Румынияның Ковасна қауатының экономикасы мен индустриясы

Кіріспе

Румынияның Ковасна округі (județ), Шығыс Трансильванияда орналасқан, округ орталығы – Сфанту Георге қаласы.

География

Ковасна округінің жалпы ауданы бар. Рельефінің басым бөлігі Шығыс Карпаттар тобына жататын таулардан құралған. Көптеген елді мекендер округ арқылы өтетін өзендер бойындағы аңғарлар мен төңіректерде орналасқан. Басты өзен – Олт өзені, оның жағасында округ орталығы – Сфынту-Георге қаласы жатыр.

Экономика

Ковасна округінің өнеркәсіп салаларының негізгілері: тағам өнеркәсібі (33,79%), дайын киім және тоқыма (21,93%), ағаш және ағаш өнімдері (14,98%), металл, машина жасау және автокөлік құралдары жеткізушілер (10,31%), құрылыс материалдары (9,68%). Өнеркәсіптің басқа салалары: химиялық өнімдер (4,67%), ойыншықтар (2,02%), су (1,09%), баспа (0,45%), энергетика (0,13%), зергерлік бұйымдар (0,05%) және басқа да өнеркәсіптік қызмет (0,83%). Өнеркәсіп Ковасна округі экономикасының 42,53% құрайды. Басқа маңызды салалар: сауда – 30,98%, қызмет көрсету – 11,38%, ауыл шаруашылығы – 9,71%, құрылыс – 5,78%, ғылыми-зерттеу және жоғары технологиялар – 2,63%. 2014 жылы Ковасна округінің өнеркәсіп кәсіпорындары 477 199 849 евроға жуық (жарты миллиард евро) айналым жасады, бұл өткен жылғы табысқа қарағанда 10,78% жоғары. Ковасна округінің маңызды өнеркәсіп салаларының бірі – дайын киім өнеркәсібі. Онда өңдеу компаниялары неміс инвесторларына тиесілі. Олар 1992 жылы алғашқы «жасыл дала» инвестицияларын жасады және содан бері жыл сайын 5 миллион шалбар шығаратын тоғыз зауытты басқарып келеді. Тоқыма саласындағы басқа жекеменшік компаниялар түрлі тауарлар өндіреді. Олардың кейбіреулерінің өз брендтері бар, ал қалғандары «lohn» жүйесінде жұмыс істейді. 2015 жылы Schweighoffer Holzindustrie 150 миллион евро инвестиция салып, алғашқы ағаш өңдеуге арналған жаңа зауытты іске қосты. Орманды аймақтарымен бай Ковасна округінің пісірілген ағаш экспорттау және жиһаз және басқа да дайын ағаш өнімдерін өндіруде ұзақ тарихы бар. Өнеркәсіп мүддесі үшін жақында ProWood кластері құрылды. Бірнеше жыл бұрын автокөлік өнеркәсібінің жеткізушілері құрылды, екі жаңа зауыт көлік құралдарына рульдер мен электр тізбектерін өндіреді. Ковасна және көршілес Брашовтың автокөлік өнеркәсібінің жеткізушілері бәсекеге қабілетті өнімдердің кең ауқымын ұсынады – Мерседес көліктеріне арналған панельдерден бастап Airbus тікұшақтарына дейін. Олардың өсу әлеуеті де жоғары. Дегенмен, Poliprod компаниясын атап өткен жөн. Бұл Champrenaut Group-тың француздық отбасылық кәсіпорны болат өңдеу, құлып жасау, дәнекерлеу, механикалық өңдеу және Шығыс Еуропадағы электр керамикалық жылытқыштардың ірі өндірушісі болып табылады. Ол сондай-ақ Канаданың Delta Group мүшесі. Бұл сала жұмыс күшін Брашовтағы ірі техникалық университеттің жаңа түлектерімен толықтыра алады. Covalact – голланд инвесторларына тиесілі, ұлттық сүт өнімдерінің танымал бренді. Грек инвесторларына тиесілі тағы бір сүт өңдеу зауыты «Olympus» брендімен жұмыс істейді және округтегі бас кеңсесі орналасқан. Ет өңдеуші компаниялар – Bertis және Toro Impex, олар аймақтық деңгейде белсенді ойыншылар. Ал Норвегияның Orkla тамақ өндіру желісі Коваснада ет консервілеу зауытына ие. Dunapack, австриялық Prizhorn компаниясының мүшесі, FMCG, жеміс-жидек, көкөніс және электроника сияқты барлық салаларға қажетті картон қораптармен жабдықтайды. IT&C саласы дамып келе жатқандықтан, Ковасна округінің даму стратегиясы осы саланы дамудың маңызды тірегі ретінде пайдалануды жоспарлап отыр. Аймақта көптеген жаңа стартаптар ірі халықаралық компаниялар үшін жобаларды сәтті жүзеге асырып, табысқа жетіп отыр. Көптеген жас техниктер университеттерден келіп жұмыс істейді. Ауыл шаруашылығы Ковасна округі экономикасының 4,83% құрайды, негізінен картоптың түрлі сорттары өндіріледі. Бірнеше компания гипермаркеттерге іріктелген және қаптамаланған өнімдерді жеткізе алады. Басқа ауыл шаруашылығы өнімдері – рапс, дәнді дақылдар және капуста. Ковасна округінде көптеген минералды су көздері бар, сондықтан тарих бойында жүрек-қан тамырлары және басқа да денсаулық проблемаларын емдеуге арналған шипажайлар желісі дамыды. Бұл салада денсаулық сақтау және шипажай туризмін дамытуға зор мүмкіндіктер бар.

