Кіріспе
Ұлыбританияның ресми монета және құйма металл өндірушісі – Корольдік монетахана, Ұлыбританияның британдық монеталарды ресми өндірушісі болып табылады. Қазіргі уақытта ол Уэльстегі Ллантрисантта орналасқан, 1968 жылы ол сол жерге көшіп барған. “The Royal Mint Limited” заңды атауымен тіркелген бұл компания, Оның Ұлылық қазынасына толыққанды тиесілі және ұлттық монетамен қамтамасыз ету бойынша эксклюзивті келісімшартқа ие. Ұлыбритания және халықаралық нарықтар үшін айналымға шығарылатын монеталарды қалыптастырумен қатар, Корольдік монетахана құйма металл өнімдерінің де жетекші өндірушісі болып табылады. Корольдік монетахананың тарихы Англия Корольдігі, Ұлыбритания және Достастық елдері үшін монеталар өндіруді орталықтандырған монетаханалар тізбегіне тікелей байланысты. Бірнеше ғасыр бойы Корольдік монетахана Лондон мұнарасында орналасқан, содан кейін ол қазіргі Корольдік монета алаңына көшірілді, онда 1960 жылға дейін болды. Ұлыбритания қалған әлеммен бірге валютасын ондық жүйеге көшірген кезде, монетахана Лондоннан Гламорган, Уэльстегі Ллантрисанттағы 38 акр (15 гектар) жаңа зауытқа көшірілді және содан бері сол жерде орналасқан. 2018 жылдан бері Корольдік монетахана қолма-қол ақша қолданылуының төмендеуіне итермелеу үшін бизнесін дамытуда. Ол құйма металдарға инвестициялау, тарихи монеталар және сәнді коллекциялық заттар салаларын кеңейтті, нәтижесінде 2020–2021 жылдары 12,7 миллион фунт стерлингтік операциялық пайдаға қол жеткізді. 2022 жылы Корольдік монетахана Оңтүстік Уэльсте электрондық қалдықтардан құйма металдарды қайта өңдеу үшін жаңа зауыт салуды жариялады. Осы тұрақты алынған алтынның алғашқы бөлігі Корольдік монетахананың жаңа әшекей бұйымдары бөлімінде – “886 by The Royal Mint” – қолданылуда, бұл атау оның символдық құрылған күнінің құрметіне берілген.
the official coin and bullion producer in the UK
The Royal Mint is the United Kingdom's official maker of British coins. It is currently located in Llantrisant, Wales, where it moved in 1968. Operating under the legal name The Royal Mint Limited, it is a limited company that is wholly owned by His Majesty's Treasury and is under an exclusive contract to supply the nation's coinage. As well as minting circulating coins for the UK and international markets, The Royal Mint is a leading provider of precious metal products. The Royal Mint was historically part of a series of mints that became centralised to produce coins for the Kingdom of England, all of Great Britain, the United Kingdom, and nations across the Commonwealth. The Royal Mint operated within the Tower of London for several hundred years before moving to what is now called Royal Mint Court, where it remained until the 1960s. As Britain followed the rest of the world in decimalising its currency, the Mint moved from London to a new 38 acre (15 ha) plant in Llantrisant, Glamorgan, Wales, where it has remained since. Since 2018 The Royal Mint has been evolving its business to help offset declining cash use. It has expanded into precious metals investment, historic coins, and luxury collectibles, which saw it deliver an operating profit of £12.7 million in 2020–2021. In 2022 The Royal Mint announced it was building a new plant in South Wales to recover precious metals from electronic waste. The first of this sustainably sourced gold is already being used in a new jewellery division – 886 by The Royal Mint – named in celebration of its symbolic founding date.
Шығу тегі
Ұлыбританиядағы монеталар тарихы б.з.д. II ғасырға дейін жетеді, олар Англия арнасының ар жағынан келген кельт тайпаларымен әкелінді. Британияда монета соғылғаны туралы алғашқы жазба Кент тайпаларына, атап айтқанда, б.з.д. 80-60 жылдар шамасында Марсель монеталарын құю арқылы еліктеген Кантилерге байланысты, олар монеталарды балғамен соқпаған. Римдіктер б.з. 43 жылы Британияны жаулап алғаннан кейін, елдің барлық жерінде монета соғу орындарын құрды, олар 40 жыл бойы рим монеталарын шығарды. 383 жылы Лондондағы монета соғу орны қысқа мерзімге қайта ашылды, бірақ Британиядағы рим үкіметі аяқталғаннан кейін дереу жабылды. Келесі 200 жыл бойы, VI және VII ғасырларда ағылшын мемлекеттері пайда болғанға дейін, Британияда монета соғылмаған сияқты. 650 жылға қарай Британияда 30-ға жуық монета соғу орындары тіркелді.
