Кіріспе
Фрэнсис Скотт "Скотти" Фицджеральд (26 қазан 1921 - 18 маусым 1986) – американдық жазушы және журналист, романшы Ф. Скотт Фицджеральд пен Зелда Сайр Фицджеральдтың жалғыз баласы. Ол Вассар колледжін бітіріп, "The Washington Post", "The New Yorker" және басқа да басылымдарда жұмыс істеді. Демократиялық партияның белгілі бір мүшесі болды. Фицджеральд ата-анасы мен олардың некесі туралы жазылған өмірбаяндық еңбектерді сынады. Әсіресе, әкесінің әйелін басып-жаншып, есінен шығарған билеп-төстеуші күйеу ретінде бейнеленген өмірбаянға қарсы болды. Өмірінің соңында Скотти өзінің ата-анасы туралы бір өмірбаяншыға соңғы қосымша жазды: "Әкемнің ішімдік ішуі анамды санаторийге жеткізген деген пікірге мен ешқашан сене алмадым. Сондай-ақ, ол оны ішімдікке жетелеген деп те ойламаймын." Фицджеральд 1986 жылы Монтгомеридегі үйінде 64 жасында жұтқыншақ рагынан қайтыс болды. 1992 жылы Алабама әйелдерінің Даңқ залына енгізілді.
Frances Scott "Scottie" Fitzgerald (October 26, 1921 – June 18, 1986) was an American writer and journalist and the only child of novelist F. Scott Fitzgerald and Zelda Sayre Fitzgerald. She matriculated from Vassar College and worked for The Washington Post, The New Yorker, and other publications. She became a prominent member of the Democratic Party. In her later years, Fitzgerald became a critic of biographers' depictions of her parents and their marriage. She particularly objected to biographies that depicted her father as a domineering husband who drove his wife insane. Towards the end of her life, Scottie wrote a final coda about her parents to a biographer: "I have never been able to buy the notion that it was my father's drinking which led her to the sanitarium. Nor do I think she led him to the drinking." Fitzgerald died from throat cancer at her Montgomery home in 1986, aged 64. She was posthumously inducted into the Alabama Women's Hall of Fame in 1992.
Жас шағы мен отбасы
Скоти Фицджеральд 1921 жылғы 26 қазанда Миннесота штатының Сент-Пол қаласында дүниеге келді. Анасы Зелда Фицджеральд есінен оянғанда күйеуі Скотт Зелданың: «О, құдай, маспын. Марк Твен. Ол ақылды екен, іш кеді. Мен оның әдемі де, ақымақ екенін үміттенемін – әдемі кішкентай ақымақ» деген сөздерін жазды. Кейін Ф. Скотт Фицджеральд Зелданың осы сөздерін «Ұлы Гэтсби» романындағы Дэйзи Бьюкененнің диалогына сөзбе-сөз қолданды. Скоти балалық шағын ата-анасымен бірге Парижде және Францияның Антиб қаласында, сондай-ақ Мэриленд штатының Балтимор қаласынан шалғайдағы Чесапик шығанағының жағасындағы үйінде бес жыл тұрып өтті. Ол Калверт мектебінде оқыды, ал анасы Зелда Шепард Пратт ауруханасында емделгенде қысқа мерзімге Брин-Мор мектебіне қатысты. Бала кезіндегі ата-анасының мінез-құлқы туралы Скоти былай деді: 1936 жылдың қыркүйегінде он бес жасар Фицджеральд Коннектикут штатының Симсбери қаласындағы сәнді мектеп-интернатқа түсті. Оқу жылына 2200 доллар төлем болды, бірақ әкесі төлемақыны төмендетуге қол жеткізді. Осы кезден бастап Фицджеральдтың агенті Харольд Обер және оның әйелі Энн Обер оның асырап алушы ата-анасы болды. Оберлер оны мектепте бақылап, демалыс күндері Скарсдейлде бірге тұрды. 1938 жылғы 4 қыркүйекте Энн Обер Скоттидің әкесі Ф. Скотт Фицджеральдқа қызына деген аналық сезімі туралы хат жазды:
In September 1936, a fifteen year old Fitzgerald began attending the Ethel Walker School, a fashionable boarding school in Simsbury, Connecticut. The tuition was $2,200 a year, but her father arranged for a reduction. From this time on, Fitzgerald's agent Harold Ober and his wife Anne Ober became her surrogate parents. The Obers visited her at school, and she stayed with them in Scarsdale during holidays. On September 4, 1938, Anne Ober wrote to Scottie's father F. Scott Fitzgerald about her deep maternal relationship with his daughter:
