Кіріспе

Неміс ит тұқымы

Афенпиншер – неміс текті кішкентай ойыншық иттердің, Pinscher типті тұқымы. Бастапқыда егеуқұйрық аулау үшін шығарылған, қазір Афенпиншер бүкіл әлемде серіктес ретінде кеңінен таралған.

Тарих

"Affenpinscher" сөзі Affe деген неміс тіліндегі сөзден шыққан, ол "маймыл" немесе "қоры" дегенді білдіреді; бұл ит терьер емес, пиншер болғанымен, кейде "маймыл терьері" деп аударылады. Пиншер тұқымдас иттердің шығу тегі белгісіз. Бұл типтегі иттер, қатаң және тегіс жүнді, дәстүрлі түрде каретамен жүретін немесе сарайдағы иттер ретінде ұсталған, сондықтан оларды кейде Stallpinscher деп атаған; олар шебер кеміргіштерді аулаушылар болған. Он тоғызыншы ғасырдың соңына дейін қатаң және тегіс жүнді түрлер Deutscher Pinscher деп аталған және бір тектен шыққан; екі түрдің де балалары бір уақытта тууы мүмкін еді. 1880 жылы пиншер "Хундерассендер қауымдастығының" (Verein zur Veredelung der Hunderassen) "Неміс иттерінің тегі" (Deutschen Hundestammbuch) кітабына тіркелді. 1895 жылы Людвиг Бекманн пиншердің бес түрін сипаттады: қатаң және тегіс жүнді пиншер, қатаң және тегіс жүнді миниатюралы пиншер және Affenpinscher. 1895 жылы екі типті, қатаң және тегіс жүнді пиншерлер үшін "Пиншер-шнауцер клубы" атты тұқымдық қоғам құрылды. Affenpinscher тұқымдас иттер шамамен 1600 жылдан бері белгілі. Бастапқыда екі мөлшерде болған деп есептелді, үлкені қазір жойылған. Үлкенінің бойы шамамен 500 мм, ал түсі сұр, қоңыр, қара және қызыл болған. Ақ аяқтары мен кеудесі де жиі кездесетін. Бұл тұқым үйлердегі кеміргіштерді, сондай-ақ астық қоймалары мен сарайлардан кеміргіштерді қуып шығару үшін өсірілген. Алғашқы өсірушілер әртүрлі шнауцерлер мен пиншерлерді жақсы серіктес болатын кеміргіштерді өсіру мақсатымен шағылыстырған. Affenpinscher тұқымын өсіру үшін қолданылған тұқымдардың кейбіреулері – мопс, неміс пиншерлері, шнауцерлер және жібек пиншерлер. Бұл тұқым Брюссель гриффоны мен миниатюралы шнауцердің ата-тегі болып табылады, олар стандартты шнауцерлермен шағылыстырылған Affenpinscher-лерден шыққан деп саналады. Тұқым 1935 жылы AKC және 1955 жылы FCI тарапынан мойындалды. Банан Джо В Тани Казари, Джо, бес жасар Affenpinscher, 2013 жылы Нью-Йоркте өткен Вестминстер Кеннел Клубының иттер көрмесінде үздік деп танылды.

Сыртқы келбеті

Аффенпиншердің салмағы әдетте, ал құрлысы құйрық жиынында (withers) шамамен биік болады. Жұны қырқылмағанда қатаң әрі жалпақ болады, бірақ қырқылғанда жұмсақ әрі көлемді болуы мүмкін. Оның ерекше маймылға ұқсас мінезі бар (affe – неміс тілінде маймыл). Басы мен иығындағы жұны қалыңдап, жаға тәрізді болады, ал арқасы мен артқы жағындағы жұны қысқа болады. Дұрыс күтіммен қатаң және сым тәрізді болып сақталады. FCI және Ұлыбританияның Kennel Club тұқымдық стандарттарында жұны қара болуы керек делінген, бірақ Америка Kennel Club сұр, күміс, қызыл, қара-қоңыр және беже (қызыл, қоңыр, қара және ақ түстердің қоспасы) түстеріне де рұқсат береді.

Тендерлік

Аффенпиншерлердің ерекше сыртқы түрі бар, оны кейбіреулер терьерлермен байланыстырады. Дегенмен, олар FCI жіктемесінде "2-топ, 1-бөлім: пиншерлер мен шнауцерлер" тобына жатады, терьерлер тобына емес. Олар белсенді, орынды, қызығушылыққа толы және жауырынып алатын, бірақ сонымен бірге көңілді және ойнақы болады. Бұл тұқым өзіне сенімді, жанды, отбасы мүшелеріне мейрімді және оларды қорғауға бейім. Аффенпиншерлер өздеріне тиесілі ойыншықтары мен тағамына қатысты аумақтық болып келеді, сондықтан оларды өте кішкентай балалары бар үйлерге ұсынбау жақсы. Бұл ит көбінесе тыныш, бірақ оған шабуыл жасалса немесе қауіп сезінсе, қатты ызаланады және кез келген қарсыласына қорқыныш көрсетпейді.

Денсаулық

Ұлыбританияда жүргізілген зерттеуде осы тұқымның өмір сүру ұзақтығы 9,3 жылды құрайды, ал таза тұқымды иттерде бұл көрсеткіш орташа есеппен 12,7 жыл, ал будандастырылған тұқымдарда – 12 жылды шамамен құрайды. Көптеген шағын тұқымды иттер сияқты, олар трахеяның құлдырауы мен жамбас шығаруға (люксацияға) бейім. Кейбір Аффенпиншерлер ыстық ауа райында сүйек сынуына, аорта-өкпе артериясының ақауына (PDA), бассүйек сүйегінің ашық қалуына (ашық фонтанель) және тыныс алу проблемаларына ұшырауы мүмкін. Көз аурулары, мысалы катаракта да кездеседі. Соңғы уақытта ми қабығының сырымы (сирингомиелия) туралы алаңдаушылық артып келеді, бірақ оның қаншалықты жиі кездесетіні әлі белгісіз. Аффенпиншер иесіздер қыс айларында жамбас аймағындағы түктердің түсуіне (фланк алопециясына) көбірек бейім.