1279 жылдан 1672 жылға дейін
1279 жылы елдегі көптеген монета айналысы бір жүйеге біріктірілді, осылайша бақылау Лондон мұнарасындағы монетаханаға шоғырландырылды. Лондоннан тыс монета айналысы орындары қысқартылды, тек бірнеше жергілікті және епископтық монета айналысы орындары жұмыс істей берді. Лондон монетаханасының қаржылық тізілімдері сақталған құжаттарда шеберханаларға сатып алынған ағашқа кеткен шығындар көрсетілген. 1464 жылға қарай монетаханадағы жеке рөлдер толыққанды қалыптасты. Бас шебер граверлерді жалдаумен және ақша соғушыларды басқарумен жүктелді, ал күзетші – штамптарды қабылдауға куәлік етуге жауапты болды. 1472 жылы 23 ақпан күні жасалған келісімшарт бойынша мамандандырылған монетахана кеңесі құрылды, ол монетахананың міндеттерін үш негізгі лауазымға жүктеді: күзетші, бас шебер және есепші. 16 ғасырдың басында Еуропаның материгі экономикалық өрлеудің ортасында болды, бірақ Англия үкіметтік шығындардың артық болуынан туындаған қаржылық қиындықтарға тап болды. 1540 жылдары Франция және Шотландиямен соғыстар Генрих VIII-ні «Ұлы құнсыздандыру» заңын қабылдауға итерді, нәтижесінде монеталардағы құнды металлдың мөлшері айтарлықтай төмендеді. Елдің валютасын бақылауды күшейту мақсатында монастырлар таратылды, бұл Лондоннан тыс монета өндірісін тоқтатты. 1603 жылы король Яков I басқаруымен Англия мен Шотландияның тәждерінің бірігуі екі елдің валюталарының – шотланд фунты мен фунт стерлингінің ішінара бірігуіне әкелді. Шотландия күміс монеталарын күрт құнсыздатқандықтан, шотланд маркасының құны 13 1/2 пенс, ал ағылшын маркасының құны 6 шиллинг 8 пенс (80 пенс) болды. Бұл айырмашылықты өтеу үшін ел бойынша рұқсатсыз монета соғушылар жасаған, көбінесе қорғасыннан жасалған, ресми емес қосымша монеталар шығарылды. 1612 жылға қарай осындай лицензиясыз 3000 монетахана болды, олардың ешқайсысы үкіметке еш төлемеді. Патшалық монетаханасы, пайдалы алтын және күміс монеталарды соғудан жұмыс күшін алғысы келмегендіктен, 1613 жылы лицензия бойынша мыс фартингтерді шығара бастаған сыртқы агент лорд Харингтонды жалдады. Бұл монеталарды соғуға берілген жеке лицензиялар 1644 жылы жойылды, бұл саудагерлерді өздерінің қосымша монеталарын қайта соғуға мәжбүр етті. 1672 жылы Патшалық монетаханасы мыс монеталардың өндірісін толыққанды өз қолына алды.
Азамат соғысы
1630 жылы, Англияда Азамат соғысы басталар алдында, Англия Испаниямен шарт жасады, ол Тауэр монетаханасына күміс қоймасының үздіксіз түсуін қамтамасыз етті. Лондондық монетаханаға көмекші ретінде қосымша филиалдар ашылды, оның ішінде Уэльстегі Аберистуит қамалындағы монетахана да болды. 1642 жылы парламент Тауэр монетаханасын бақылауға алды. Карл I Бес мүшені тұтқындауға тырысқаннан кейін, ол Лондондан қашуға мәжбүр болды және Карлайл, Честер, Колчестер, Корк, Дублин, Эдинбург, Эксетер, Ньюарк, Понтефракт, Солсбери, Скарборо, Корнуоллдың Труро, Веймут, Вурчестер және Йорк сияқты жерлерде (сондай-ақ қоршау ақшасын қараңыз) Британ аралдарында кемінде 16 төтенше монетахана құрды. Ноттингемде корольдік ту көтеріліп, азамат соғысының басталуын белгіледі. Чарльз Аберистуитте монетаханасы мен күміс кенішінің иесі, лоялист тау-кен инженері Томас Бушельді, оның операцияларын роялистер бақылаған Шрусбериге, мүмкін Шрусбери қамалының аумағына көшіруге шақырды. Алайда, бұл монетахананың жұмысы қысқа ғана болды, үш айдан аспай жұмыс істеді, содан кейін Чарльз Бушельге монетахананы корольдік астана Оксфордтағы штаб-пәтеріне көшіруді бұйырды. Жаңа Оксфорд монетаханасы 15 желтоқсан 1642 жылы Нью-Инн-Холлде, қазіргі Санкт-Петер колледжі орналасқан жерде құрылды. Мұнда күміс табақтар мен шетел монеталары балқытылып, кейде монеталарды жылдам шығару үшін тек формаға келтірілді. Бушель монетахананың күзетшісі және шебер жұмысшысы болып тағайындалды және ол белгілі гравёрлер Николас Бриот, Томас Роулинс және Николас Бургерспен бірге жұмыс істеді, соңғысы 1643 жылы мөрлер, мөртаңбалар және медальдар гравері болып тағайындалды. Сол жылы Принц Руперт Оксфордты басып алған кезде Бушельге Бристоль қамалына көшіру туралы бұйрық берілді, онда ол 1645 жылдың 11 қыркүйегінде парламент бақылауына түскенге дейін монета соғуды жалғастырды. 