Розалин Тюрек: Бахтың өнері мен өмірінің тарихы

Кіріспе

Розалин Тюрек (14 желтоқсан 1913 – 17 шілде 2003) Бахтың музыкасын орындаудағы ерекше дарынын алғаш таныған мұғалімі – жавалық тегі голланд пианисті Ян Чиапуссо болды. Ол 1929 жылдан 1931 жылға дейін Чикагода оған аптасына екі рет сабақ берді және оны экзотикалық аспаптар мен жавалық гамелан сияқты ансамбльдердің дыбыстарымен таныстырды. Тули орта мектебінде (1974 жылы жабылды) Тюрек, 1932 жылғы қаңтарда бітірген болашақ Нобель сыйлығының лауреаты, романист Саул Беллоумен дос және сыныптас болды. Екеуі ондаған жылдар бойы байланыста болды. "Менің техникам алғашқы оқу жылдарынан бастап Мендельсон мектебінде қалыптасты, оны Антон Рубинштейн және оның көптеген шәкірттері берді, олардың бірі – София Брилиант Ливен менің мұғалімім болды. Бұл негізінен саусақ техникасы, аккордтық емес техника." Тюрек Брилиант Ливеннің қатаң ұстаз болғанын айтады. "Ол менің 9-13 жас аралығындағы ойнауымды ешқашан мақтаған жоқ." Дегенмен, ол 13 жасар Тюрекке 80 мың жас пианист қатысқан фортепиано конкурсының жартылай финалындағы өнерінен кейін бір мақтау айтты. Брилиант Ливен жас Тюрекке: "Егер мен зал сыртынан тыңдаған болсам, Антон Рубинштейннің өзі ойнап жатқанына сенер едім" деді. Тюрек финалға өтіп, конкурста бірінші жүлдеге ие болды. Ол музыкалық білімін Чикагода пианист және клавесинист Гэвин Уильямсонмен жалғастырды. Кейін Нью-Йорктегі Джульярд мектебінде оқыды, ондағы мұғалімдерінің бірі Леон Термен болды. Ол Терменнің өзі ойлап тапқан электрондық аспапта, сол аспаптың атымен аталатын терменде Карнеги залында тұңғыш рет өнер көрсетті. 1940 жылы Тюрек Маннес музыка мектебінің фортепиано факультетіне қабылданды. Кейін ол Джульярдта оқытушы болып жұмыс істеді. Бір кезде ол Ванда Ландовскадан Бахтың клавесиндегі клавиатуралық музыкасын ойнауды үйренді, бірақ кейін пианинода ойнауға қайта оралды. 1970 жылы Тюрек Бостонда Пибоди Мейсон концерттер сериясында өнер көрсетті. Ол Оксфордтағы Сент-Хильда колледжінің құрметті мүшесі болды. Тюрекке дос болған Уильям Ф. Бакли өзінің "National Review" журналында оны жиі "Жер бетіндегі Дж. С. Бахтың өкілі" деп атаған. Гленн Гулдқа арналған CBC радиосындағы арнайы бағдарламада жүргізуші Тюрекке Гулдтың оны өзінің "бірден-бір" ықпалы деп атағанын айтты. Ол оған жақсы әсер еткенін және оның мұндай сөздеріне риза екенін мәлімдеді. 1990 жылы ол Палома О'Шиа Сантандер халықаралық фортепиано конкурсының қазылар алқасында жұмыс істеді. 2000 және 2001 жылдары Тюрек Испанияда, Эстепона, Малагада зейнеткерлікке шығып, күнделікті оқып, жаттығулар жасады. Ол сол жерде бір жыл тұрды. Тюрек 1947 жылы Батыс музыка академиясының жазғы консерваториясын құрушылардың бірі болды. Ол 2003 жылы 89 жасында Нью-Йоркте қайтыс болды. Оның ноталары мен жазбалары Нью-Йорктегі Сахналық өнер кітапханасының Музыка бөліміне және Роджерс пен Хаммерштейннің жазба дыбыс мұрағатына тапсырылды.

Rosalyn Tureck (December 14, 1913 – July 17, 2003) The first of her teachers to recognize her special gifts for playing the music of Bach was the Javanese born Dutch pianist Jan Chiapusso, who gave her twice weekly lessons in Chicago from 1929 to 1931 and also introduced her to the sounds of exotic instruments and ensembles such as the Javanese gamelan. At Tuley High School (closed 1974), Tureck was a friend and classmate of future Nobel Prize–winning novelist Saul Bellow, who graduated in January 1932. The two remained in contact for decades. "My technique was grounded, from my earliest years of study, in the school of Mendelssohn as passed on by Anton Rubinstein and many of his pupils, one of whom, Sophia Brilliant Liven, was my teacher. It's essentially a finger technique, not a chordal one." Tureck reports that Brilliant Liven was a stern teacher. "During the years I was with her, from the ages of 9 to 13, she never praised my playing." However, she made up for this, Tureck said, with a single compliment given to 13 year old Tureck after her performance in the semi finals of a piano competition in which 80,000 young pianists participated. Brilliant Liven told young Tureck, "If I had been listening from outside the auditorium, I would have sworn it was Anton Rubinstein himself playing." Tureck went on to the finals, and to win first prize in the competition. She continued her musical studies in Chicago with pianist and harpsichordist Gavin Williamson. She later studied at the Juilliard School in New York City, where one of her teachers was Leon Theremin. She made her debut at Carnegie Hall playing the electronic instrument invented by Theremin, the eponymously named theremin. In 1940, Turek joined the piano faculty of the Mannes School of Music. Later in her career, she joined the faculty at Juilliard as a teacher. For a while she followed Wanda Landowska in playing Bach's keyboard music on a harpsichord but later returned to playing the piano. In 1970, Tureck performed in Boston for the Peabody Mason Concert series. She was an honorary fellow of St Hilda's College, Oxford. Author William F. Buckley, a friend of Tureck's, when writing in his magazine "National Review" often called her "J. S. Bach's representative on Earth". In a CBC radio special on Glenn Gould, the host told Tureck that Gould cited her as his "only" influence. She responded by stating that she was an influence and that it was very kind of him to say so. In 1990 she served on the jury of the Paloma O'Shea Santander International Piano Competition. During 2000 and 2001, Tureck lived in Spain teaching and practicing every day of the week, specifically in Estepona, Málaga, where she remained for a year in retirement. Tureck was among the founders of the Music Academy of the West summer conservatory in 1947. She died in New York City in 2003, aged 89. Her scores and recordings were given to the Music Division and the Rodgers & Hammerstein Archives of Recorded Sound, both divisions of the New York Public Library for the Performing Arts.