Кіріспе

Румынияның Сучава округі (județ) – Румынияның округі. Оның аумағының көп бөлігі тарихи Буковина (Буковина) аймағының оңтүстік бөлігінде орналасқан, ал қалған бөлігі Батыс Молдавияның бір бөлігін құрайды. Округ орталығы – тарихи Сучава қаласы (мәлімет жоқ; ежелгі жоғары неміс тілінде Седшопф деп те белгілі), ол орта ғасырдың соңында Молдавия княздығының астанасы болған. Кейіннен ол Габсбургтардың, Австрия империясының және Австрия-Мажарстанның Румынияның Ескі Корольдігімен (Вехиул Регат, Альтрейх) шекарасындағы маңызды, негізінен неміс тілінде сөйлейтін сауда қаласы болды. 1918 жылға дейін, Бірінші дүниежүзілік соғысы аяқталғаннан кейін қала кеңейтілген Румыния Корольдігінің құрамына енді. Сучава округі, тарихи және географиялық Буковина аймағының бір бөлігі ретінде, кейде "Шығыс Швейцариясы" деп сипатталған. Білімді адамдар арасында ол "Шығыс Еуропаның Швейцариясы" деп те белгілі.

Демография

2011 жылы ресми санақ бойынша Сучава округінің халқы 634 810 адамды құрады, халық тығыздығы – 74 адам/км². Әр этностың үлесі ресми тіркеу деректері бойынша төменде көрсетілген:

Румындар – 96,14%
Рымдар – 1,92%
Украиндықтар (оның ішінде гуцулдар мен русиндер) – 0,92%
Липовандықтар – 0,27%
Немістер (атап айтқанда, Буковина немістері, Зипсер немістері/саксондар және Регат немістері) – 0,11%
Батыс славян ұлттары (яғни поляктар, словактар және чехтар), сондай-ақ басқа ұсақ этностық топтар (оның ішінде венгрлер немесе секелер, атап айтқанда Буковина секелері) – 0,5%

20 және 21 ғасырлардағы тарихи халық саны

Жақында, 20 ғасырдың басында Сучава округі этникалық тұрғыдан әртарапты немесе аралас болған (бұл этникалық мұрасы мен тарихының нәтижесінде, округтің көп бөлігі бұрынғы Австро-Венгрия кезеңінде Буковина Герцогтігінің құрамына кіргендіктен), немістердің (әсіресе Буковина немістері, оның ішінде Зипсерлер), еврейлердің, украиндердің, поляктардың немесе венгрлердің (әсіресе Буковина Секелі) айтарлықтай азшылықтары болған. Бұл азшылықтар 20 ғасырдың көп бөлігінде біртіндеп азайды. Сонымен қатар, Батыс Молдавияның бір бөлігі болып табылатын Сучава округінің аумағында шағын неміс азшылық топтары/қауымдастықтары болды (және әлі де бар), мысалы, Фальтичени (Фолитшени) кішкентай қаласында тұратын Регат немістері (Regatsdeutsche). Бүгінгі күні, 21 ғасырдың басында округте негізінен румындар тұрады, өте аз ұлттық азшылықтар бар, сондықтан ол этникалық жағынан біртекті. Сонымен қатар, халықтың көпшілігінің негізгі тілі – румын тілі, ал басты діні – Румын Православие Шіркеуімен ұсынылған Шығыс Православиесі.

География

Округтың үштен екі бөлігі тарихи Буковина аймағының оңтүстік бөлігінде орналасқан, ал қалған бөлігі Шығыс Молдавияның нақты аумақтарын қамтиды. Жалпы ауданы бойынша ол жабатын аумақ – , бұл оны Румынияда осы көрсеткіш бойынша екінші орынға қояды, тек Банаттағы Тимиш округінен кейін. Округтың батыс жағында Шығыс Карпат тобына жататын таулар бар: Родна таулары, Рарау таулары, Джумалау таулары және Буковина қырқалары, соңғысы төменірек. Округ биіктігі шығысқа қарай төмендейді, Сирет өзені аңғарындағы ең төменгі нүктеде. Округ арқылы өтетін өзендер – Сирет өзені және оның салалары: Молдова, Сучава және Бистрица өзендері.

