоқтап, құлады. 81 жолаушы мен 5 экипаж мүшесінің арасында 14 адам жарақат алды. 1987 жылдың 15 қарашасында Continental Airlines рейсі 1713, Бойз, Айдахоға бағытталған DC-9-14 ұшағы, қарлы бораны кезінде Степлтон әуежайынан ұшып шығу кезінде апатқа ұшырады. Апаттың ықтимал себебі – ұшақтың үстіне қар мен мұздың жабысуынан бақылаудың жоғалуы болды. Ұшақ мұздан тазартылған, бірақ ұшу алдында оның орналасуы туралы түсініспеушілікке байланысты орташа қар жауған жерде қалыптыдан ұзақ уақыт тұрды. Бұл апат ұшақты мұздан тазарту сұйықтықтарына және ұшу алдындағы мұзбен ластануды тексеру үшін ұшу экипажының процедураларына маңызды өзгерістер енгізді. Ұшақтағы 82 адамның 28-і қаза тапты. 1988 жылдың 17 қыркүйегінде Continental Express рейсі 2063, капитан Орландо Зулло басқаруындағы Beechcraft 1900 турбовинті, дөңгелексіз қону жасады. Рейс Солтүстік Платтқа бағытталған кезде гидравликалық мәселелер туындады, нәтижесінде ұшақ Степлтонға қайта оралуға мәжбүр болды. Степлтон өкілі Ричард Боулвардың сөзінше, "Бұл тамаша қону болды, ұшақ ұшу-қону жолағынан шамамен төрт фут жоғары болған кезде винттер айналуын тоқтатты" және "ұшақ ұшу-қону жолағының орта сызығында тоқтады". Ұшу-қону жолағы қонуға көбікпен дайындалмағанына қарамастан, ешкім жарақаттанбады және ұшақ бір апта ішінде жұмыс істеді. Дөңгелектердің істен шығуы өндіріс процесіндегі қатеге байланысты болды.

When it closed in 1995, Stapleton had six runways (two sets of three parallel runways) and five terminal concourses. The runways at Stapleton were then marked with large yellow "X"s, which indicated it was no longer legal or safe for aircraft to land there. The IATA and ICAO airport codes of DEN and KDEN were transferred to the new DIA, to coincide with the same changes in airline and ATC computers, to ensure that flights to Denver would land at the new DIA. Most of Stapleton's airport infrastructure has been removed, except for the control tower and some hangars, used by Denver Police Academy and by Arise Church Denver among others. On July 11, 1961, United Airlines Flight 859, a DC 8 12 (tail number N8040U), veered off the runway on landing. Asymmetric reverse thrust on engines 1 and 2 (left wing) resulted in a loss of directional control, causing the aircraft to collide with construction equipment, killing the driver of one vehicle. In the ensuing fire, 17 of the DC 8's 122 occupants died. On December 21, 1967, Frontier Airlines (1950 1986) Flight 2610, a Douglas C 47 converted to carry cargo, crashed after takeoff due to the failure of the crew to perform a pre takeoff control check resulting in takeoff with the elevators immobilized by a control batten. Both occupants were killed. On August 7, 1975, Continental Airlines Flight 426, a Boeing 727 bound for Wichita, Kansas, crashed after encountering windshear on takeoff on runway 35L after climbing to 100 feet (30 m). Nobody was killed in the accident. On November 16, 1976, a Texas International DC 9 10 stalled after takeoff at Stapleton and crashed. There were 14 injuries among the 81 passengers and 5 crewmembers. On November 15, 1987, Continental Airlines Flight 1713, a DC 9 14 bound for Boise, Idaho, crashed on takeoff at Stapleton during a snowstorm. The probable cause of the crash was loss of control due to ice and snow adhering to the aircraft. The aircraft had been de iced, but spent longer than normal on the ground in moderate snowfall before takeoff due to confusion about its location. This aircraft accident led to significant changes in aircraft de icing fluids and flight crew procedures for checking for ice contamination prior to takeoff. Twenty eight of the plane's 82 occupants were killed. On September 17, 1988, Continental Express Flight 2063, a Beechcraft 1900 turboprop under the control of Captain Orlando Zullo, made a wheels up landing. The flight was bound for North Platte when hydraulic issues arose, forcing the aircraft to return to Stapleton. Stapleton spokesman Richard Boulware was quoted as saying, "It was a perfect landing, the propellers stopped turning when the aircraft was about four feet above the runway," and that "the aircraft came to rest exactly on the center line of the runway." Despite the runway not being prepped for the landing with foam, there were no injuries, and the aircraft was operational within a week. The landing gear failed due to an error in the manufacturing process.