Кіріспе
Адамдар алкогольдік сусындар ішуге және тамақтандыруға жиналатын орын. Таверна – адамдар алкогольдік сусындар ішуге және түрлі еттерді пісіріп, ірімшік сияқты тағамдар жеуге жиналатын, сондай-ақ (көбінесе тарихи тұрғыдан) саяхатшыларға тұруға жай беретін орын. Инн – қонақтарды орналастыруға лицензиясы бар таверна. Бұл сөз латын тіліндегі taberna сөзінен шыққан, оның бастапқы мағынасы – сарай, шеберхана, дүкен немесе паб. Уақыт өте келе "таверна" және "инн" сөздерінің мағынасы жақындасып, синонимдерге айналды. Англияда инн-дер қоғамдық үйлер немесе пабтар деп аталатын болды, және бұл термин барлық ішімдік орны үшін стандартты атауға айналды.
A tavern is a type of business where people gather to drink alcoholic beverages and be served food such as different types of roast meats and cheese, and (mostly historically) where travelers would receive lodging. An inn is a tavern that has a license to put up guests as lodgers. The word derives from the Latin taberna whose original meaning was a shed, workshop, stall, or pub. Over time, the words "tavern" and "inn" became interchangeable and synonymous. In England, inns started to be referred to as public houses or pubs and the term became standard for all drinking houses.
Франция
Кем дегенде 14 ғасырдан бері таверналар, қонақ үйлер және кейінірек кабарелер тамақтануға барудың негізгі орындары болды. Әдетте, тавернада түрлі пісірілген еттер, сондай-ақ нан, ірімшік, шаян және бекон сияқты қарапайым тағамдар ұсынылатын. Кейбіреулері тағамдардың алуан түрлілігін ұсынды, бірақ 18 ғасырда ресторандар пайда болғанға дейін ең жақсы тағамдарды кабарелер мен кейінірек трайтерлер ұсынды. Дегенмен, олардың негізгі мақсаты шарап (пиво немесе сидр емес, олар үшін басқа сауда орындары болды) беру еді және олар соншалықты жаман беделге ие болғандықтан, әйелдер олардан қашып жүрді. 1500 жылдан кейін шарапқа және басқа алкогольдік сусындарға салынатын салықтар күннен-күнге ауырлап, салық мөлшерінің үнемі өсуімен қатар, салықтардың сан алуандығы мен көптігі де себеп болды. Бұл хаотикалық жүйені салық жинаушылардың үлкен армиясы күштендірді. Соның салдарынан қарсылық түрлі формада көрінді. Шарап өсірушілер мен таверна иелері шарапты жасырып, сату әдістерін бұрмалап, төмен салық ставкаларынан пайдаланды. Бөлшек саудагерлер де өз шарап ыдыстарын жасырын қоймалардан қайта толтырды. Шарап сатушылар жергілікті импорттық баж салығынан қашу үшін инспекциялық бекеттерді айналып өтті. Қолға түскендердің кейбіреулері мойынсұнып, қарсылық көрсетпеді, ал енді біреулері зорлық-зомбылыққа жүгінді. Елді мекеннің немесе ауылдың ортасында орналасқан таверна 1789 жылға дейін әлеуметтік және саяси өмірдің дәстүрлі орталықтарының бірі болды, жергілікті тұрғындар мен жолаушылардың кездесу орны және алаяқтар мен ізгіліксіз адамдарға пана болды. Таверналар үкіметке және дінге қарсылықты білдірді. Кейде таверналар ресторандар қызметін де атқарды. 1765 жылы Парижде заманауи мағынадағы алғашқы ресторан ашылды. Алайда, атауға лайық алғашқы париждік ресторан 1782 жылы Бовильердің Ришелье көшесінде ашқан Grande Taverne de Londres болды. Эмиль Золаның "Ассомоир" (1877) романы Париждегі жұмысшы табының арасында алкоголизмге тән әлеуметтік жағдайларды бейнеледі. Мас адам тек өзінің денесін ғана емес, жұмысын, отбасын және басқа да қарым-қатынастарын да жояды. Гервейза Маккварт және оның күйеуі Купо кейіптері алкоголиктердің физикалық және моральдық құлдырауын шынайы түрде көрсетті. Золаның дәрігерлермен хат алмасуы, оның романның реалистік суреттері үшін нақты медициналық дереккөздерді пайдаланғанын көрсетеді.