2010 жылғы су тасқыны

2010 жылдың маусым айында Георге Флутур, сол кезде (қазіргідей) Сучава округі кеңесінің төрағасы, Mediafax агенттігіне берген сұхбатында оның округі елдегі ең көп зардап шеккендердің бірі екенін айтты. 29 маусым күні таңертең су тасқынынан 21 адам қаза тауып, жүздеген адам үйлерінен эвакуацияланды.

Тарихи округ

Румыния Корольдігінде 20 ғасырдың басында 1940 жылдардың соңына дейін округтің ауданы мен халқы кішкентай болды. Қазіргі Сучава округі – Буковина және Батыс Молдавия тарихи аймақтарындағы басқа кіші румын округтерінің бірігуінің нәтижесі. Бұл округтер көбінесе соғыс аралық кезеңде жұмыс істеді (мысалы, Радауци округі, Кимпулунг округі) және Бая округінің бір бөлігі болды. 1938 жылғы әкімшілік реформада король Кароль II тұсында Буковинаны Румыния Корольдігінде бөлген барлық округтер Ținutul Suceava деп аталған үлкен аймаққа біріктірілді. Кейіннен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сучава округі Румынияның Буковина губернаторлығының құрамына кірді. Соғыс аралық тарихи Сучава округі – Үлкен Румынияның солтүстік бөлігінде және Буковина тарихи аймағының оңтүстік бөлігінде орналасқан әкімшілік бірлік болды. Оның аумағы толығымен қазіргі Сучава округінің шекарасында жатыр, осылайша заманауи аталатын округтің орталық-шығыс бөлігін құрады. Соғыс аралық кезеңде ол ауданы бойынша Үлкен Румынияның ең кішкентай округі болды. Ол шығысында Дорохой және Ботошани округтерімен, солтүстігінде Радауци округімен, батысында Кимпулунг округімен, оңтүстігінде Бая округімен шектесетін. Коммунизм кезеңінде Сучава округі бір кезде таратылды (6 қыркүйек 1950 жылғы №5 заң бойынша Румыниядағы барлық басқа округтер сияқты), содан кейін Сучава облысына айналдырылды, ал 1968 жылдан бастап тағы бір рет округ ретінде қайта ұйымдастырылды.

Халық саны

1930 жылғы санақ деректеріне сәйкес, округ халқының саны 121 327 адамды құрады, оның этникалық құрамы: румындар (79,5%), немістер (негізінен Буковина немістері, сондай-ақ Зипсерлер) (8,2%), яһудилер (5,5%), поляктар (2,7%), украиндықтар (1,7%) және басқа да этникалық азшылықтар. Тілдер бойынша округта румын тілінде (76,5%), неміс тілінде (9,4%), украин тілінде (5,5%), идиш тілінде (4,3%), поляк тілінде (2,5%) сөйлегендер болды, сондай-ақ басқа да тілдер қолданылды. Діни нанымдары бойынша халықтың арасында Шығыс православиеліктері (80,1%), Рим католиктері (8,4%), яһудилер (5,5%), евангелистік лютерандықтары (3,3%), грек католиктері (1,4%) және басқа да азғыру діндер өкілдері болды.

Қала тұрғындары

Ауданның қалалық халқы 19 850 тұрғыннан тұратын болды (17 028-і Сучавада және 2 822-і Солчада), олардың этникалық құрамы: румындар (61,5%), еврейлер (18,7%), немістер (13,9%), поляктар (2,6%) және басқа да этникалық азшылықтар. Қала халқының ана тілі ретінде румын тілі (60,4%) басымдық құрды, одан кейін неміс тілі (18,7%), идиш (13,8%), украин тілі (3,2%), поляк тілі (2,2%) және басқа да аз қолданылатын тілдер болды. Діни нанымдары бойынша қалалық халықтың 60,6%-ы Шығыс православие, 18,8%-ы еврей дінін, 15,3%-ы Рим католик дінін, 2,0%-ы Грек католик дінін, 1,7%-ы Евангелистік лютерандық дінін, 0,7%-ы Баптист дінін және басқа да діни азшылықтарды құрады.