1642 жылдың қарашасында король, корольшілдерге қарсы депутат Ричард Вивянға Корнуоллде бір немесе бірнеше монетаханалар салуды бұйырды, онда ол қолжеткізілген кез келген қоймадан монета соғуға және оны аймақтағы корольшіл әскерлерінің командирі Ральф Хоптонға тапсыруға міндеттелді. Вивян Трурода монетахана салды және 1646 жылға дейін оның шебері болды, содан кейін парламентарийлер оны басып алды. 1642 жылдың желтоқсан айында парламентарийлер соғыс басталғаннан бері парламенттік бақылауда болған және лоялист әскерлерінің шабуылдау қаупімен үнемі қауіп төндіретін жақын маңдағы Эксетерде монета соғуды құрды. 1643 жылдың қыркүйегінде қала Принц Морис басқаратын Корнуолл корольдік әскерімен басып алынды, бұл Вивянды өзінің жақын маңдағы Трюродағы монетаханасын басып алынған қалаға көшіруге мәжбүр етті. Эксетердегі монетахананың нақты орналасқан жері белгісіз; алайда, сол кездегі карталарда Фриернеге жақын жердегі Олд Минт Лейн деп аталатын көше көрсетілген, ол 1696 жылғы қайта соғу монетаханасының орны болуы керек еді. Монетахананың қызметкерлері туралы аз мәлімет бар, тек Ричард Вивян мен кеңсе кезекшісі Томас Хоукс тіркелген. 1649 жылы Карл I-нің өлім жазасына кесілгеннен кейін, жаңа құрылған Англия одақтастығы өзінің жеке монеталарын құрды, олар алғаш рет латынша емес, ағылшынша қолданылды және монархия кезінде шығарылғандарға қарағанда қарапайым дизайны болды. Үкімет 1649 жылы Париж монетаханасында жұмыс істеген француз инженері Питер Блондоны Лондонға шақырды, елдің монета соғу процесін жаңарту үмітімен. Францияда, Париж монетаханасында 1639 жылдан бері балғамен соғылған монеталарға тыйым салынды және олардың орнына ұнтақталған монеталар шығарылды. Блондо 1651 жылдың мамыр айында Дрюри Хауста сынақтарды бастады. Ол бастапқыда жарты тәңір, шиллинг және алты пенстің күміс үлгілерін шығарды; алайда бәсекелес монета соғушылар ескі балғалау әдісін қолдануды жалғастырды. 1656 жылы Лорд-протектор Оливер Кромвелл гравёр Томас Саймонға өзінің бюсті бейнеленген бірнеше штамптарды кесуге және оларды жаңа ұнтақтау әдісімен соғуға бұйрық берді. Кромвельдің монеталарының азаз бөлігі айналысқа түсті; Кромвель 1658 жылы қайтыс болды және одақ екі жылдан кейін құлдырады. Кромвельдің ұнтақталған монеталарды қолдауы болмағандықтан, Блондо Францияға оралып, Англияны қазықпен соғылған монеталарды соғуды жалғастыруға қалдырды.
1660 жылдан 1805 жылға дейін
1662 жылы Ұлыбританияға ұнтақталған монетаны енгізудің алдыңғы әрекеттері сәтсіз аяқталып, қайта орналасқан монарх II Карл Пьер Блондоны машинамен жасалған тұрақты монета өндірісін құруға шақырды. Жаңа, ұнтақталған монеталар енгізілгеніне қарамастан, олар бұрынғы балғамен соғылған монеталар сияқты жалғандау және кесілуден қатты зардап шекті. Осыған қарсы тұру үшін кейбір монеталардың жиегіне "Decus et tutamen" ("Сәндеме және қорғаныс") деген жазу қосылды. 1688 жылғы Даңқты революциядан кейін, II Яков биліктен қуылғанда, парламент монетахананы Корольдіктен өз бақылауына алды, ол осы уақытқа дейін монетахананың үкімет атынан тәуелсіз монета шығаратын орган ретінде жұмыс істеуіне рұқсат берді. I Галифакс графы Чарльз Монтегюдің қолдауымен Исаак Ньютон 1696 жылы монетахананың қадағалаушысы болды. Ньютонның бұл лауазымы, бастапқыда бекергі қызмет деп есептелгенімен, оны қабылдады және елдегі жалғандаудың өсіп келе жатқан мәселесімен күресуге кірісті. Осы кезде елдегі айналымдағы монетаның 10% жалған болды, монета кесу кең таралған және монетадағы күмістің құны оның номиналды құнынан асып түсті. III Уильям корольі 1696 жылғы Ұлы қайта монеталандыруды бастады, осыған орай барлық монеталар айналымнан алынып тасталды, және 1696 жылғы Монета заңын қабылдады, жалғандау құралдарын иелену немесе ұстауды мемлекетке қарсы қылмыс деп жариялады. Бристоль, Честер, Эксетер, Норвич және Йорк қалаларында қайта монеталандыруға көмектесу үшін серік монетаханалар құрылды, қайтарылған монеталар номиналды емес, салмағымен бағаланды. 1707 жылғы Одақ заңы Англия мен Шотландияны біріктіріп, бірыңғай ел құрды, нәтижесінде Лондон Шотландияның валютасын өндіруді қолға алды, осылайша шотланд фунтын ағылшын фунт стерлингімен алмастырды. Осының салдарынан Эдинбург монетаханасы 1710 жылдың 4 тамызында жабылды. Ұлыбритания империясының кеңеюімен қатар, оның монетамен қамтамасыз ету қажеттілігі де артты. Бұл, сондай-ақ, жаңа монета жасау машиналарын қажеттілігімен және Лондон мұнарасындағы тар жағдаймен байланысты, монетахананы жақын маңдағы Шығыс Смитфилдке көшіру жоспарларына әкелді.