Soon after, Scottie was expelled for sneaking away from campus in order to hitchhike to Yale to meet a romantic interest. In September 1938, she entered Vassar College. Hoping that she would not repeat his academic failures, her father wrote letters to her urging her to study hard. These letters of advice were later collected as Letters to His Daughter. Seventeen months before her graduation, her father F. Scott Fitzgerald died of a heart attack due to occlusive coronary arteriosclerosis at 44 years old. On learning of her father's death, Scottie telephoned his mistress Sheilah Graham from Vassar and asked that she not attend the funeral for the sake of social propriety. On her part, Scottie insisted that she always viewed Sheilah Graham with affection:
Көп ұзамай Скоти Йельге автостоппен бару үшін жасырын түрде мектептен қашып, романтикалық сезімдегі адаммен кездесуге тырысқандығы үшін мектептен қуылды. 1938 жылдың қыркүйегінде ол Вассар колледжіне қабылданды. Әкесі оның академиялық сәтсіздіктерін қайталамауы үшін оған жақсы оқуға шақыратын хаттар жазды. Бұл кеңес хаттар кейін «Қызына хаттар» деген атпен жинақталды. Бітіруге он жеті ай қалғанда әкесі Ф. Скотт Фицджеральд 44 жасында коронарлық артериосклероз салдарынан жүрек талмасынан қайтыс болды. Әкесінің қазасын естіген Скоти Вассардан сүйіктісі Шейла Грэмге телефон соғып, әлеуметтік нормаларға қарай, оның қабірге бармауын өтінді. Өз тарапынан Скоти Шейла Грэмге әрқашан жылы сезіммен қарағанын айтты:
In September 1936, a fifteen year old Fitzgerald began attending the Ethel Walker School, a fashionable boarding school in Simsbury, Connecticut. The tuition was $2,200 a year, but her father arranged for a reduction. From this time on, Fitzgerald's agent Harold Ober and his wife Anne Ober became her surrogate parents. The Obers visited her at school, and she stayed with them in Scarsdale during holidays. On September 4, 1938, Anne Ober wrote to Scottie's father F. Scott Fitzgerald about her deep maternal relationship with his daughter:
Soon after, Scottie was expelled for sneaking away from campus in order to hitchhike to Yale to meet a romantic interest. In September 1938, she entered Vassar College. Hoping that she would not repeat his academic failures, her father wrote letters to her urging her to study hard. These letters of advice were later collected as Letters to His Daughter. Seventeen months before her graduation, her father F. Scott Fitzgerald died of a heart attack due to occlusive coronary arteriosclerosis at 44 years old. On learning of her father's death, Scottie telephoned his mistress Sheilah Graham from Vassar and asked that she not attend the funeral for the sake of social propriety. On her part, Scottie insisted that she always viewed Sheilah Graham with affection:
Неке және мансап
1942 жылғы маусымда Вассар колледжін бітіргеннен кейін Скоти Radio City Music Hall үшін жарнамашы, ал Time журналы үшін зерттеуші болып жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол "The New Yorker" журналының "Talk of the Town" бөліміне материалдар жазды, түнгі клубтар туралы рецензиялар жасады, сондай-ақ онда өзінің алғашқы "The Stocking Present" атты көркем туындысын жариялады. Ол тағы да бірнеше журналдарға жазды. 1943 жылғы ақпан айында, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Скоти Нью-Йоркте лейтенант Сэмюэл Джексон "Джек" Ланаханға тұрмысқа шықты. Ланахан Мэриленд штатының Балтимор қаласынан шыққан, Принстон университетінің түлегі болды, оны Скоти әкесі қайтыс болғанға дейін Вассарда оқып жүргенде танысты. Бұл Скоти үшін соғыс уақытындағы асығыс той болды, ол миссис Гарольд Обер – оның анасы Зельда қайта-қайта емделуге жатқан кезде Скотиге тәрбиеші болған – рәсімге бір күн бұрын сатып алған ұзын ақ көйлек киді. Оның анасы Зельда тойға қатыспады. Тұрмысқа шыққаннан кейін көп ұзамай Ланахан Скотиді қалдырып, шетелге соғысқа аттанды. Соғыстан кейін күйеуі Джек Ланахан Вашингтондағы белгілі заңгерге айналды, ал 1950 және 1960 жылдары олар Вашингтон қоғамында танымал болды. Осы кезеңде ол Вашингтонның әлеуметтік өмірі туралы музыкалық комедиялар жазып, қойды, олар жыл сайын Вашингтонның қыртыстық склероз қоғамына көмек көрсету мақсатында орындалды. Оның "Onward and Upward with the Arts" атты қойылымын продюсер Дэвид Меррик Бродвейге қою мүмкіндігін қарастырды. Некелерінен Скоти мен Джек төрт бала өмірге келді: Томас "Тим" Ланахан (1973 жылы 27 жасында өзіне-өзі қол жұмсады); Элеонора Энн Ланахан; Сэмюэл Джексон Ланахан кіші және Сесилия Скотт Ланахан.
