Кіріспе

Римберт (немесе Ремберт) (шамамен 830 – 11 маусым 888, Бременде) – 865 жылдан 888 жылы қайтыс болғанға дейін Шығыс Франкия Корольдігінің солтүстік бөлігіндегі Гамбург-Бремен архиепископы. Ол ең белгілісі Ансгардың өмірбаяны – «Vita Ansgari» агиографиясын жазды, ол орта ғасырлардың ең танымал агиографияларының бірі болып саналады.

Өмірбаян

Римбер туралы тікелей мәліметтер аз, оның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігі белгісіз автор жазған, 10 ғасырда жазылған болуы мүмкін «Vita Rimberti» агиографиясынан алынған. Монах ретінде ол Турхолт (Торхут) қаласында тәлім алды, содан кейін Гамбург епискобы Ансгармен бірге Скандинавияға миссионерлік сапарға қатысты. 865 жылы Ансгар қайтыс болғаннан кейін Римберт Гамбург-Бремен архиепископы болып бірауыздан сайланды. Сайланғаннан кейін Римберт Минден епископы Теодрих және Корвей абаты Адалгармен бірге Людовик Неміс сарайына барды, ол оны Майнц архиепископы Людвигке жіберіп, шынқылу рәсімін өткізуге жіберді, оған Падерборндық Люихард пен Тоедрих көмектесті. Римберт Ансгар бастаған миссионерлік жұмысты патшалық немесе папалық қолдау болмаса да, жалғастырды. Римберт, әсіресе Фризияда қасиетті саналады. Оның мерекесі 4 ақпан. «Солтүстіктің елшісі» атанған Ансгардан кейін Римберт Швеция миссионері Зигфридпен бірге «Солтүстіктің екінші елшісі» ретінде құрметтеледі.

Ратрамнус пен Корбимен байланысы

9-ғасырдағы даулы теолог Ратрамн Корбидің ерекше хатында, Ратрамн циноцефалияның мәніне қатысты Римберттің жоғалған хатына жауап берді. Хатта Ратрамн Римберттің Скандинавияда миссионерлік сапарда болғанда алған хабарына жауап береді. Бұл хабарда аймақта циноцефалиялардың өмір сүргені және олардың ұйымдасқан қоғамдарда тұрғаны айтылған. Римберт, циноцефалиялардың ақыл-ойы бар екенін және осылайша Адамның ұрпағынан тараған, яғни адам саналы және христиан дініне өтуге лайық екенін білдіретінін сұрады. Бұл хат циноцефалияларға және, демек, олармен тығыз байланысты викингтерге қатысты көзқарастың өзгеруінің басталуын көрсетеді. Циноцефалияларды адам деп түсіну Римберт үшін терең мағынаға ие болды. Бұл оның өзінің халқы – даниялықтарды дінге қайтаруын ақтаудан өзге, сонымен қатар пайғамбарлық маңызына ие болды. Псевдо-Мефодийдің апокалипсисі – 9-ғасыр Еуропасындағы апокалипсис туралы ең көп оқылған және танымал еңбектердің бірі. Онда барлық адам христиан дініне өткеннен кейін, Солтүстіктен келген қарапайым және варварлық халықтар әлемді жояды делінген. Римберт Скандинавия халқын дінге өткізудегі осы пайғамбарлық және апокалиптикалық мағынаны естен шығармады. Бұған қоса, хат Ансгар мен Римберттің Корби монахтарымен арадағы саяси байланысты көрсетеді. Римберт Корби монахтарымен бірігіп, Батыс Франкияда Карл Бальдтан қолдау іздеді. Сол сияқты, бұл одақ алдын ала белгілеу туралы идеяларға және Орбайстың даулы монахы Гоцхальк ұсынған идеяларға ортақ қолдаумен негізделген. Алайда, бұл Римбертті Реймстің Гинкмарымен идеологиялық қақтығысқа ұшыратты, ол алдын ала белгілеудің екі идеясына да, циноцефалиялардың адамдығына да қарсы болды және Скандинавиядағы миссионерлік жұмыстың мәніне күмән келтірді.

Гамбург-Бременнің қазылған іргетастары

Римберттің Гамбург-Бремен архиепискобы болып сайлануына дейін Гамбург-Бремен архиепископтық орын ресми түрде құрылмаған еді. Ансгардың өзі Гамбург епископтығын құрды, Луи Исакей өлген соң оған бұл лауазым берілгенін мәлімдеді, бұл таласқа Луи Герман шағынбады. Кейін Ансгар архиепископ болды, бірақ ол миссионер архиепискобы ғана болды, сондықтан оның епископтық орын, Гамбург, тек епископтық еді, архиепископтық емес. Ансгар қайтыс болғаннан кейін, Римберт 865 жылы архиепископтыққа ие болды, ол Гамбург архиепископтық орын үшін жеткілікті үлкен емес екенін түсінді, ал Кельн архиепискобы Ансгардың бірқатар ықпалына ие болған Бременге билік етуді талап етуі мүмкін еді, бірақ оның және Римберттің оған ешқандай құқығы болмады. Бұл Римберттің архиепископтық мұрағаттарындағы алғашқы сыйлықтар туралы берген бірнеше есебінің қолда бар құжаттамалық деректермен қайшы келетінінен көрінеді. Римбертке, ол және Ансгар Бремен мен Гамбургқа епископтық құқықтарын дәлелдеу үшін қолданған жалған құжаттарға сенімді контекст беру қажет болды. Сондықтан Римберт Vita Ansgari ішінде Скандинавиядағы миссионерлік жұмыстың жалғасуын және Ансгардың Бременге билігін ақтады, соның арқасында Гамбург-Бремен епископтық орыны заңдастырылды.