Кіріспе

Кешкі таңғы ас / шағын тамақ Elevenses /ᵻ/'/l//ɛ//v//ə//n//z//ᵻ//z/ – шамамен сағат 11:00-де сусын немесе шағын тамақ ішу үшін жасалатын қысқа үзіліс. Атаулары мен егжей-тегжейі елдерге қарай өзгешелеу болады.

Австралия мен Жаңа Зеландия

Австралия мен Жаңа Зеландияда шамамен сағат 10:30-да "таңғы шай" ішу дәстүрі бар. Бұл көбінесе жұмыстан жасалатын үзіліс, ол көптеген жұмыс орны келісімдерінде ресми түрде бекітілген. Мектептерде оқушылар үшін таңғы шайға арналған үзіліс жасалады, ол көбінесе "кішкентай таңғы ас" деп аталады. Көптеген жұмыс орындары жаңа қызметкерлерді қарсы алу, кетіп бара жатқан әріптестермен қоштасу, туған күн сияқты арнайы жағдайларды атап өту немесе қызметкерлер үшін әдеттегі әлеуметтік шара ретінде таңғы шай уақытында іс-шаралар мен тойларды ұйымдастырады. Кейде тамақты жұмыс орны ұсынады, бірақ көбінесе қызметкерлер өзара бөлісу үшін тамақ әкеледі. Екі елдегі фермерлер, қой қырқындар және жұмысшылар осы таңертеңгі үзілісті көбінесе "смоко" деп атайды.

Бельгия

Фламанд тілінде осындай шағын тағамды "tienuurtje" деп атайды, сөзбе-сөз "сағат онның кішкентайы" деген мағынаны білдіреді. Тиенуртье әдетте бір немесе бірнеше печеньеден немесе бір бөлік жемістен тұрады және оған жеміс шырыны немесе шоколадты сүт қосылуы мүмкін. Көптеген ата-аналар балаларына таңертеңгі сабақтан кейінгі үзілісте тиенуртье береді. Ал түстен кейінгі үзіліске арналған ұқсас тағам "vieruurtje" деп аталады, сөзбе-сөз "сағат төрттің кішкентайы" дегенді білдіреді.

Чили

Көптеген испан тілінде сөйлейтін мәдениеттерде он бірлік las once немесе la once (испан тілінде once сөзі "он бір" дегенді білдіреді) деген атпен тойланады. Алайда, Чилиде бұл уақыт кешке қарай ығысып, кейде дәстүрлі кешкі ас орнына ауысады. 2010–2011 жылдарғы Ұлттық тағамдық тұтыну сауалында чилиліктердің шамамен 80% «once» ішетінін мәлімдеді. Бұл Чилиде дәстүрлі кешкі аспен салыстырғанда «once» жиірек ішілуіне байланысты, себебі дәстүрлі кешкі аспен тек халықтың 30% ғана тамақтанады. Мұндағы дәстүрлі кешкі ас – көкөністер, ет, құс және балықтан тұратын толыққанды тамақ. «La once» британдық «High Tea»-ның жеңіл нұсқасына ұқсайды. Чилидегі сөздің кең таралған, бірақ негізсіз халықтық этимологиясы бойынша дін қызметкерлері (кейбір нұсқаларда жұмысшылар немесе әйелдер) «tomar las once» (испанша: «он бірін ішу») фразасын қолданып, Агуардиенте сөзінің он бір әрпіне сілтеме жасау арқылы күндіз ішкендерін жасырған деген болжам бар.

Польша

Польшада "drugie śniadanie" (әдеби мағынасы "екінші таңғы ас") күнінің ортасында желінеді. Бірақ, неміс тіліндегідей ауыр шұжық немесе басқа ет емес, поляктар жеңіл, десерт сияқты нан-кектерді немесе тәттілерді ыстық сусынмен бірге көбірек жақсы көреді, бұл американдық "кофе-брейкке" ұқсас.