Тауэр төбесі
Құрылыс 1805 жылы Лондон мұнарасының қарама-қарсысындағы Тауэр Хиллде жаңа, мақсатты түрде салынған монетаханада басталды және 1809 жылы аяқталды. 1812 жылы көшу ресми мәртебе алды: ескі монетахананың кілттері салтанатты түрде Мұнараның констебліне тапсырылды. Ғимараттың алдында Джонсон Смирк ғимараты тұрды, ол жобалаушысы Джеймс Джонсон мен құрылысшысы Роберт Смирк есімдерімен аталады. Құрылысты архитектор Джон Лидбери Пул (танымал әнші Элизабет Пулдың әкесі) қадағалады. Бұл ғимараттың екі жағында қақпалар орналасқан, ал олардың артында монетахананың жаңа машиналарын қамтитын тағы бір ғимарат болды. Монетахана қызметкерлері мен қызметкерлеріне арналған бірнеше кіші ғимараттар да салынды. Бүкіл аумақ Корольдік монетаханасының әскери күзетімен патруілденетін шекаралық қабырғамен қоршалған. 1856 жылға қарай монетахананың тиімсіздігі байқала бастады: соғылған монеталардың сынаптары мен салмағында кемшіліктер болды. Премьер-министр Лорд Палмерстонның тапсырмасымен, Монетахана шебері Томас Грэмге монетахана стандарттарын көтере алмаса және экономикалық тұрғыдан тиімді болмаса, ол таратылып, мердігерлердің басқаруына берілетіні ескертілді. Грэм неміс химигі Август Вильгельм фон Хофманнан кеңес алды, ол өз кезегінде монетахана мәселесін шешу үшін студенті Джордж Фредерик Анселлді ұсынды. 1856 жылғы 29 қазанда Қаржы министрлігіне жолданған хатта Анселл кандидат ретінде ұсынылды. 1856 жылғы 12 қарашада ол уақытша кеңсе қызметкері болып тағайындалды, оның жалақысы жылына 120 фунт стерлинг болды. Қызметке кіріскеннен кейін Анселл монетаханадағы металдарды өлшеудің өте еркін екенін анықтады. Монетаханада күміс ең жақын, ал алтын бір пенниге (0,05 унция) дейін өлшенетін, бірақ бұл стандарттар бағасы жоғары металдардан шығынға алып келді. Мысалы, Анселл монетаханаға 7920,00 унция алтын жеткізді, ол ресми адам тарапынан 7918,15 унция деп өлшенді, бұл 1,83 унция айырмашылықты құрады. Екінші, дәлірек таразыда салмақты қайта өлшеуді сұрағаннан кейін, алтынның салмағы 7919,98 унцияға тең екені расталды, бұл бұрынғы өлшемнен 960 түйірге жақын болды. Салмақтың дәлдігін арттыру үшін дәлірек өлшеу құралдары тапсырылды және күміс үшін төзімділік 0,10 унцияға, ал алтын үшін 0,01 унцияға түзетілді. 1856 мен 1866 жылдар арасында ескі таразылар біртіндеп алынып тасталып, олардың орнына 1862 жылғы Халықаралық көрмеде таразыларға қатысты жұмысы үшін жүлде алған Де Грейв, Шорт және Фаннер мырзалар жасаған таразылар орнатылды. Анселл сонымен қатар өндіріс процесінде алтынның жоғалуын байқады. Ол 15-20 унцияға дейін алтынды, яғни монета соғу процесінен қалған күйеден, көбінесе бірнеше ай бойы ашық қораптарда қалдырылатын, табуға болатындығын анықтады. Әрбір бөлшекті есепке алуды қалаған және алтынның жоғалуы физикалық тұрғыдан мүмкін емес екенін білген Анселл жоғалған салмақты алтын арасындағы май, шаң және басқа да шетелдік заттардың үйлесіміне байланыстырды. 1859 жылы Корольдік монетахана алтын монеталарын соғуға жарамсыз деп табылған алтынның партиясын қабылдамады. Талдау нәтижесінде антимон, мырыш және қорғасынның шағын мөлшерде кездесетіні анықталды. Химиядағы білімімен Анселл Корольдік монетахананы оны қоспамен тәжірибе жүргізуге көндірді және ақырында 167 539 алтын монета соғуға қол жеткізді. 1868 жылы екінші рет 500 000 фунт стерлингке тең алтын монеталар сапасыз алтыннан жасалғаны анықталды. Монетаханадағы стандартты тәжірибе - жарамсыз монеталарды (брокаждар деп белгілі) балқыту болғанмен, олардың көпшілігі айналымға түсіп, монетахана Англия банкіне мыңдаған унция алтынды қайтаруға мәжбүр болды. Анселл сапасыз монеталарды қайта балқытуды ұсынғанмен, оның ұсынысы қабылданбады, бұл оның және монетахана басшылары арасында дау тудырып, ақырында оның монетаханадағы лауазымынан алынуына әкелді. Корольдік монетаханадағы орынбасар шебер ретіндегі жоғары деңгейлі тәжірибеден кейін, Чарльз Винер 1864 жылы Лиссабонға Португалия монетаханасының бас шебері болып кетті. 1863 жылы ол королева Викторияның жұбайы Альберт ханзадасына (1819-1861) арналған естелік медаль жасады. (Виктория және Альберт мұражайы).
