Кіріспе
Константинопольдің 458 жылдан 471 жылға дейінгі Экуменикалық Патриархы, кейінгі Константинополь Патриархы Геннадий (Γεννάδιος; 25 тамыз 471 жылы қайтыс болды) 458 жылдан өліміне дейін Константинополь Патриархы болды. Геннадий Антиохиялық сөздік түсіндіру мектебінің ізбасары, білімді жазушы ретінде танымал, алайда оның жазбаларының көп бөлігі сақталмаған. Шығыс православие шіркеуінде 17 қараша күні еске алынады, бірақ Римдік мартирологияда тізімде жоқ.
the later patriarch of Constantinople
Gennadius (Γεννάδιος; died 25 August 471) was the Patriarch of Constantinople from 458 until his death. Gennadius is known to have been a learned writer who followed the Antiochene school of literal exegesis, although few writings have been left about him. He is commemorated in the Eastern Orthodox Church on 17 November, but is not listed in the Roman Martyrology.
Өмірбаян
Оның алғашқы жазбаларын Факунд (Defensio, II, iv) Александриялық Кириллге қарсы екі еңбекте, шамамен 431 немесе 432 жылы келтірген, оның ішінде оның еңбегі Ибастың хатынан да зорлықты болғанын көрсету үшін бір бөлім бар. Кириллдің "Анафемалары" мен Парфениске арналған екі кітабы сынға түсті. Соңғысында ол: «Мысырлық Кириллден неше рет дінсіз сөздер естідім! Александрияның жазасына қорлық болсын!» деді. 433 жылы Геннадий Кириллмен келісімге келген болуы мүмкін. Егер Кириллдің 434 жылғы хаты (Ep. lvi) сол Геннадийге арналған болса, олар сол жылы дос болған. Геннадий 458 жылы Анатолийдің орнын басып, Константинополь епископы болған кезде Константинополде пресвитер болған. Епископтыққа кіріскеннен бастап Геннадий христиандық сенімге деген ынтасын және тәртіпті сақтауын көрсетті. Оның салмақтылығы көп ұзамай сынақтан өтті. Монофизит Тимофей Элур, өзін Александрия патриархы етіп тағайындаған және кейін Рим императорының бұйрығымен патриархаттан қуылған, Константинопольға келуге рұқсат алды, өзінің тағына қайта оралуды көздеді. 460 жылдың 17 маусымында папа Лев I Геннадийді (Ep. clxx) Тимофей Элурға қарсы ескертті және Тимофейдің сапарын тоқтатуға, сондай-ақ Александрия үшін православие патриархының дереу тағайындалуын қамтамасыз етуге шақырды. Тимофей Элур Херсонеске жер аударылды, ал Тимофей Солофациол оның орнына Александрия епископы болып сайланды. Сонымен қатар, Геннадийдің жомарттығы мен тәртіпке деген құштарлығы православие шіркеуіне келген новациан Маркианды Константинополь шіркеуінің игіліктерінің басқарушысы етіп тағайындауында көрінді. Екі мысырлық жалғызбасты Джон Мошқа Теодор Лектордың жазған оқиғасын айтып берді. Константинопольдегі Әулие Папа Элеутерий шіркеуінде Каризий есімді оқырман қызмет етті, ол тәртіпсіз өмір сүрді. Геннадий оны алдымен сөгіп, сосын қамшылады. Екі шара да тиімсіз болғаннан кейін, патриарх Элеутерийге дұға етіп, лайықсыз оқырманды түзетуге немесе оны дүниеден алып кетуге бұйырды. Ертесі күні Каризий өлтірілген күйінде табылды, бұл бүкіл қаланың қорқынышын тудырды. Теодор сондай-ақ, бір суретшінің Құтқарушыны Юпитер бейнесінде бейнелеуге тырысқанда қолының құрғап қалғанын, бірақ Геннадийдің дұғаларымен жазылғанын айтады. Сонымен қатар, Даниил Стилит Константинопольдің жанындағы бағанада тұрып өмір сүре бастады, бұл патриархтың немесе бағана тұрған жердің иесінің рұқсатынсыз болды, ол осы жерге жасалған ерекше шабуылға қарсы болды. Император Лев аскетті қорғады және біраз уақыттан кейін Геннадийді оны дін қызметкері етіп тағайындауға жіберді, ол бағананың табанында тұрып жасады, өйткені Даниил дін қызметкері болуға қарсылық көрсетті және епископқа сатыға көтерілуге рұқсат бермеді. Алайда, рәсім аяқталғаннан кейін патриарх көтеріліп, стилитке қасиетті тағамды сыйлады және одан алды. Оған қолын тигізгені айтылмаған. Мүмкін, ол оларды төменнен Даниилге қарай созуды жеткілікті деп санаған шығар. Теодор Лектордың айтуынша, Геннадий Забур кітабын жаттамаса, ешкімді дін қызметкері болуға жібермейтін еді. Халкидон кеңесінде діни шен сатып алу мен сатуға, яғни симонияға қарсы шаралар қабылданды. 459 жылға дейін Геннадий 81 епископтан тұратын үлкен кеңес өткізді, олардың көпшілігі Шығыстан және тіпті Мысырдан келген, соның ішінде Тимофей Элур өз орындықтарынан айырғандар да болды. Осы кеңестің симонияға қарсы хаты әлі де сақталған (J. D. Mansi, VII, 912). Бұрынғы үкімге анафема қосылған энциклопедия жарық көрді. Геннадий 471 жылдың 25 тамызында қайтыс болды. Ол тарихшылар жоғары бағалаған қабілетті және табысты басшы.
Киелі кітап шығармалары
Джон Мош Геннадийді өте жұмсақ мінезді және таза адам деп айтқан. Марсельдік Геннадий Геннадийдің тілі шебер, ақылы өткір (lingua nitidus et ingenio acer) болғанын және ежелгілер туралы білімі мол болғандықтан, Даниял кітабына толық түсіндірме жазғанын мәлімдеді. Марцеллин Комес жазған Иеронимнің жылнамасының жалғасы (кейбір қолжазбалар бойынша) Геннадийдің Тарсылық Пауылдың барлық хаттарына түсініктеме бергенін хабарлайды. Геннадий Даниялға, Ескі Ұстаздықтың көптеген бөліктеріне, Пауылдың барлық хаттарына және көптеген уағыздарға түсіндірмелер жазған. Олардың тек бірнеше бөліктері ғана сақталған. Оның Киелі кітаптарға арналған ең маңызды фрагменттері – Жаратылыс, Шығу, Забурлар, Римдіктерге, 1 және 2 Коринфтіктерге, Галаттықтарға және Еврейлерге жатады, олар V ғасырдың экзегезисінің қызықты үлгілерін ұсынады. Кейбір фрагменттер Миньедің "Patrologia Graeca", LXXXV жинағында, негізінен Иоанн Антоний Крамердің Римдіктерге арналған екі catenae-сінде кездеседі; ал кейбір үзінділер Экумениус catenae-сінде, басқалары Никефор Каллист Зантопулдың catenae-сінде, ал тағы бірнешесі Вена қолжазбасында gr. 166 (46) нөмірімен сақталған. Геннадий – Антиохиялық сөздік түсіндіру мектебін ұстанған білімді жазушы еді. Оның ең маңызды еңбегі – Римдіктерге арналған, жеке мәтіндерге түсіндірмелерден тұратын сериясы.