Covasna County's industry's main sectors are food industry (33.79%), ready made garment and textile (21.93%), wood and wooden products (14.98%), metals, machines and automotive suppliers (10.31%), building materials (9.68%). Other sectors of industry are chemicals (4.67%), toys (2.02%), water (1.09%), printing (0.45%), energy (0.13%), jewelry (0.05%), and other industrial activities (0.83%). Industry represents 42.53% of Covasna County's economy. The other main sectors are trade with 30.98%, services 11.38%, agriculture 9.71%, construction 5.78%, and R&D and high tech 2.63%. Companies from Covasna County's industry produced in 2014 almost half a billion EUR (477 199 849 EUR) turnover, with a staggering 10.78% increase in volume compared to the preceding year's income. One of Covasna County's main industrial sectors is the ready made garment industry, where processing companies are owned by German investors, who started to establish first brown field investments in 1992, and since then they operate nine factories producing yearly 5 million trousers for brands like Bosch, Meyer, Wegener. Other privately owned companies in the field of textiles, producing different articles; some of them have their own brand, while the others work in lohn systems. In 2015 the Schweighoffer Holzindustrie started, after investing 150 million EUR in a new plant for primary wood processing. With the rich forested areas, Covasna has a long tradition of sawn timber export and production of furniture and other finished wooden products. Recently created the ProWood Cluster in the interest of the industry. A few years ago automotive industry suppliers were established, with two new plants producing steering wheels and electric circuits for vehicles. The automotive industry suppliers from Covasna and neighboring Braşov are offers a vast pallet of competitive products, from boards for Mercedes cars to Airbus helicopters, while having a good potential for growth. Nevertheless, is important to mention Poliprod, the French owned family business of Champrenaut Group involved in steel work, locksmithery, welding, machining or the major producer of electric ceramic heaters in Eastern Europe, member of the Canadian Delta Group. This industry can build up its workforce with new students from the large technical university in Brasov. Covalact is a well known national dairy product brand, now owned by Dutch investors. Another milk processing plant is under brand Olympus, with Greek investors, establishing its headquarters in the county. Meat processing companies are the Bertis and Toro Impex, who are regionally active players, while the Norvegian Orkla food producing network has a meat canning plant in Covasna. Dunapack, a member of the Austrian Prizhorn, supplies corrugated cardboard boxes to almost all industry branches, from FMCG to fruit, vegetables, and electronics. While IT&C as an industry sector is in emerging state, Covasna County's strategy for development plans to use this field of activity as one pillar for development. Many new start ups are in the area successful deploying large projects for sound international companies. Many young technicians arrive from universities. Agriculture represents 4.83% of Covasna County's economy, mainly producing varieties of potatoes, several companies being able to supply selected and packaged crops for hyper markets. Other agricultural products are rapeseed, grains, and cabbage. Covasna County, with many mineral water springs, has developed during history a network of spas for treating different health problems, mainly cardio vascular. There is a good potential for development of this field of health and spa tourism.