Корольдік монета өңдеу зауыты
Тауэр-Хиллге жаңа орнына көшкеннен кейін, Монета жасау орталығы елге кірген тазартылмаған алтынды қалай өңдегеніне қатысты күшейтілген тексеруге түсті. Монета жасау шебері 14 ғасырда осы лауазым құрылғаннан бері осы процесті бақылауға жауапты болды. Дегенмен, тазарту процесі тым қымбатқа түсті және шебердің жауапкершілігі жеткіліксіз болды. Осы мәселелерді шешу үшін 1848 жылы Корольдік комиссия құрылды; ол тазарту процесін сыртқы мекемеге тапсыруды ұсынды, осылайша тазарту процесін монета жасау орталығының жауапкершілігінен алып тастады. Монета жасау орталығының тазартуын бақылау мүмкіндігін Ротшильдтер әулетінің ұрпағы және көпұлтты инвестициялық банк N M Rothschild & Sons-тың мұрагері Энтони де Ротшильд пайдаланды. Ротшильд 1852 жылдың қаңтарында үкіметтен жалға алды және Royal Mint Refinery деген атпен 19 Royal Mint Street мекенжайындағы Корольдік монетаханаға жақын жабдықтар мен ғимараттарды сатып алды.
Колониялық кеңею
Британияның әлемдік держава ретінде ықпалы кеңейген сайын, шетелде отарлар құрылған сайын, валютаға деген қажеттілік артып, Корольдік монета жасау зауыты шетелде сателлиттік филиалдар ашты. Бұл қажеттілік алғаш рет сол кездегі Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясында туындады, өйткені 1851 жылғы Австралия алтын алауы кезінде және одан кейін алтынның қара нарықтағы саудасы колонияның экономикасын құлдырату қаупін тудырды. 1851 жылы колонияның заң шығарушы кеңесі Сидней үшін жергілікті монетахана құру туралы Виктория патшайымына өтініш жолдады, ал 1853 жылы патшайым Сиднейдің Корольдік монетаханасының филиалын құру туралы жарлық шығарды. Корольдік монета жасау зауытының бақылаушысы 1855 жылы ашылған Сидней ауруханасының оңтүстік жағындағы Маккуори көшесіндегі оның құрылысын қадағалау үшін Австралияға келді. Өндіріс тез өсті: 1855 жылдың 29 қазанындағы сынақтар монетахананың алтын бағалау кеңсесінің өткен аптада тазартылмаған алтын сатып алғанын көрсетті. Мельбурн мен Перт филиалдары Сиднейдегіден артық мүмкіндіктерге ие болды және Сидней филиалы 1926 жылдың соңында 72 жылдық қызметтен кейін жабылғаннан кейін Австралия үшін өндіріс жауапкершілігін өз мойнына алды. 1763 жылдан бері британдықтардың басқаруында болған Канадада 1858 жылға дейін британдық монеталар басқа елдердің монеталарымен бірге айналымда болды, содан кейін Лондон жаңа құрылған канадалық доллар үшін монета шығаруды бастады. 1890 жылы Канада дамыған кезде елдің алтын кендерін дамыту үшін Оттавада монетахана салу туралы ұсыныстар жасалды. Жаңа монетахана 1908 жылдың 2 қаңтарында Лорд Грей ашқаннан кейін айналысқа монеталар, соның ішінде Оттава монетаханасының монеталарын шығарды. 1931 жылы Вестминстер статусы бойынша монетахана Канада үкіметінің бақылауына өтті және кейіннен Корольдік Канада монетаханасы деп аталды. 1917 жылдың 21 желтоқсанында Һиндистандағы Мумбаи (Бомбей) қаласында соғысқа арналған күш-жігердің бөлігі ретінде Корольдік монетахананың бесінші филиалы құрылды. Ол 1918 жылдың 15 тамызынан 1919 жылдың 22 сәуіріне дейін монеталар шығарды, бірақ 1919 жылдың мамырында жабылды. 1923 жылдың 1 қаңтарында Оңтүстік Африка Одағындағы Преторияда алтыншы және соңғы шетел монетаханасы құрылды, ол өмір бойы 83 114 575 фунт стерлингке тең монеталар шығарды. Оңтүстік Африка Ұлыбританиямен байланысын үзуге басталғаннан кейін, 1941 жылдың 30 маусымында монетахана жабылды, бірақ кейін Оңтүстік Африка монетаханасы ретінде қайта ашылды. Лондонның Корольдік монетаханасы ресми түрде тек алты монетахананы басқарса да, Британ империясының әртүрлі бөліктерінде көптеген тәуелсіз монетаханалар құрылды. Британдық Колумбиядағы Нью-Вестминстерде Британдық Колумбиядағы алтын алауы 1862 жылы губернатор Джеймс Дуглас басқаруымен Фрэнсис Джордж Клаудеттің монетаханасын құруға әкелді. Ол 1862 жылы Виктория қаласына аймақтың провинциялық астанасы болуға көмектесу үшін жабылғанға дейін бірнеше алтын және күміс монеталар шығарды. 1864 жылдың 26 ақпанында Кеңес жарлығы күміс және қола монеталар шығару үшін Британдық Гонконгта тәуелсіз монетахана (Гонконг монетаханасы) құруды талап етті. Бірақ бұл монетахананың қызметі қысқа болды, өйткені оның монеталарының құны күрт төмендеп, айтарлықтай шығынға әкелді. Бұл жер 1868 жылы Джардин Мэтисонға сатылды, ал монета шабу машиналары Осакадағы Жапон монетаханасына сатылды.