Германия
Неміс мейрамханалары мен пабтарының кең таралған неміс атауы – Кнайпе. Германияның Аугсбург қаласында 16 ғасырдағы ішімдік ішу салты, ерте жаңа заман Германиясында алкогольді пайдалану қатаң құрылымдалған мәдени нормаларға сәйкес болғанын көрсетеді. Ішімдік – әлсіздік пен тәртіпсіздіктің белгісі емес еді. Ол ерлердің әлеуметтік статусын анықтауға және арттыруға көмектесті, сондықтан ерлер таверна қоғамының қағидалары мен нормаларын, сондай-ақ үй иесі ретіндегі міндеттерін орындағанда оған төзеушілікпен қарасты. Күйеуімен келмейтін ардақты әйелдерге таверна есіктері жабық болды, ал әйелдердің маскүнемдігі қоғам тарапынан айыпталды. Бірақ егер алкогольге тәуелділік отбасылық өмірге зиян келтірсе, әйелдер ерлердің ішімдік ішуін шектеу үшін қоғамдық билікті пайдалана алатын еді.
Ұлыбритания
Мейрамханалар бизнес, сондай-ақ тамақтану мен сусын ішу үшін қолданылатын танымал орындар болды. Мысалы, Лондон мейрамханасы 18 және 19 ғасырларда маңызды кездесу орны болды. Алайда, "таверна" сөзі Ұлыбританияда енді жиі қолданылмайды, себебі таверна мен қонақүй арасында ешқандай айырмашылық жоқ. Екі мекеме де шарап және сыра/эль ұсынады. Қазіргі кезде осы орындарды сипаттау үшін "паб" термині ("public house" сөзінің қысқартылған түрі) қолданылады. Таверналар мен қонақүйлердің мұрасы енді тек пабтардың аттарында ғана кездеседі, мысалы, Фитцрой тавернасы, Silver Cross тавернасы, Spaniards Inn және т.б. Бұл сөз "There is a Tavern in the Town" сияқты әндерде де сақталған. Ұлыбританияда пабтардың ассортименті мен сапасы, сондай-ақ сыра, шарап, спирттік сусындар мен тағамдардың таңдауы да әртүрлі. Көптеген сапалы пабтар әлі де бөшкедегі сыра мен тамақ ұсынады. Соңғы жылдары "гастропабтар" пайда болды, олардың мәзірі әлдеқайда кеңейтілген. Бастапқыда таверналар әр он бес шақырым сайын саяхатшыларға арналған демалыс орындары болды, олардың басты мақсаты – кез келген жолаушыға баспана беру еді. Мұндай таверналар екі негізгі бөлікке бөлінетін: ұйықтайтын бөлмелер мен бар. Әдетте, клиенттерді қызықтыру үшін, мекеменің атына байланысты белгілі бір символ бейнеленген тақта орнатылады. Бұл тақта мекеме алкоголь сататынын және бәсекелестерден ерекшеленетінін көрсетеді.
Скандинавия
Скандинавияда алкоголь ішудің көрсеткіштері өте жоғары болды, бұл 19 ғасырда қуатты тыйым салу қозғалысының құрылуына себеп болды. Магнуссон (1986) Швециядағы әдеттегі өнеркәсіпке дейінгі ауылда (Эскилстуна), 1820-50 жылдары спирттік ішімдіктердің тұтынуының неліктен соншалықты жоғары болғанын түсіндіреді. Бұл теміршілер қаласының экономикалық ерекшелігі – Verlag, яғни сыртқы тапсырыс бойынша өндіріс жүйесі, және оның күрделі несиелік қатынастар желісі болды. Таверна мәдени және іскерлік өмірде шешуші роль атқарды, сонымен қатар жұмыс пен демалыстың біріккен орны еді. Көп ішу, қолөнершілер мен жұмысшылардың қауіпсіздік іздеген қарым-қатынастарын құруға көмектесті. Ақша жинаудың орнына сусын сатып алу, ақшалай экономикаға бейімделуге дейін, Verlag капиталисіне қарағанда, көмекке жүгіне алатын әріптес-шеберлердің алдында өзіңнің беделіңді арттырудың рационалды стратегиясы болды.
Грекия
Грекиядағы мейрамхана көбінесе таверна деп аталады. Олардың тарихы ежелгі дәуірден басталады, ал ең алғашқы тавернаның іздері Афинаның ежелгі Агорасында табылды; оның стилі бүгінгі күнге дейін өзгермеген. Грек таверналары (тавернаның көпше түрі) – Грекиядағы ең көп кездесетін мейрамханалар. Әдеттегі мәзірге порциялық тағамдар, яғни ет және балықтан жасалған шағын тағамдар, сондай-ақ салаттар мен алдын ала дастарқан жасайтын тағамдар кіреді. Магерефта – бұл әр күні әртүрлі қазанды тағамдардан тұратын мәзір бөлімі. Қалған таңдаулар көбінесе пісіріледі (тис орас) немесе қуырылады. Оректика (алдын ала дастарқан) – грек соустарынан жасалған шағын тағамдар, олар әдетте нанмен бірге желінеді. Таверналарда бөшкеде немесе бөтелкеде ұсынылатын әртүрлі шараптар мен рецина, узо немесе ципуро бар, ал сыра мен сусындар соңғы кезде қосылды. Византия дәуірінде таверналар – әлеуметтік жиын, тамақтану, тірі музыка және түрлі тағамдармен (мезелермен) бірге ішімдік ішіп, әңгімелесуге арналған орын болған.
