Константинополь архиепископы Аттік және Иоанн Хризостомның араздасуы
Atticus of Constantinople
Аттик – Константинополь архиепископы, Иоанн Хризостомға қарсы болған, Хагия Софияны қайта құрған теолог. Пелагиандыққа қарсы күресіп, Құдай ана культіне үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аттик (; 10 қазан 425 жылы қайтыс болды) – Константинополь архиепископы, 406 жылдың наурыз айында епископтық таққа мұрагер болды. Ол Иоанн Златоустқа қарсылас болғандығымен, оны құлатқа беруге көмектескенімен және кейіннен Ая София орналасқан жердегі шағын шіркеуді қайта жарақтап салғанымен белгілі. Ол пелагиандарға қарсы болды, бұл Константинополь тұрғындары арасында оның беделін арттырды, сондай-ақ Құдай анаға табынудың теологиялық негізін қалыптастыруға үлес қосты.
Atticus (; died 10 October 425) was an archbishop of Constantinople, succeeding to the episcopal throne in March 406. He is known for having been an opponent of John Chrysostom whom he helped depose, and having rebuilt the small church that was located on the site of the later Hagia Sophia. He was an opponent of the Pelagians, which helped increase his popularity among the citizens of Constantinople, and he contributed to the theological framework for the developing cult of the Virgin Mary.
Өмірбаян
4-ғасырдың екінші жартысында Арменияның Себасте қаласында туған Аттик ертеден-ақ монастырь өмірін қабылдады және білімін македониялық монахтардан алды, бұл оның философиялық білімін шектеді және грек тіліндегілерге жағымсыз саналатын армян акцентін сақтап қалды. Константинопольға келген соң, ол православие дінін қабылдады, пресвитер болып тағайындалды және көп ұзамай ақылы, тартымдылығы және саяси ұстамдылығымен көзге түсті. Ол Хризостомның ең қатал қарсыластарының бірі болды. Галатиялық Палладий айтқандай, ол бүкіл қастандықтардың басты ұйымдастырушысы болмаса да, оның іске асырылуына белсенді қатысты. Ол Синодты ұйымдастыруда өзінің тәжірибелі шеберлігімен үлкен үлес қосты және Хризостомға қарсы куәлік беруге шақырылған жеті куәгердің бірі болды. Хризостомның қуғындалуы 404 жылдың 10 маусымында болды, ал оның орнына келген қарт Арсакий, Хризостомның бұрынғы ізбасары Нектарийдің інісі, 405 жылдың 5 қарашасында қайтыс болды. Төрт айлық интригалар Аттикустың таңдалуымен аяқталды. Атикус, Александриялық Феофил және Антиохиялық Порфирий сияқты шығыс шіркеуінің басқа мүшелерімен бірлесіп, Хризостомның жақтастарын басып тастау үшін бірден шаралар қабылдады. Императордың жарлығымен патриархтардың қауымын қабылдамағандарға қатаң жазалар тағайындалды. Шығыс епископтарының көпшілігі бас тартуға бекінді және қатал қуғын-сүргінге ұшырады, ал төменгі дәрежедегі дін қызметкерлері мен мирян да жасырынуға немесе елден қашуға мәжбүр болды. Тыныштық үшін Хризостомның ісінен бас тартқан Шығыс епископтарының аз бөлігі бір кезде оны қолдағандығы үшін өкініш сезінді, олар өздерінің епархияларын тастап, Тракияның құнарсыз аймақтарындағы басқа епархияларды қабылдауға мәжбүр болды, онда олар Атикусқа жақын болуы мүмкін. Хризостомның өлімі (407 жылдың 14 қыркүйегі) жарысқа түбірлі себепті жойған жоқ. Константинопольдің христиан халқының көп бөлігі бұрынғы епископты қолдауын жалғастырды, көптеген адамдар оны узурпатор деп санайтын адаммен қарым-қатынас жасаудан бас тартып, қала маңындағы ашық ауада шіркеулерге қарағанда көп адам жиналатын діни жиналыстарды өткізді. Кейіннен Атикус «Иоанниттермен» келісуге тырысты және шамамен 412-415 жылдары Хризостомның есімін шіркеу диптихтеріне қосты. Дегенмен, ішкі жарыс екі онжылдықтан кейін оның қабір қалдықтары астанаға көшіріліп, толыққанды бейнесі қалпына келтірілгенге дейін жалғасты. 