1914 жылдан 1966 жылға дейін
1914 жылы Еуропада соғыс басталғанда, қазынашыл министрі Дэвид Ллойд Джордж соғыс шығындарын қаржыландыру үшін алтын монеталарды айналымнан шығаруға бұйрық берді. Үкімет 1 фунт және 10 шиллингтік қазыналық қағаз ақшаларды шығара бастады, бұл 1931 жылы Ұлыбританияның алтын стандартынан бас тартуына жағдай жасады. 1928 жылдан бастап Ирландия еркін мемлекеті (кейіннен Ирландия Республикасы) өз монеталарын шығарды. Корольдік монета жасау осы монеталарды 1978 жылы Ирландия Дублинде өз валюталық орталығын құрғанға дейін өндірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде монетахана адамдарға қызметтері үшін қолма-қол ақшамен, қағаз ақша емес, төлем жасауын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. «Бернхард» операциясы аясында нацистер Ұлыбритания экономикасын құлату үшін елге жалған ақша төгуді жоспарлады, нәтижесінде Англия банкі 10 фунттан жоғары номиналдағы банкноттарды шығаруды тоқтатты. Осы қажеттілікті қанағаттандыру үшін монетахана өндірісін екі есеге арттырды, соның салдарынан 1943 жылы, тұрақты бомбалау қаупіне қарамастан, жылына шамамен 700 миллион монета шығарды. Монетахана директорының орынбасары Джон Крейг монетаханаға төнген қауіпті мойындап, төтенше жағдайларда монетахананың жұмысын жалғастыруын қамтамасыз ету үшін бірнеше шаралар қабылдады. Крейг қосымша су қорын қамтамасыз етті, монетахананың жертөлесін әуе шабуылынан қорғаныш ретінде нығайтты және алғаш рет әйелдерді жұмысқа қабылдады. Соғыстың көп бөлігінде монетахана бомбалаудан зардап көрмеді, бірақ 1940 жылдың желтоқсанында әуе шабуылынан үш қызметкер қаза тапты. Осы уақытта Бакингемширдегі Пайнвуд студиясында қосымша монетахана құрылды, ол соғыс қажеттіліктері үшін пайдаланылды. Тауэр Хиллден қызметкерлер мен жабдықтар осы жерге көшірілді, өндіріс 1941 жылдың маусымында басталды және соғыс аяқталғанға дейін жалғасты. Соғыс барысында Корольдік монетахана бірнеше рет шабуылға ұшырады және бір кезде үш аптаға жұмысы тоқтатылды. Технологияның, электр энергиясын енгізу арқылы өзгеруімен және сұраныстың артуымен, қайта құру процесі жалғасты, нәтижесінде 1960 жылдарға қарай бастапқы монетахананың көп бөлігі, Смирктің 1809 жылғы ғимараты мен алдыңғы қақпаларынан басқа, жойылды.
Уэльске көшіру
1966 жылдың 1 наурызында үкімет ұлттық валютаны ондық жүйеге көшіру жоспарларын жариялады, соның салдарынан көптеген миллиондаған жаңа монеталарды алып тастау және қайтада соғу қажет болды. Тауэр Хиллдегі қазіргі орнындағы монета соғу зауыты көп жылдар бойы орын тапшылығынан қиындық көріп келді, және ол қайта соғуға байланысты күтілетін жоғары сұранысты қанағаттандыруға жеткіліксіз болар еді. 1870 жылы Монета басшысының орынбасары Чарльз Фримантл бірінші жылдық есебінде бұл мәселені көтеріп, зауытты ыңғайлырақ жерге көшіру мүмкіндігі талқыланды. Ол кезде Тауэр Хиллдегі құнды жерді сату арқылы Лондонның Уайтфрайрс аймағында жер сатып алып, жаңа монета соғу ғимаратын салуға қаржы жинау ұсынылды. Бірақ, парламентте көп жылдық пікірталас пен талқылаулардан кейін Тауэр Хиллдегі қолданыстағы орнына жақсартулар енгізуге шешім қабылданды. 1971 жылға ондық жүйеге көшу күні белгіленгеннен кейін үкімет жаңа монета соғу орнын анықтауға асықты. Жиырмадан астам нысан қарастырылды, соның ішінде Шотландия мен Солтүстік Ирландиядағы жерлер де болды; алайда, ақырында Кардиффтен солтүстік-батысқа қарай он шақырым (16 км) қашықтықта орналасқан Уэльстің Ллантрисант қаласы таңдалды. Жаңа монета соғу зауытының құрылысы 1967 жылдың тамыз айында бос монета дайындау және монета соғу цехтарын салумен басталды. Монета соғу зауытының бірінші кезеңі 1968 жылдың 17 желтоқсанында Елизавета II патшайым, Филипп ханзада және Чарльз ханзаданың қатысуымен ресми түрде ашылды. Патшалық отбасының Уэльс принці Чарльздың тағайындалуына наразылық білдірілуі мүмкін деген қорқыныш болды, бірақ мұндай наразылықтар орын алмады. Құрылыстың екінші кезеңі 1973 жылы басталды және шикі металдардан монета соғу мүмкіндігін қоса алды, осылайша монета соғу процесі толық аяқталды. Құрылыс толыққаннан кейін жер, ғимараттар мен жабдықтардың жалпы құны 8 миллион фунт стерлингті құрады. Монета соғу жайлап келесі жеті жыл ішінде жаңа орынға көшірілді, ал соңғы монета – алтын суверейн 1975 жылдың қараша айында Лондонда соғылды.
