Кіріспе

Римдік Вириконий қаласы – 1971 және 1984 жылдар аралығында ағылшын жазушысы М. Джон Харрисонның сол аттас қала мен оның төңірегінде өрбитін романдар мен әңгімелер жинағы. Серияның бірінші романында Вириконий қаласы мыңжылдықтар бойы жиналған технологиялық қиындықтармен толы болашақ Жерде орналасқан (бұл шабыттың бір бөлігі Джек Вэнстің «Өлі Жер» сериясынан, Мервин Пиктің «Горменгаст» сериясынан және Т. С. Элиоттың поэзиясынан алынған). Дегенмен, қаланың түрлі нұсқалары (көбінесе Уриконий және Врико ретінде) серия бойына кездеседі, бұл Харрисонның Дж. Р. Р. Толкин және оның ізбасарларының туындыларында кең таралған, мұқият карталанған екіншілік әлемдер концепциясын жоққа шығаруға жасаған әрекеті. Қаланың географиясы мен тарихы тұрақты емес, әр түрлі болып келеді, және кейде «Урокониум» деп те аталады (бірақ бұл ескі Римдік Вироконий қаласымен байланысы жоқ сияқты).

Пастельді қала

Вириконийдің алғашқы романы "Пастельді қала" (1971) ортағасырлық әлеуметтік үлгілердің озық технологиямен және суперғылым энергиялық қарулармен қақтығысатын, бірақ қала тұрғындары оларды қолдануды білгенмен, жасау жолын ұмытқан цивилизацияны көрсетеді. Харрисонның басты кейіпкері Лорд Тегеус Кромис өзін қылышкерден гөрі ақын деп санайды; дегенмен ол Вириконийді, Пастельді қаланы Жердің өткенінен келген, миды ұрлайтын гетейт хемосит автоматтарынан құтқару үшін шайқасқа жетектейді. Харрисон сипаттаған ысырапшылдық Майкл Муркоктың "Барлық әндердің соңы" кітабындағы алыс болашақ туралы көрінісін еске түсіреді. Дэвид Прингл роман туралы: "Бұл қылыш пен сиқыр туралы әңгіме, бірақ алыс болашақтағы оқиға орны және 'сиқырдың' көп бөлігі ежелгі, жақсы түсінілмеген ғылым екендігі туралы идеясы арқасында ғылыми фантастикаға жақын. Джек Вэнс пен Майкл Муркокқа алғысы бар болғанымен, бұл өте көңілді және стильді ойын-сауық" деп жазды. Делаптың F & SF журналында Майкл Бишоп романды қарап: "Менің жеке сезімімше, М. Джон Харрисон осы материалға уақытын мен дарынын зейінсіз жұмсап жатыр", - дегенмен, "егер сізге әсем жасалған, әсем жазылған қылыш пен сиқыр ұнаса, бұл кітап сіз тілейтіннің бәрі" деп пікір білдірді.

Қанатлы дауыл

Вириконий тізбегінің күрделі екінші романы, сонымен қатар шекаралық фантастика, – «Қанаттар даулы» (1980). Бұл роман «Пастельді қаладан» сексен жыл кейін орын алады және стильдік тұрғыдан алғанда, бірінші романнан әлдеқайда тығыз және күрделі. Қайта туылғандардан Фей Гласс пен Алстаф Фултор ұзақ ұйқыдан оянғаннан кейін, Вириконийдің күштеріне солтүстік таулы аймақтарды жәндіктер әскерлері басып алғанын ескертуге тырысады. Адамзаттың өмір сүруге деген қызығушылығы төмендеген кезде, Жерге интеллектуалды жәндіктер шабуыл жасайды. Фэй апаттың ауқымын көрсету үшін, басып кірген шегіртке сияқты алып жәндіктің кесілген басын әкеледі. Оқиға адамдар мен шетелдіктердің көзқарастары мен сезімдері арқылы баяндалады. Басты кейіпкерлер – қайта тірілген адам, кісі өлтіруші, сиқыршы, ақылдан безген әйел және Томб, Темір ер. Ретц Вириконийдің оңтүстігінде және батысындағы кең шөл далаларда қазына іздеуге ниеттеніп, патшайымнан өзінің жауларынан қорғану үшін күш пышағын сақтауға рұқсат сұрайды. Ол бас тартқанда, пышақпен оның қолын кесіп, қала арқылы «аристократтардың қарақшылары» сияқты әртүрлі топтардың қуып жететінін қашып кетеді. Ол қарттың үйіне паналап, оған таңғажайып кебекті көрсетеді, ол қала тарихының әртүрлі кезеңдеріндегі өзінің түрлі көріністерін көрсетеді, содан кейін қарттың бөлмесінен металл бүркітті ұрлауға тырысады. Металл бүркіт тіріліп, оған шабуыл жасайды, ал Ретц мүжілмей қашып құтылады. Кейін ол шөлге тап болады, онда бір топ адам басына балық маскасы кигізілген денеді жерлеуге тырысады. Ретц киім мен масканы ұрлап, жолын жалғастырады. «Бақыт басындағы» повесінде, суретшілер ауданында, ақын Ардвик Кром «Бақыт басындағы» деп аталатын рәсім туралы қайта-қайта түс көреді. Ол осы алаңдатарлық түстерді тоқтатуды қалайды, сондықтан ол түстегі әйелдердің біреуін іздеп шығады. «Көрнекті үлкен күнәлар» – балет бишісі Вера Гиллераға ғашық болып, одан алыстап кеткен әлсіз және ақымақ Баладин Принсептің оқиғасы. Бұл оқиға оның есімді атамаған күнә жеуші туысының, анасының және әнші мадам де Мопассанның естеліктері арқылы баяндалады. Бұл әңгімеде Мари Льюд мотиві орталық орын алады. Бұл оқиға Вириконий қаласына сырттан қарап, оған барған адамдардың бұзылып, өзіне ғана қызығушылық танытатынын біледі. «Биден шыққан бишіде» «Адайлы үлкен күнәлар» балеринасы Вера Гиллера Оллманның даласына барады, онда таңғажайып оқиғалар орын алады. «Жас жігіттің Вириконийге саяхаты», біздің әлемімізде орын алып, Вириконийдің нақты жер екенін және сіз қалаған жағдайда оған қалай жетуге болатынын айтады. Есік – Англиядағы кафедегі ванна бөлмесіндегі айна. «Бұзықшылардың билеушілері», Харрисонның жалғасқан кейіпкері Лорд Кромис бірінші тұлғада баяндайды, Кромистің Вириконийдің Feverfew Anschluss фракциясының бұрынғы жауынгері Юлле Грев және оның әйелі, жас қызметші Рингмермен бірге тұратын ел үйіне сапарымен байланысты. Белгісіз жау елге жақындап келеді және Кромис олардың ілгерілеуін бақылап отырған сияқты көрінеді. Сапар барысында оған ежелгі және әсем безендірілген Маридің бірі көрсетіледі – Рингмердің әкесі «маст атты рәсімде» қолданған Мари Льюдтың нұсқасы. «Бақыт басындағы» көркем романы сол аттас қысқа әңгімені бейімдеп, Иэн Миллер суреттеген.