Словакия

Словакияда desiata (әдеби мағынасы "ондық", "он сағаттан") таңғы сағат 10-да немесе оған жуық уақытта желінеді. Ол әдетте шағын дәмдік, жеміс немесе бутербродтан тұрады, яғни тамақтан бұрын асқазанды тым толықтырмау үшін жеңіл тағам. Мектептерде сабақтар арасындағы шамамен сағат 10-дағы үзіліс desiatová prestávka (әдеби мағынасы "ондық үзіліс" немесе "он үшін үзіліс") деп аталады және оқушыларға desiata жеуге уақыт беру үшін басқа үзілістерге қарағанда бірнеше минутқа ұзақ болуы мүмкін. Ескерту: desiata сөзі грамматикалық тұрғыдан реттік сан болғанымен, осы контексте есім сөз ретінде қолданылады.

Испания

Испанияда сағат 11:00 шамасында қысқа тамақ үзілісі жиі кездеседі, әсіресе дене еңбегіне байланысты жұмыстарда. Бұл ыстық сусынмен, тәттілер сияқты жеңіл тағамдармен, сондай-ақ бутерброд, жұмыртқа қуырылған немесе испан омлетімен (пинчо деп те аталады) бірге болуы мүмкін. Бұл тамақ кейде almuerzo деп аталады, бірақ бұл сөз мағынасы тұрақсыз және көбінесе түскі ас дегенді білдіреді. Испанияда түскі ас уақыты сағат 15:00-ге дейін созылуы мүмкін, бұл ортаңғы таңертеңгі дәстүрлерге әсер етеді. Әсіресе Баск елінде таңертеңгі шағын тамаққа, мысалы, жұмыртқа, бекон немесе нанға салынған шұжық сияқты жоғары протеинді тағамдар кіреді, бұл hamarretako (сөзбе-сөз "10 сағаттық тамақ") немесе hamaiketako ("11 сағаттық тамақ") деп аталады.

Швеция

Швецияда сағат 11:00-де кофе ішу дәстүрлі, «сағат он бірдегі кофе» (elvakaffe) деп аталады, көбінесе бірнеше печеньемен немесе жеңіл сэндвичпен ішіледі.

Швейцария

Швейцарияда "Znüni" ("(Тамақ) тоғызда", таңғы ас (Zmorge), түскі ас (Zmittag), сағат төрттегі шай (Zvieri) және кешкі ас (Znacht) аталымдарымен сәйкес келеді). Атауы, нақты уақытты көрсетсе де, шай ішу уақытына қарамастан өзгермейді; әсіресе мектептерде көбінесе сағат 10-да болады.

Ұлыбритания

Елевенс, аты айтып тұрғандай, сағат 11:00-де ішіледі, әдетте шай немесе кофеден тұрады, көбінесе бірнеше печеньемен бірге. Кейде оның орнына торт немесе басқа шаруашылық тағамдары желінеді.

Америка Құрама Штаттары

XIX ғасырдың алғашқы онжылдықтарында сағат 11-де виски ішу дәстүрлі болған. Қазіргі заманда сағаттық жұмыс істейтін адамдар кофе үзілісі деп аталатын үзіліс жасайды, әдетте сағат 10:00-де немесе жұмыс сменасының алғашқы үштен білінде. Мұндай үзіліс көбінесе арнайы демалыс бөлмесінде жасалады, сонымен қатар шағын дәм-тәмдер жеуге рұқсат етіледі. Мектеп оқушылары үшін таңғы шайға дейін қысқаша тағам үзілісі қарастырылады, ол әдетте сағат 9:00 мен 11:00 аралығында ұйымдастырылады.

Танымал мәдениетте

Он бірде Винни-Пух нанға бал және сгущенное молоконы артық көретін. Паддингтон аю жиі досы Грюбердің Портобелло жолындағы ескі дүкенінде он бірлік ішетін, Паддингтон нан сатып алатын, ал Грюбер какао дайындап беретін. Ж.Р.Р. Толкиннің "Сақиналардың иесі" (The Lord of the Rings) Орта Жер туралы әңгімелерінде он бірлік – Шаир халқының хоббиттері күнделікті екінші таңғы ас пен түскі ас арасында жейтін көптеген тағамдардың бірі. Бұған қоса, тамақ "он бірден сағат алты жарымға дейін үздіксіз" берілгендіктен, бұл той аса дастарханды болған. "Өрт сөндіруші Сэм" мультсериалында Дилис Прайс Белла Лазаньнің кафесінде үнемі он бірлік ішетін.