Джордж Роберт Гиссинг: Өмір және шығармалары

Кіріспе

Ағылшын романисі, әңгімеші және әдеби сыншы (1857–1903)

Джордж Роберт Гиссинг (George Robert Gissing; 22 қараша 1857 – 28 желтоқсан 1903) – ағылшын романисі, 1880 мен 1903 жылдар аралығында 23 роман жариялаған. 1890-жылдары ол Англиядағы ең ұлы үш романисттің бірі деп есептелді, ал 1940-жылдары әдеби гений ретінде мойындалды. Гиссингтің ең белгілі туындылары заманауи басылымдарда қайта жарық көрді. Олардың ішінде «Адамзаттың төменгі қабаты» (1889), «Нью-Граб-стрит» (1891) және «Ерекше әйелдер» (1893) кіреді. Оның шағын, бірақ адал жанкүйерлер тобы бар.

Ерте өмір

Гиссинг 1857 жылдың 22 қарашасында Уэйкфилдте, Батыс Йоркширде, химия дүкені иесі Томас Уоллер Гиссинг пен Маргарет (қыз есімі Бедфорд) отбасында бес баланың үлкені болып дүниеге келді. Оның бауырлары: жиырма жасында қайтыс болған Уильям; жазушы болған Алджернон; Маргарет; және Эллен. Оның балалық шағындағы үйі Уэйкфилдтегі Томпсон ауласында «Гиссинг қоры» тарапынан сақталып келеді. Гиссинг Уэйкфилдтегі Бэк Лейн мектебінде білім алды, онда ол жақсы оқып, ынталы студент болды. Осы кезде жазылған шығармалары 1995 жылы «Джордж Гиссинг поэзиясы» жинағында жарық көрді және көптеген жүлделерді жеңіп алды, соның ішінде 1873 жылы «Өлең жүлдесі» мен 1875 жылы Шекспир стипендиясын. Ақшасы біткен соң ол Чикагоға көшіп, «Чикаго Трибюн» газетіне қысқа әңгімелер жазып, азғантай табыспен күн көріп өмір сүрді. Ол көмекшіге мұқтаж саяхат сатушымен кездескенше кедейлікте өмір сүрді, содан кейін Гиссинг өнімдерін көрсетіп сатуға көмектесті. Бұл тәжірибелер оның 1891 жылғы «Жаңа Груб Көшесі» романына әсер етті. Оның достарының бірі – автор және Оуэнс колледжінің түлегі Морли Робертс, ол 1912 жылы Гиссингтің өміріне негізделген «Генри Мейтлендтің жеке өмірі» романын жазды. Ол 1879 жылы танысқан неміс социалисі Эдуард Берцпен дос болды. Ол Лондон көшелерінде кедейлерді бақылап, көп уақыт өткізді. Оқығанда Джон Форстердің «Дикенстің өмірі» атты еңбегі оны қызықтырды. Ол 1888 жылдың 23 қаңтарындағы күнделік жазбасында Форстердің еңбегін «Жұмысы тоқтап қалғанда, мен үнемі шабыт алу үшін қолға алатын кітап» деп жазды. Оның шәкірті Остин Харрисонның айтуынша, 1882 жылдан бастап Гиссинг ұстаздықпен ақша таба бастады; кедейлікпен күрес туралы әңгімелер, соның ішінде оның өзінің естеліктері, шындыққа сай емес еді. Гиссинг көбінесе отбасына кедейлік туралы айтатын, олардың көмек сұрауына кедергі келтіру үшін, және оның кедейлік туралы мәселесі Гиссингтің ұстаздыққа деген көзқарасымен түсіндірілуі мүмкін, ол өзін төмен деңгейдегі мамандық деп санайтын. Ол сондай-ақ ысырапшылдыққа және қаржысын дұрыс басқара алмауға кінәлі болды. Гиссингтің келесі романы «Гранди ханымның жаулары» 1882 жылы Bentley & Son баспасынан басылуға алынғанымен, бірінші романы сияқты жарияланбады. Джордж Бентли түзетулеріне қарамастан, оны басып шығармауға шешім қабылдады. Келесі романы «Сыныпқа жатпайтын» 1884 жылы жарық көрмес