Кіріспе

Зелда Сайр Фицджеральдтың 1932 жылы жазылған романы

«Сәуле мені вальс» – американдық жазушы Зелда Фицджеральдтың 1932 жылы жазылған романы. Бұл Джим Кроу дәуірінде Оңтүстіктегі өмірі мен романшы Ф. Скотт Фицджеральдқа үйленуі туралы жартылай автобиографиялық әңгіме. Ол осы туындыны Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Джонс Хопкинс ауруханасының Фиппс клиникасында ем алып жатқанда жазған. Ол әр күні кем дегенде екі сағат роман жазуға жұмсаған. Ол қолжазбаны күйеуінің редакторы Максвелл Перкинске жіберді. Редактор қолжазбаға әсерленбесе де, кітап шамамен 1300 дана сатылып, Зелдаға 120,73 доллар табыс әкелді. «Сәуле мені вальс» романының сәтсіздігінен кейін Зелданың көңілі уақытша құлдырады. Бірақ ол 1932 жылдың күзінде «Скандалабра» атты сатиралық пьеса жазуға тырысты. Алайда, қолжазбаны агент Харольд Оберге тапсырғаннан кейін, Бродвей продюсерлері пьесасын қабылдамағандықтан Зелда одан да көңілі тоңды. Бір жыл өткен соң күйеуі мен психиатрымен өткізген топтық терапия кезінде Фицджеральд өзін «екінші тағдырлы жазушы» деп атады. Көңілі қалған Зелда акварельмен сурет салуға бел буды, бірақ 1934 жылы көрмеде көрсетілген суреттері де сыншылар тарапынан жағымсыз бағаланды. 1965 жылы, Зелданың қазасынан кейін шамамен екі онжылдық өткен соң, оның досы және әдеби сыншысы Эдмунд Уилсон оқырмандарға «Сәуле мені вальс» романында бейнеленген Фицджеральдтардың шамалы ғажайып өміріне тым көп мән беруге болмайтынын ескертті, себебі бұл жартылай фантастикалық роман «олардың бірге жасаған қиялының көрінісі ғана еді». Уилсон Морли Каллаганның 1963 жылы жарық көрген «Париждегі жаз» атты естелік кітабында, Каллаганның Фицджеральдтармен шетелдегі достығы туралы айтылғанын, оның Зельда мен күйеуінің Еуропадағы күнделікті өмірін дәлірек бейнелейтінін мәлімдеді.

Авторлығы

1970 жылы, романның алғаш рет жарық көргеніне қырық жыл өткен соң, Зелданың алғашқы биографы Нэнси Милфорд, романшы Ф. Скотт Фицджеральд әйелінің қолжазбасын жарияламас бұрын кеңінен өңдегенін айтты. Алайда, кейінірек Зелданың "Мені вальс билеуге сақта" романының бастапқы нұсқалары мен өңделген нұсқасын зерттеулер бұрынғы болжамдардан гөрі аз өзгерістер болғанын көрсетті. Фицджеральдты зерттеуші Мэтью Бруколидің сөзіне сүйенсек, қайта өңделген беттер "өңделген, бірақ олардың көбі Зелда Фицджеральдтың қолымен жазылған. Ф. Скотт Фицджеральд сақталған түптемелермен жүйелі түрде жұмыс істемеген: олардың үстіне жазылған сегіз сөз ғана оның қолымен жазылған." Сонымен қатар, Фицджеральд ұсынған түзетулердің көп еместігі анықталды.