408 жылы император Аркадий қайтыс болып, ұлы Феодосий II және үш қызын мұрагерлік етіп қалды, олардың барлығы балалар еді. Осылайша, мемлекеттік істер мен жас императорлық отбасының білімін регенттік үкімет басқарды, онда Атикус жетекші рөл атқарды. Атикус әмірша Пулхерия, Аркадия және Маринаға ерекше ықпал етті. Оның епископтығы шіркеу мен империя үшін өркендеу мен бейбітшілік кезеңін бастан кешірді, астананың барлық жерінде ғибадатханалар, монастырлар мен шіркеулер салынды және олардың қабырғалары 412 жылы едәуір кеңейтілді. Киелі даналық шіркеуі өрттен кейін қайта салынды. 425 жылға дейін Атикус жаңадан ойлап табылған армян әліпбиін қолдануға рұқсат беруді сұраған армян дін қызметкерлерінің делегациясын қабылдады. Осы кезеңде Армения шіркеуінде парсы және сириялық ықпал күшейді, ал епископ Атикус дипломатиялық тұрғыдан сезімтал мәселені шешуге тиіс болды. Атикус 19 жыл бойы Константинополь епархиясының билігін нығайтуға және кеңейтуге күш салды. Ол император Феодосий II-ден бүкіл Иллирияны және «Provincia Orientalis»-ті оған бағындыру туралы жарлық алды. Бұл Папа Бонифаций I және император Гонорийге қатты ренжітті, сондықтан жарлық ешқашан орындалмады. Оның басқа жарлығы провинцияның барлық епископтарын сайлауға қатысты шешім қабылдауға және оны мақұлдауға құқы бар екендігін жариялады. Ол Сильванды Филиппополь епископы етіп тағайындады, кейін Александрия Троясына көшірді. Атикус Битинияда діни қызметке тағайындау құқығын нығайтты және 425 жылы Никеяда оны жүзеге асырды. Ол 425 жылдың 10 қазанында қайтыс болды.
Born at Sebaste in Armenia in the second half of the 4th century, Atticus early embraced a monastic life and received his education from Macedonian monks, a fact which restricted his philosophical learning and ensured he would always have an Armenian accent considered unpleasant to Greek ears. Removing to Constantinople, he adopted the orthodox faith, was ordained presbyter, and soon became known as a rising man for his intelligence, charm, and political moderation. He proved himself one of Chrysostom's most bitter adversaries. If not, as Palladius of Galatia asserts, the architect of the whole cabal, he certainly took a leading part in carrying it into execution. The organization of the Synod of the Oak owed much to his practical skill and he was one of the seven witnesses called to testify against Chrysostom. The expulsion of Chrysostom took place 10 June 404 and his successor, the aged Arsacius who was the brother of Chrystom's predecessor Nectarius, died 5 November 405. Four months of intrigue ended in the selection of Atticus. Vigorous measures were at once adopted by Atticus in conjunction with the other members of the triumvirate to which the Eastern church had been subjected, Theophilus of Alexandria, and Porphyry of Antioch, to crush the adherents of Chrysostom. An imperial rescript was obtained imposing the severest penalties on all who dared to reject the communion of the patriarchs. A large number of the bishops of the East persevered in the refusal, and suffered a cruel persecution; while even the inferior clergy and laity were compelled to keep themselves in concealment or to flee the country. The small minority of Eastern bishops who for peace's sake deserted Chrysostom's cause were made to feel the guilt of having once supported it, being compelled to leave their sees and take other dioceses in the inhospitable regions of Thrace, where they might be more under Atticus's eye and hand. Unity seemed hardly nearer when the death of Chrysostom (14 September 407) removed the original ground of the schism. A large proportion of the Christian population of Constantinople still supported their former bishop, with many refusing communion with the man they considered a