Кейінгі өмірі мен саяси қызметі
1953 жылы ол Демократиялық Ұлттық Комитет жариялаған «Демократиялық Дайджест» журналының штатына қосылды. 1956 жылы президент Дуайт Эйзенхауэрге қарсы сайлауда қатысқан Демократиялық губернатор Адлай Э. Стивенсон үшін жазушы болып жұмыс істеді. Сол жылы ол «The Northern Virginia Sun» газетінің саяси бағанына айналды. 1967 жылы күйеуінен ажырасып, Клинтон Гровер Смитпен үйленді. Фицджеральд өмірбаяндардың ата-анасының некесін бейнелеуін сынады. Нэнси Милфордтың анасы туралы жазған өмірбаянынан кейін, Зельданың жақтастары Скотт Фицджеральдты әйелін есінен шығарып жіберген, үстемдік танытқан күйеу ретінде көрсетті. Осы тарихи ревизионизмге жауап ретінде Зельданың қызы Скоти Фицджеральд мұндай қате түсіндірулерді жоққа шығаратын эссе жазды. Ол әсіресе анасын «классикалық ‘басып тастаған’ әйел ретінде, өзінің көркемдік қабілетін білдіруге тырысқанда, әдеттегі еркек шовинисті күйеуінің кедергісіне тап болған» деп бейнелеуге қарсы болды. Скоти өмірінің соңында биографына ата-анасы туралы соңғы ойын жазды: «Әкемнің ішімдік ішуі оны санаторийге жеткізді деген ойға ешқашан сене алмадым. Сондай-ақ, ол оны ішімдікке итерген деп те ойламаймын». Өмірінің осы кезеңінде Скоти жаңалықтарды жариялаушы әріптесі Винзола Маклендонмен бірлесіп 1970 жылы жарық көрген «Мені цитаталамаңыз: Вашингтондық жаңалықтар қызметкерлері және билік қоғамы» кітабын зерттеу және жазу үшін жұмыс істеді. 1973 жылы Фицджеральд күйеуі Гроув Смиттен заңды түрде ажырасып, Вашингтондан анасының туған қаласы Монтгомериге (Алабама штаты) көшіп келді. Монтгомериге көшкеннен кейін ол әулетінің тарихын зерттеді және атасы Энтони Д. Сайрдың, Алабама штатының заң шығарушысы, 1893 жылы «Алабамадағы қара нәсілді халықты және мыңдаған кедей ақ нәсілді халықты сайлау құқығынан айырған» нәсілшіл заң жобасын енгізгенін білгенде, қатты ренжіді. 1893 жылғы Сайр сайлау заңының мақсаты «ақтардың үстемдігін сақтау және тек ақ ер адамдардың дауыс беретін тізімді іріктеу» болды. Бұл фактіні білгеннен кейін Скоти ұялғандықтан және кінәлі сезімнен, өмірінің соңына дейін Алабама штатындағы сайлаушыларға қолдау көрсету бағдарламаларына өзін арнады.
Towards the end of her life, Scottie wrote a final coda about her parents to a biographer: "I have never been able to buy the notion that it was my father's drinking which led her to the sanitarium. Nor do I think she led him to the drinking." During this period of her life, Scottie also collaborated with her news reporting colleague Winzola McLendon to research and write the 1970 book, Don't Quote Me: Washington Newswomen & the Power Society. In 1973, when Fitzgerald was legally separated from husband Grove Smith, she moved from Washington, D. C. to her mother's home town of Montgomery, Alabama. After her relocation to Montgomery, she researched the family's roots and was dismayed to discover her grandfather Anthony D. Sayre, an Alabama state legislator, had introduced a racist bill in 1893 that "deprived the black people of Alabama, and thousands of poor whites, of the right to vote." The purpose of the 1893 Sayre Election Law was to "maintain white supremacy, and to have a ticket selected where only white men will vote." Upon learning of this fact, Scottie felt both embarrassment and guilt and—for the remainder of her life—she devoted herself to voter outreach programs in Alabama.
Соңғы жылдары және өлімі
Фицджеральд көшіп келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң, ол Монтгомеридегі бір кеште болды, сол кезде ұлының өзін-өзі өлтіргені туралы алыс телефон арқылы хабардар болды. Ол қонақтарға ештеңе білдірмей, кештен кетуге сыпайы себептер келтірді. Денсаулығы нашар болғанына қарамастан, Фицджеральд Алабама штатының Демократиялық партиясында белсенді болып қала берді және ол Уолтер Мондейлмен Монтгомериге сапарларында бірге жұмыс істеді. Монтгомериде тамақ ісігіне шалдыққанша он екі жыл тұрғанда, ол үш тірі қалған баласы мен немерелерін көру үшін жиі саяхаттайтын, олардың ешқайсысы Алабамаға жақын тұрмаған. Фицджеральд 1986 жылдың 18 маусымында Монтгомеридегі үйінде 64 жасында тамақ ісігінен қайтыс болды. Өлер алдында ол үш баласына жылдар бұрын темекіні тастағанын қалағанын айтты. Ол Мэриленд штатындағы Роквилл қаласындағы ата-анасының қасына жерленген.