Фридрих Людвиг Бутервек: 19 ғасыр философ және сыншысы
Friedrich Bouterwek
Фридрих Бутервек (1766-1828): неміс философы, юрист, әдебиет сыншысы. Канттың ілімін зерттеген, Геттинген университетінде сабақ берген. Философия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
19 ғасырдың суретшісі
the 19th century painter
Фридрих Людевиг Бутервек (15 сәуір 1766 – 9 тамыз 1828) – неміс философы және сыншысы, Саксония сайлау округіндегі Окер қаласында кен басқарушы директорының ұлы. Бүгінде ол Төменгі Саксониядағы Гослар ауданының бөлігі.
Friedrich Ludewig Bouterwek (15 April 1766 – 9 August 1828) was a German philosopher and critic, born to a mining director at Oker, Electorate of Saxony; today a district of Goslar in Lower Saxony.
Өмір
Ботервек Геттинген университетінде Кристиан Готтлоб Хейне мен Иоганн Георг Генрих Федерден заң және филологияны оқыды. Оқуын аяқтағаннан кейін Ганновердің апелляциялық сотына тағайындалды, бірақ Иоганн Вильгельм Людвиг Глеймнің қолдауымен Готфрид Август Бюгер баспасында «Фердинанд Адрианов» деген псевдониммен әдебиетте дебют жасады. Ол 1790 жылдан бастап тарих оқытушысы ретінде Геттингенге оралды, алайда Иммануил Канттың шәкірті болды және «Aphorismen nach Kants Lehre vorgelegt» (1793) еңбегін жариялады. 1802 жылы Геттингенде философия профессоры болды және өмірінің соңына дейін сол қызметте қалды. Философ ретінде ол «заттың өзі» (Ding an sich, noumenon) теориясын сынағандығымен ерекшеленеді. «Критика» еңбегінде сипатталған таза сана үшін «заттың өзі» тек ұғымсыз «жалпы нәрсе» ғана болуы мүмкін; оның туралы кез келген мәлімдеме шындық, біртүтас және көптүлік туралы болжамдарды қамтиды, олар абсолюттік затқа емес, құбылыстарға жатады. Екінші жағынан, субъект ерік актісі арқылы, ал объект қарсылық актісі арқылы танылады; еріктің танылуы – салыстырмалы білім саласында абсолютті шындықтың растауы. Бұл ілім кейіннен абсолюттік виртуализм деп аталды. Осы ойларға сүйене отырып, Ботервек Канттың формализміне қарсы шығуы арқылы Канттың ұстанымынан бас тартыс жасады. Өмірінің соңында ол Фридрих Генрих Якобитің көзқарастарына жақындады, оның оған жазған хаттары (Геттингенде 1868 жылы жарияланды) оның ой-өрісінің дамуына көп жарық түсірді. Ботервек Саксония Корольдігіндегі Геттинген қаласында қайтыс болды.
Bouterwek studied law and philology under Christian Gottlob Heyne and Johann Georg Heinrich Feder at the University of Göttingen. After he had finished his studies he was appointed to the Hanover Appellate Court, whilst, backed by Johann Wilhelm Ludwig Gleim, he also gave his debut as an author under the pen name Ferdinand Adrianow in the Göttinger Musenalmanach published by Gottfried August Bürger. He returned to Göttingen as a lecturer in history, from 1790, however, he became a disciple of Immanuel Kant and published Aphorismen nach Kants Lehre vorgelegt (1793) [Aphorismen, den Freunden der Vernunftkritik nach Kantischer Lehre vorgelegt (1793).]. In 1802 he became professor ordinarius of philosophy at Göttingen, where he remained till his death. As a philosopher, he is interesting for his criticism of the theory of the "thing in itself" (Ding an sich, noumenon). For the pure reason, as described in the Kritik, the "thing in itself" can be only an inconceivable "something in general"; any statement about it involves the predication of Reality, Unity and Plurality, which belong not to the absolute thing but to phenomena. On the other hand, the subject is known by the fact of will, and the object by that of resistance; the cognizance of willing is the assertion of absolute reality in the domain of relative knowledge. This doctrine has since been described as absolute Virtualism. Following this train of thought, Bouterwek left the Kantian position through his opposition to its formalism. In later life he inclined to the views of Friedrich Heinrich Jacobi, whose letters to him (published at Göttingen, 1868) shed much light on the development of his thought. Bouterwek died at Göttingen, Kingdom of Saxony.