Қаржылық қиындықтар
Уэльске көшіп келгеннен кейін, монета жасау зауыты табысты болуға күресті, себебі 1970-ші жылдардың басында Батыс әлемі терең дағдарысқа ұшырады. Артудағы ұлттық қарызға қарсы күресу үшін 1975 жылдың 1 сәуірінде монета жасау зауыты сауда қоры ретінде құрылды, бұл оның өзін-өзі қаржыландыруын қажет етті. Бұл шара сәтті болды және монета жасау зауыты ауыр экспорт арқылы табысты айналды. 1990 жылдың сәуір айында монета жасау зауыты атқарушы агенттікке айналды; алайда 2001 жылы монета жасау зауыты алғашқы жылдық зиянын тіркеді: бұл нәтиже жаңа евро монеталарын өндірудің жоспарланған 20%-ының орнына, тек 5%-ын ғана қамтамасыз етуіне байланысты болды. Осыған қарамастан, монета жасау зауыты әдеттегі монета тауарларынан тыс өнімдерді ұсына отырып, өнім ассортиментін кеңейтуге кірісті. Осы кезеңде монета түрлі зергерлік бұйымдар, естелік тақталар мен суреттерді сата бастады, соңында өзінің Royal Mint Classics коллекциялық тауарлар тізімін жасады. Бұл бизнес бөлігі жаңа клиенттерді тартуда сәтті болды, бірақ өнімді нашар жетілдіруден зардап шекті. Оның өнімдеріне 2 фунт стерлингтік монетасы бар гипофласк, мыңжылдық тәжбен біріктірілген Эдинбург кристалды сағаты және Британия бейнеленген Веджвуд табағы кірді. 2007 жылы монета жасау зауыты монеталарға назар аударуды қайта бастады, монетаға қатысы жоқ бизнесті қысқартты және Classics тізімін тоқтатты. 2008 жылғы әлемдік қаржы дағдарысы тағы бір қаржылық соққы болды: Ұлыбританияның банк жүйесін тұрақтандыру үшін 500 миллиард фунт стерлингтік құтқару пакеті жарияланды. Бұл үкімет мемлекеттік ұйымдарды сату арқылы шығындарды қаржыландыруға тырысады деген қорқынышқа әкелді. 2009 жылғы бюджеттік есепте қазынашылық канцлері Алистер Дарлинг қазыналықтың "Корольдік монета жасаудың болашақ модельдерінің әлеуетті пайдасын зерттейтінін" мәлімдеді. Бұл ұсыныс парламенттегі кәсіподақтар мен оппозициялық партиялардың наразылығын тудырды, олар оны "ұлттық байлықты сату" деп атады және бұл жұмыс орындарының жоғалуына әкеледі деп мәлімдеді. Керісінше, монета жасау зауытының бас директоры Эндрю Стаффорд бұл ұсынысты құптады, оның одан әрі өсуге және бизнестің болашағын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретінін айтты. 2009 жылдың 31 желтоқсанында толық жекешелендірудің орнына, монета жасау зауыты атқарушы агенттік статусын жойды және оның активтері Royal Mint Ltd. шектеулі компаниясына берілді. Жаңа компанияның иесі Корольдік монета жасау сауда қоры болды, ол өзінің иелігінде болды. Оның жалғыз акционері ретінде монета жасау зауыты қазыналыққа жыл сайын 4 миллион фунт стерлинг дивиденд төлейді, ал қалған табыс монета жасау зауытына қайта инвестицияланады. 2015 жылы қазынашылық канцлері Джордж Осборн қаражат жинау үшін 20 миллиард фунт стерлингтік жекешелендіру науқанын жариялады, Корольдік монета жасау зауыты басқа мекемелермен бірге, соның ішінде Мет офисі мен Компаниялар үйімен бірге сатылымға қойылды.
Жаңғыру
2012 жылы Корольдік монетахананың өнімдерін сату үшін Ұлыбритания бойынша жүздеген сатушыдан тұратын желісі болды. Бұл Ұлыбритания халқы үшін бәсекелі бағалар мен қолжетімділікті қамтамасыз етті.
Корольдік монета жасау тәжірибесі
2014 жылдың сәуірінде Ақша соғу орталығы Llantrisant қаласында келушілер орталығын салу жоспарларын жариялады, онда жалпыхалық нысанға экскурсияға барып, соғу орталығының тарихымен таныса алады. 7,7 миллион фунт стерлинг сомасындағы келісім-шарт құрылыс компаниясы ISG мен дизайн-консультанты Mather & Co. компаниясына берілді, олар бұрын Норвегия Олимпиада мұражайын, сондай-ақ «Челси», «Манчестер Сити», «Порту» және «Спрингбокс» спорт клубтары үшін бірнеше келушілерге арналған көңіл көтеру орындарын жобалаған. Салынысты қаржыландыру үшін Уэльс үкіметі бұл орынға, жылына 200 000 келушіні тартуды мақсат еткен, 2,3 миллион фунт стерлинг көлемінде грант берді. 2016 жылдың мамыр айында, жарияланғанынан екі жыл өткен соң, Рио архитекторлары жобалаған және енді «Royal Mint Experience» деп аталған келушілер орталығы 9 миллион фунт стерлинг сомасында ашылды. Орталықта интерактивті мұражай, фабриканы қарау алаңы, білім беру орталығы және келушілердің өздеріне ескерткіш 50 пенс монетасын соғуға мүмкіндік беретін пресс орналасқан. Орталықта 80 000-нан астам артефакттар, оның ішінде Олимпиада медальдары, VIII Эдуардтың монетасының үлгісі, Янвьердің монета азайту машинасы және сынақ тақталарының іріктелген үлгілері қойылған.