Бұрынғы Югославия
Бұрынғы Югославияда кафана тағам мен спирттік сусындар ұсынады.
Чехия және Словакия
Чех тілінде мейрамхана немесе паб сөзінің ең көп қолданылатын аудармасы – "hospoda". Ол "hospodář" (үй иесі) сөзінен туындаған, сондай-ақ "hostitel" (үй иесі, қабылдаушы), "host" (қонақ) және "hostina" (дастарқан, той) сөздерімен байланысты. Сонымен қатар, орыс тіліндегі "gospodin" (ие, мырза) және, ең бастысы, қонақжайлылық ұғымымен де жақын. Дәстүрлі түрде "hospoda" немесе "hostinec" – толыққанды мекемелер болатын, ол жатақ, тамақ және сусын қызметтерін ұсынатын, яғни қанағаттандыратын жер. Қазіргі заманда бұл сөздің мағынасы біршама тарылған. Дегенмен, ол күнделікті тілде дәстүрлі мейрамханаларды (адамдар тамақтануға баратын жерлер) және барларды (адамдар көбінесе ішімдік ішуге және әлеуметтесуге баратын жерлерді) атау үшін қолданылады. "Hospoda" қазіргі кезде кең таралған, бірақ тек ауызша қолданылатын сөз, ал "hostinec" немесе "pohostinství" 20-шы ғасырда мұндай мекемелердің ресми атаулары болған, бірақ қазір көнеріп қалған. "Hospoda" тамақпен немесе тамақсыз, әдетте, шанышқылы сырамен қамтамасыз етілуі мүмкін. (Бұл термин шарап баттарына қатысты қолданылмайды.) Сыра ішу чех мәдениетінің маңызды бөлігі болғандықтан, "hospoda"-ға шақыру әдетте: "бірге ішіп, танысып, әңгімелесіп, жақын қарым-қатынас жасайық" дегенді білдіреді. Онда көбінесе теледидар, бильярд үстелі, дартс және т.б. жабдықтар болады. Пабтар жергілікті тұрақты клиенттерге, сондай-ақ экскурсияға келгендерге, туристерге және басқа да қонақтарға қызмет көрсетеді. Негізінен сыра ішуге маманданған мекемелер "výčep" ("výčap" словак тілінде), экспрессивті "nálevna" немесе "pajzl" (неміс тілінен алынған Baisel, бастапқыда идиш тілінен) деп аталады. "Knajpa" (неміс тілінен) – экспрессивті сөз, ал "krčma" чех тілінде көне сөз болып саналады. "Taverna" (итальян тілінен) сөзі Оңтүстік Еуропа мәдениеттерінен, әсіресе грек немесе итальян мәдениеттерінен келген шетелдік термин ретінде қарастырылады. Моравияда, әсіресе Оңтүстік Моравияда, бұл әлеуметтік функцияны "шарап погребтері" атқарады. Словак тілі пабтар мен мейрамханалар үшін бейтарап тілдік термин ретінде "krčma" сөзін қалайды. Бұл ежелгі панславян сөзі.
Ирак
Хаммурапи кодексінде тавернаға жасалған ең ерте сілтемелердің бірі кездеседі.
Еуропа
Беннетт, Джудит М. Эле, сыра және сыра қайнатушылар Англияда: өзгеретін әлемдегі әйелдер еңбегі, 1300–1600 (Оксфорд университетінің баспасы, 1996)
Бреннан, Томас. XVIII ғасырдағы Париждің қоғамдық ішімдік және халық мәдениеті (1988),
Кларк, Питер. Ағылшын сыраханасы: әлеуметтік тарих, 1200–1800 (1983).
Унгер, Ричард В. Сыра орта ғасырларда және Ренессанс дәуірінде (Пенсильвания университетінің баспасы, 2004)
Brennan, Thomas. Public Drinking and Popular Culture in Eighteenth Century Paris (1988),
Clark, Peter. The English Alehouse: A Social History, 1200–1800 (1983). Unger, Richard W. Beer in the Middle Ages and the Renaissance (U of Pennsylvania Press, 2004)