usurper and continuing to hold their religious assemblies, more numerously attended than the churches, in the open air in the suburbs of the city. Atticus subsequently made strides to reconcile with the 'Johannites", placing Chrysostom's name in the diptychs of the Church around 412–415. Nevertheless, the internal schism would last until the late bishop's memory was fully rehabilitated with the transfer of his relics to the capital two decades later. In 408 Emperor Arcadius died, leaving behind a son, Theodosius II, and three daughters, all of whom were children. Thus the affairs of state and the education of the youthful Imperial Family were managed by a regency government of which Atticus played a leading part. Atticus gained particular influence over the princesses, Pulcheria, Arcadia, and Marina. His episcopacy saw a period of prosperity and peace for church and empire; shrines, monasteries and churches were built throughout the capital, the walls of which were greatly expanded in 412. The iconic Church of the Holy Wisdom was rebuilt after a fire. Some time before 425, Atticus received a delegation of Armenian clergymen who sought to secure approval for using the newly invented Armenian alphabet. Persian and Syrian influence was growing in the Armenian Church during this time, and Bishop Atticus had to navigate a diplomatically sensitive affair. Atticus's 19 year archepiscopal endeavours were vigorously directed to the maintenance and enlargement of the authority of the see of Constantinople. He obtained a rescript from emperor Theodosius II subjecting to it the whole of Illyria and the "Provincia Orientalis." This gave great offence to Pope Boniface I and the emperor Honorius, and the decree was never put into execution. Another rescript declaring his right to decide on and approve of the election of all the bishops of the province was more effectual. Silvanus was named by him bishop of Philippopolis, and afterwards removed to Alexandria Troas. Atticus asserted his right to ordain in Bithynia, and put it in practice at Nicaea in 425. He died on 10 October 425.
Ересектіктерге қарсы күрес
Ол Новоатиялықтарға және Иоанн Златоусттың жақтастарына мейірімділік танытса да, ереске қарсы күресте және оны жоюда үлкен күш көрсетті. Ол Памфилияның епископтарына және Икониялық Амфилохийға хат жазып, Мессалиялықтарды қууға шақырды (Фото. c. 52). Сондай-ақ, Евпсихийге жазған хатында, "Құдай денеде азап шеккенін" және Исаның "бірдей Құдай да, адам да" екенін растады. Бұл хат кейін Халкидон кеңесінде мойындалды. Сократ Шоластик, оның ішіралық куәгері, оған сүйіспеншілікпен қарауға себеп болған, әдемі және тартымды мінез-құлқымен сипаттайды. Онымен бір ойдағы адамдар оны жылы дос және қолдаушы ретінде қабылдады. Ол теологиялық қарсыластарына бастапқыда үлкен қатаңдық көрсетті, ал олар мойынсұнғаннан кейін мінезін өзгертіп, оларды мейірімділікпен жеңді. Ол Аттикустың "ежелгілерді" зерттеуге түндерін толық жұмсайтынын айтты. Пелагиандарға қарсы көрсеткен ынтасы мен күш-жігері Папа Селестин I тарапынан жоғары бағаланды, ол тіпті оны қайтыс болғаннан кейін "Киелі Иоанн Златоусттың нағыз мұрагері" деп атады (Теод. Эп. cxlv.). Оның жазбалары Ефес және Халкидон кеңестерінде православие ұстазының жазбалары ретінде цитаталанды. Аттик жазушы емес, көбінесе әкімшілік қызметпен айналысты, және оның жариялағандарының аз бөлігі ғана сақталды. Марцеллин император Феодосий I-нің қыздары Пулхерия мен оның қарындастарына арналған "Иман және пәктік туралы" трактатын атап көрсетті. Констас бұл трактаттың "бәлкім, ханшайымдардың тазалықты және аскетизмді қабылдауына ықпал еткенін, сондай-ақ Мариандық құлшыныстың дамуымен байланысты болғанын" есептейді.