Соңғы оқиғалар
Сол айда монета жасау зауыты 1941 жылы торпедамен шабуылға ұшыраған "Гайрсоппа" кемесінен құтқарылған 48 тонна күміс қабылдады, ол шектеулі санда монеталар жасауға қолданылды. 2015 жылы, шамамен 50 жылдан кейін, монетахана қайта жаңартылған Royal Mint Refinery брендімен өзінің алтын таяқшалары мен монеталарын шығара бастады. 2016 жылы монетахана Royal Mint Gold (RMG) жоспарларын жариялады, ол блокчейн технологиясын пайдаланатын цифрлық алтын валютасы, алтынмен сауда жасау және инвестициялау үшін арналған. Бұл технологияны CME Group басқарады, ал AlphaPoint және BitGo компаниялары жасауға тиіс. 2020 жылдың ақпан айында Корольдік монетахана өзінің алғашқы қаржылық өнімін ұсынды: Корольдік монетахананың физикалық алтын тауар биржалық фонды (ETF): RMAU. Ол Лондон қор биржасында және Deutsche Börse-де тіркелген. RMAU – Лондон алтын нарығы қауымдастығының жауапкершілікпен таңдау бағдарламасымен 100% қамтамасыз етілген алғашқы алтын ETF. Инвесторлар RMAU-ны монеталар мен алтын таяқшаларына айналдыра алады. Корольдік монета жасау зауыты HANetf ETF компаниясымен серіктестік орнатты.
Медальдар
Кейде монета жасау зауыты мемлекеттік мекемелер үшін және корольдік қоғамдар, колледждер мен университеттер сияқты клиенттермен жеке келісімшарттар бойынша медальдар шығарады. Ең қызықтысы, монетахана OBE медальдарын, сондай-ақ көптеген әскери наградаларды, оның ішінде Қорғаныс медалін және Ұлыбритания қарулы күштерінің Батылдық орденін жасады. 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындары үшін монета жасау зауыты 4700 алтын, күміс және қола медальдар жасауға келісімшарт жасады. 1851 жылға дейін монетада медаль жасау, өздігінен жұмыс істей алатын және қосымша жалақы алатын граверлердің қалауына байланысты болды. 1669 жылы берілген патша жарлығы монета жасау зауытына монархтың бейнесі бар кез келген металдан медальдар жасауға эксклюзивті құқық берді. Граверлер өз дизайндары бойынша ескерткіш медальдарды сату үшін монета жасау зауытының мүмкіндіктерін пайдаланды. Монета жасау зауытының әскери медальдар жасау тарихындағы маңызды дата – 1815 жыл, осы жылы Ватерлоо шайқасы әскери наурыз медальдарын берудің басталуын белгіледі. 1874 жылға қарай монета жасау зауыты елдегі соғыс медальдарының барлық таяқшалары мен бекіткіштерін жасауға жауапты болды және Жаңа Зеландия медалі, Абиссиния соғыс медалі және Ашанти медалі сияқты наурыз медальдарын жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде әскери медальдарды Вулвич Арсеналы және жеке мердігерлер өндірді. Алайда, 1922 жылы монета жасау зауыты құрған жаңа медаль бөлімі металдан жасалған барлық корольдік және мемлекеттік медальдар мен ордендердің жалғыз өндірушісі болды, Виктория кресінен басқа, оны Hancocks & Co. жасады. 2010 жылға дейін барлық британдық әскери медальдар монета жасау зауытында жасалды; алайда, қазір олар басқа өндірушілермен бәсекелесуі керек.
Пикс сынағы
Пикс сынағы – жаңа соғылған монеталардың қажетті стандарттарға сәйкестігін тексерудің дәстүрлі тәсілі. Бұл сынақтар 12 ғасырдан бері, әдетте күнтізбелік жылда бір рет өткізіліп келеді және қазіргі күнге дейін жалғасуда. Салтанаттың нысаны 1282 жылдан бері негізінен өзгермеген. Бұл – толыққанды сот ісі, оны сарапшылар қазылар алқасымен бірге судья басқарады. 1871 жылдан бері сынақтар Алтын шеберлер компаниясының ливрея залында өтіп келеді, ал бұрын Вестминстер сарайында өткізілген. Қазіргі заманғы өндіріс әдістерін ескере отырып, монеталардың сәйкес келмеуі ықтимал емес, бірақ бұл бұрын проблема болған, себебі монета жасау шеберінің құнды металдарды ұрлауға құмартуы мүмкін еді. «Пикс» термині монеталарды қазылар алқасына ұсыну үшін салған ағаштан жасалған қорапты (грекше πυξίς, пиксис) білдіреді. Вестминстер аббаттығында Пикс капелласы (немесе Пикс бөлмесі) бар, ол бір кезде Пикс пен оған байланысты заттарды қауіпсіз сақтау үшін пайдаланылған. Сынаққа жататын монеталар Корольдік монета жасау зауытының тұрақты өндірісінен алынады. Монета жасау шеберінің орынбасары жыл бойы бірнеше мың монетаны кездейсоқ таңдап, сынақ үшін бөліп қоюға тиіс. Бұл өндірілген монеталар санына пропорционалды, белгілі бір тұрақты үлес болуы керек. Мысалы, әрбір 5000 екі металл монетадан біреуі бөліп қойылуға тиіс, ал күміс Maundy монеталары үшін бұл үлес 150-ден біреуі. Бүгінгі сынақ Корольдік монета жасау зауытынан тәуелсіз тергеуден тұрады. Қазылар алқасы Алтын шеберлер компаниясының еркін мүшелерінен құралған, олар ұсынылған монеталарды тиісті Монета жасау заңдарында белгіленген талаптарға сәйкес соғылғандығын анықтау үшін сараптайды.