бұрын, Гиссинг әйелінен ажырасты, себебі Гиссинг оның денсаулығы нашарлаған кезде оны қолдауға уақыт пен күш жұмсаған жоқ. Ол 1888 жылы қайтыс болғанға дейін аз алимент төлейтін болды. «Бірлік» романы жарық көргеннен кейінгі жылдар үлкен әдеби белсенділікке әкелді. Изабель Кларендон мен Демос 1886 жылы жарық көрді; Демос Смит, Эльдер & Co. компаниясымен байланыс орнатты, ол оны 1891 жылғы «Жаңа Груб Көшесіне» дейін басып шығарды. Бұл кезеңде жазған романдарында жұмысшы табына қатысты консервативті көзқарас бейнеленген. Гиссинг 1889 жылы «Түссіз әлем» романының авторлық құқығынан алған 150 фунтты Италияға ұзақ күткен сапарына жұмсады. 1891 жылдың 25 ақпанында Гиссинг жұмысшы табының тағы бір әйелі, Эдит Элис Андервудқа үйленді. Олар Эксетерде қоныстанды, бірақ 1893 жылдың маусымында Брикстонға, ал 1894 жылы Эпсомға көшіп барды. Олардың Уолтер Леонард (1891-1916) және Альфред Чарльз Гиссинг (1896-1975) деген екі баласы болды, бірақ некелері сәтті болмады. Эдит оның жұмысын түсінбеді және Гиссинг оларды өз әріптестерінен әлеуметтік жағынан оқшаулауды талап етті, бұл проблемаларды одан әрі күшейтті. Нелл оның бақылаушылық мінез-құлқына шағымдану үшін тым науқас болған кезде, кейбір тарихшылар Эдит оған қарсы тұрып, таласты деп санайды. Ол Гиссинг Берцке жазған хаттарында айтқандай, күшті, ұстамсыз ашуға ұшыраған болуы мүмкін, бірақ уақыт аралығында шындықты табу қиын. Гиссинг 1896 жылдың сәуір айында қайырымдылық жасады (немесе үлкен баласын үнемі зорлық-зомбылықтан қорғау үшін әрекет етті, өйткені ол хаттарда оның қауіпсіздігіне қауіп төнгенін мәлімдеді), Эдиттің білмеуінен Уолтерді алып кетіп, Гиссингтің қарындастарымен Уэйкфилдке жіберді. Гиссинг Эдиттің зорлық-зомбылығын мойындады, бірақ оның оны ұлына таныстырған жолы қатты ұнаған жоқ. Ал кенже баласы Альфред анасымен қалды. Ерлі-зайыптылар 1897 жылы ажырасып кетті, бірақ бұл толық үзіліс болмады. Гиссинг Эдиттен аулақ жүріп, татуласуға тырысуы мүмкін деп қорқып, уақытын өткізді. 1902 жылы Эдит ақылдан адасқан деп танылып, психиатриялық ауруханаға жапсырылды. Олар өмір бойы достар болып қалды, ал ол қайтыс болғаннан кейін Эдит пен балаларды асырап-бағуға көмектесті. Гиссингтің жұмысы жақсырақ төлене бастады. «Жаңа Груб Көшесі» (1891) оған 250 фунт әкелді. 1892 жылы ол тағы бір жазушы, Джордж Мередитпен дос болып, оның жұмысына әсер етті. 1890 жылдары Гиссинг өзінің табысымен жақсырақ өмір сүрді, бірақ денсаулығы нашарлап, Лондон қаласында өткізген уақытын шектеді. Бұл кезеңде жазылған романдар: «Шет елде туған» (1892), «Адамдар» (1893), «Юбилей жылы» (1894) және «Күңгірт ағыс» (1897). 1893 жылдан бастап Гиссинг қысқа әңгімелер де жазды, олардың кейбіреулері 1898 жылы «Адамның қалдықтары» жинағында, ал қалғандары оның өлімінен кейін жарық көрді. 1895 жылы ол үш повесть жариялады: «Еваның құтылуы», «Төлемші қонақ» және «Ұйықтап жатқан оттар». Бұл оқушылардың талғамының өзгеруін де көрсетті, үш томдық романдардан алысқа жылжуын білдірді.