Though he was lenient toward the Novatians and the partisans of John Chrysostom, Atticus displayed great vigour in combating and repressing heresy. He wrote to the bishops of Pamphylia and to Amphilochius of Iconium, calling on them to drive out the Messalians (Phot. c. 52). He likewise strove against the lingering adherents of Arianism and Apollinarianism in his Letter to Eupsychius, in which he affirmed that "God sufferred in a body" and that Jesus is "self same God and man." The letter was later recognised at the Council of Chalcedon. Socrates Scholasticus, who is a partial witness, attributes to him a sweet and winning disposition which caused him to be regarded with much affection. Those who thought with him found in him a warm friend and supporter. Towards his theological adversaries he at first showed great severity, and after they submitted, changed his behaviour and won them by gentleness. He characterised Atticus as spending whole nights in study of "the ancients". The zeal and energy he displayed against the Pelagians are highly commended by Pope Celestine I, who goes so far as to posthumously style him "a true successor of St. Chrysostom". ; Theod. Ep. cxlv.). His writings were quoted as those of an orthodox teacher by the councils of Ephesus and Chalcedon. Atticus was more an administrator than a writer, and of what he did publish little remains. A treatise On Faith and Virginity, combating by anticipation the errors of Nestorius, addressed to emperor Theodosius I's daughters Pulcheria and her sisters, is mentioned by Marcellinus. Constas esteems that it "probably contributed to the princesses' decision to embrace virginity and asceticism, tied up with burgeoning Marian devotion.
Мариология
Аттикустың Мариан теологиясының дамуындағы рөлі ерекше. Ол Несториандық дау-дамай басталар алдында Теотокос терминін қолданды және Құдай анаға табынудың алғашқы жақтаушыларының бірі саналды. Евпсихийге жолдаған хатында ол "ортодоксалды Христеологияны дұрыс түсіну үшін Мәриямның маңыздылығын баса көрсетті", Мәриямның жатырын "көктей сияқты, Құдайды қабылдайтын" деп сипаттап, құдайлық аналықтың тамашалығын жеткізді. Констас бұл күшті Христеологиялық-Мариологиялық синтезді қаланың рухани және зияли ахуалында, Каппадокиялықтар сияқты ғалымдардың бұрынғы еңбектеріне сүйене отырып, кейінірек Несториандықтардың теріске шығаруына түрткі болған фактор ретінде анықтайды. Епископтың шешендік білімінің жетіспеушілігін оның талантты хатшысы Прокл, оның жазушысы ретінде толықтырып берді. Мәриямға деген сенімімен танылғандықтан, Константинопольдегі алғашқы ресми Мария мерекесі, туған күнге арналған цикл кезінде, Аттикустың қызмет ету кезеңінде енгізілген болуы мүмкін.
Atticus played a noteworthy role in the development of Marian theology. He used the term Theotokos long before the outbreak of the Nestorian controversy, and has been reckoned among the earliest champions of the cult of the Virgin. In the Letter to Eupsychius he "stressed the importance of Mary for a proper understanding of orthodox christology", characterising Mary's womb as that which "like heaven, receives God" in emphasising the wonder of the divine maternity. Constas identifies this strong Christological Mariological synthesis in the intellectual and devotional climate of the city, building upon earlier works by figures like the Cappadocians, as the catalyst for later Nestorian repudiation. The Bishop's comparative lack of rhetorical erudition was offset by his talented secretary Proclus who acted as his ghost writer. Because of his reputation for devotion to Mary, it is probable that the first official Marian feast in Constantinople, held during the Nativity cycle, was introduced during Atticus' tenure.
Құрмет
Ол қайырымдылығы мен құдайшылдығы үшін жоғары құрметке ие және Шығыс Православ шіркеуінде қасиетті кісі ретінде қастерленеді, онда оның мерекесі 8 қаңтарда тойланады.
He is highly regarded for his charity and piety and is venerated as a Saint in the Eastern Orthodox Church, which observes his feast on 8 January.