Gissing was born on 22 November 1857 in Wakefield, West Yorkshire, the eldest of five children of Thomas Waller Gissing, who ran a chemist's shop, and Margaret (née Bedford). His siblings were: William, who died aged twenty; Algernon, who became a writer; Margaret; and Ellen. His childhood home in Thompson's Yard, Wakefield, is maintained by The Gissing Trust. Gissing was educated at Back Lane School in Wakefield, where he was a diligent and enthusiastic student. Juvenilia written at this time was published in 1995 in The Poetry of George Gissing. and won many prizes, including the Poem Prize in 1873 and the Shakespeare scholarship in 1875. When his money ran out, he moved to Chicago, where he earned a precarious living writing short stories for newspapers, including the Chicago Tribune. He lived in poverty until he met a travelling salesman in need of an assistant, and Gissing demonstrated his products. These experiences partially inspired his 1891 novel, New Grub Street.|group="nb" One of his friends was a fellow author and Owens College alumnus Morley Roberts, who wrote a novel based on Gissing's life, The Private Life of Henry Maitland, in 1912. He was friends with Eduard Bertz, a German socialist with whom he became acquainted in 1879. He took long walks through the streets of London observing the poor. In his reading, John Forster's Life of Dickens particularly interested him. He wrote in his diary entry for 23 January 1888 that Forster's work was "a book I constantly take up for impulse, when work at a standstill'. According to his pupil Austin Harrison, from 1882 Gissing made a decent living by teaching; tales of a fight with poverty, including some of his own remembrances, were untrue. Gissing often claimed poverty to his family, whom he largely supported, in order to discourage them from asking for assistance, and the issue of his supposed poverty may be explained by Gissing's attitude to teaching, which he felt to be an inferior profession, somewhat beneath him. He was also guilty of extravagance and poor management of his finances. Gissing's next novel, Mrs Grundy's Enemies, remained unpublished like the first, although bought for publication by Bentley & Son in 1882. George Bentley decided against publishing it despite revisions that Gissing made. Before his next novel, The Unclassed, was published in 1884, Gissing and his wife separated, largely because Gissing would not give the time and energy to support her through increasingly chronic ill health. He continued to pay a small alimony until her death in 1888. The years after the publication of The Unclassed brought great literary activity. Isabel Clarendon and Demos appeared in 1886; Demos began a relationship with Smith, Elder & Co., which published him until New Grub Street in 1891. The novels he wrote in this period depict a conservative view of the working class. Gissing used £150 earned from the rights to The Nether World in 1889 to fund a long awaited trip to Italy to pursue his interest in the classics. On 25 February 1891, Gissing married another working class woman, Edith Alice Underwood. They settled in Exeter but moved to Brixton in June 1893 and Epsom in 1894. They had two children, Walter Leonard (1891–1916) and Alfred Charles Gissing (1896–1975), but the marriage was unsuccessful. Edith did not understand his work and Gissing insisted on keeping them socially isolated from his peers, which exacerbated the problems. Whereas Nell was too sick to complain about his controlling behaviour, some historians believe Edith stood up to him argumentatively. She may have gone into violent, uncontrolled rages as Gissing claimed in letters to Bertz, but the truth is elusive at this distance in time. Gissing took revenge (or acted to protect their older child from continual violent assaults, since he stated in letters his safety was in danger) in April 1896, when Walter was spirited away without Edith's knowledge and sent to stay with Gissing's sisters in Wakefield. Gissing pleaded Edith's violence, but he strongly disliked the way she presented him to his son. Alfred, the younger child, remained with his mother. The couple separated in 1897, though this was no clean break Gissing spent time dodging Edith and afraid she might seek a reconciliation. In 1902, Edith was certified insane and confined to an asylum. They remained friends for the rest of his life and after his death, she helped to support Edith and the children. Gissing's work began to be paid better. New Grub Street (1891) brought him £250. In 1892 he befriended and was influenced in his work by a fellow writer, George Meredith. In the 1890s Gissing lived more comfortably on his earnings, but his health suffered, which limited the time he spent in London. Novels from the period include Born in Exile (1892), The Odd Women (1893), In the Year of Jubilee (1894) and The Whirlpool (1897). From 1893, Gissing also wrote short stories, some of which were collected in an 1898 volume, Human Odds and Ends, and others in volumes published after his death. In 1895, he published three novellas, Eve's Ransom, The Paying Guest and Sleeping Fires. This too reflected changing tastes in the reading public, away from three volume novels.

Кейінгі жылдар

Эдиттен ажырасқаннан кейін, Гиссинг 1897–1898 жылдары Италияға қайта оралды, осы сапар туралы «Иония теңізінің жағасында» (1901) атты саяхат кітабында баяндалған. Сиенада ол «Чарльз Диккенс: сын тұрғысынан зерттеу» еңбегін жазды. Римде Х.Г. Уэллс және оның әйелімен кездесіп, VI ғасырда өтетін «Веранильда» атты романтикалық роман үшін зерттеулер жүргізді. Осы арада, 1897 жылы некесінің соңғы айларында жазылған «Қала саяхатшысы» жарияланды. Потсдамдағы досы Берцпен қысқа уақыт өткізгеннен кейін, 1898 жылы Англияға оралып, Суррейдегі Доркингке көшті. «Уилл Уорбертон» 1905 жылы, сондай-ақ оның соңғы жинағы «Көбелектер үйі» атты әңгімелер жинағы да жарық көрді. Гиссинг Рассел Киркпен «Консервативті сана» еңбегінде маңызды орын алады. Оның консерватизмінің тамыры аристократиялық сезімталдығында жатыр. Жастық шағында социализмге қысқа ғана қызығушылық танытқаннан кейін, Гиссинг еңбек қозғалысына сенімін жоғалтып, замандастарының халықтық құштарлығын жек көре бастады. 1892 жылы ол қарындасы Элленге: «Біз тағы да үлкен қиындықтарды бастан өткереміз деп қорқамын. Оған қарсы тұру мүмкін емес, бірақ мен ақыл-ойы бар аристократияны қолдайтындардың жағына барлық күшімді саламын, төртінші сыныптың қатыгез үстемдігіне қарсы» деді. «Генри Райкрофттың жеке қағаздарында» Гиссинг: «Мен бір кезде өзімді социалист, коммунист, тіпті революциялық деп атағанмын! Бірақ бұл ұзаққа соқпады, менің ішкі дауысым мұндай сөздерді айтқанда мазақтап отырғанын сездім» деп ойлы болды. Гиссингтің «Генри Мэтлендтің жеке өмірі» атты көркем өмірбаянында досы Морли Робертс былай деп мәлімдеді: «Ол бір кезде, мойындағандай, социализмге, мүмкін, таза академиялық сипаттағы, бейімделген. Бірақ кейіннен оны социологиялық тұрғыдан ойлауға итермелеген факторлардан алыстатқаннан кейін, ол өзінің табиғи үмітсіз консервативті көзқарасына оралды. Ол өткенде өмір сүрді және өткенде сүйген нәрсесінің өліп, жоғалып бара жатқанын күн сайын сезінді. Ол сүйген нәрсені жойып, болашақтағы өркениеттің қандай болмасын құруға тырысқанда, оған ешқандай қызығушылық тудырмады. Ол тіпті халықтың толық емес білімі білімнің болмауынан жақсы деп сенуге де қабілетсіз болды, өйткені ол бір күні жақсы білім мен жоғары қоғамға әкелуі керек еді. Сондықтан ол консервативті болды. Бірақ ол өзін сондай деп атаушылардың көпшілігі қазір жоққа шығаратын консерватордың түрі болды, мүмкін, кейбір ескі және шатасқан ел үйлерінде ғана».

After separating from Edith, Gissing revisited Italy in 1897–1898, as told in a travel book, By the Ionian Sea (1901). While in Siena he wrote Charles Dickens: a Critical Study. In Rome he met H. G. Wells and his wife and did research for a romantic novel set in the 6th century, Veranilda. Meanwhile The Town Traveller, written in the final months of his marriage in 1897, was published. After a short stay with his friend Bertz in Potsdam, he returned to England in 1898 and moved to Dorking in Surrey. Will Warburton was published in 1905, as was his final volume, the short story collection The House of Cobwebs. Gissing is prominent in Russell Kirk's The Conservative Mind. His conservatism was rooted in his aristocratic sensibility. After a brief youthful flirtation with socialism, Gissing lost faith in the labour movements and scorned the popular enthusiasms of his day. In 1892, he told his sister Ellen, "I fear we shall live through great troubles yet We cannot resist it, but I throw what weight I may have on the side of those who believe in an aristocracy of brains, as against the brute domination of the quarter educated mob." In The Private Papers of Henry Ryecroft, Gissing reflected, "To think I once called myself a socialist, communist, anything you like of the revolutionary kind! Not for long, to be sure, and I suspect there was always something in me that scoffed when my lips uttered such things." In a fictionalised biography of Gissing, The Private Life of Henry Maitland, his friend Morley Roberts commented:He had once, as he owned, been touched by Socialism, probably of a purely academic kind; and yet, when he was afterwards withdrawn from such stimuli as had influenced him to think for once in terms of sociology, he went back to his more natural despairing conservative frame of mind. He lived in the past, and was conscious every day that something in the past that he loved was dying and must vanish. No form of future civilisation, whatever it might be, which was gained by means implying the destruction of what he chiefly loved, could ever appeal to him. He was not even able to believe that the gross and partial education of the populace was better than no education at all, in that it must someday inevitably lead to better education and a finer type of society. It was for that reason that he was a conservative. But he was the kind of conservative who would now be repudiated by those who call themselves such, except perhaps in some belated and befogged country house.

Қабылдау

Гиссингтің алғашқы романдары жақсы қабылдамады, бірақ 1890 жылдары Англияда және шетелде оның танымалдылығы артты. Оның танымалдылығының өсуі оның романдарына, сол кезеңде жазған әңгімелеріне, сондай-ақ журналист Генри Норман, автор Дж. М. Барри және жазушы мен сыншы Эдмунд Госс сияқты ықпалды, беделді әдеби тұлғалармен араласуына әсер етті. Ғасыр соңында сыншылар оны Томас Харди мен Джордж Мередитпен қатар Англияның үш жетекші романисінің бірі деп санады. Честертон оны "Диккенстің ең сауатты сыншысы, гений иесі" деп бағалады. Джордж Оруэлл оған жоғары баға берді және 1943 жылғы "Трибун" газетіндегі мақаласында оны "шамасы, Англия тудырған ең ұлы романист" деп атады, оның шедеврлері – "The Odd Women", "Demos" және "New Grub Street" романдары мен Диккенс туралы кітабы. [Романдардың] орталық тақырыбын үш сөзбен айтуға болады: "ақша жетіспейді".

Стиль

Сыншылардың дәстүрлі пікірі бойынша, Эмиль Зола Гиссингке елеулі әсер еткен, бірақ Джейкоб Корг Джордж Элиоттың ықпалы одан да күшті болғанын айтады.

"Гиссинг" журналы

The Gissing Journal, Джордж Гиссингтің өмірі мен шығармашылығына арналған тоқсан сайынғы, бір авторлық журнал, мақалалар мен кітаптарға шолу жариялайды. Ол 1965 жылдың қаңтарында пайда болды, ал Вашингтон университетінің профессоры Джейкоб Корг 1968 жылдың желтоқсанына дейін редактор болып қызмет етті. Одан кейін 1969 жылдың қаңтарынан 2013 жылдың сәуіріне дейін Лиль университетінің ағылшын тілінен зейнеткер профессор Пьер Кустильлас, ал 2013 жылдың шілдесінен Висконсин университетінің Малкольм Аллен редакторлық қызметін жалғастырды. Дегенмен, Аллен бар болғаны алты нөмір шығара алды және журнал 2014 жылдың желтоқсанында жабылды. Тұрақты авторы және тәуелсіз Гиссинг зерттеушісі Маркус Нейси 2017 жылдың қаңтарында The Gissing Journal-ді редактор ретінде қайта іске қосты. Ол 2016 жылы The Gissing Journal журналының тарихы мен көрсеткіштерін жазған еді. The Gissing Journal Modern Language Association-ның деректер базасында тіркелген, The Year's Work in English Studies журналымен жыл сайын қарастырылады және Times Literary Supplement-те жиі еске алынады. 2008 жылға дейінгі мазмұнмен The Gissing in Cyberspace веб-сайтында танысуға болады.

Таңдалған әңгімелері

"Лю мен Лиз", "Англияның суретті шолуы", том X, 1893
"Біздің мырза Джупп", "Англияның суретті шолуы", том XI, 1894
"Платон жолының пессимисті", "Англияның суретті шолуы", том XII, 1894
"Капиталист", "Ұлттық шолу", том XXIII, 1894
"Поэттің портфелі", "Англияның суретті шолуы", том XII, 1895
"Құрметке міндетті", "Англияның суретті шолуы", том XIII, 1895
"Ақымақ бойжеткен", "Сары кітап", том VIII, 1896 жылғы қаңтар
"Кіші әлемдегі ұлы адамдар", II, III, IV, V бөлімдер, "Англияның суретті шолуы", том XV, 1896
"Мұнарадағы жарық", "Англияның суретті шолуы", том XVI, 1897
"Спеллбаунд", "Англияның суретті шолуы", том XVIII, 1897
"Бақытқа бір жол", "Англияның суретті шолуы", том XIX, 1898
"Саяхаттағы зұлматшыл", "Strand Magazine", том XV, 1898