Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кампина-Гранде – Бразилияның Параиба штатындағы ең көп халқы бар екінші қала, астанасы Жоао Пессодан кейін. Ол Бразилияның солтүстік-шығысындағы агресте аталған кіші аймақтың ең маңызды қаласы саналады. Бұл Бразилияның солтүстік-шығыс аймағындағы маңызды өнеркәсіптік, технологиялық және білім беру орталықтарының бірі. 17 ғасырда негізделген қала 1864 жылы ресми түрде құрылған. Кампина-Грандеде маусым айы бойына өтетін әлемдегі ең ірі Сент-Джон фестивалі (О Майор Сан-Жуао-ду-Мундо деп аталады) сияқты кең мәдени шаралар да бар.
Campina Grande is the second most populous Brazilian city in the State of Paraíba after João Pessoa, the capital. It is considered to be the most important city of the Northeastern Brazilian subregion called agreste. It is considered one of the main industrial, technological and educational centers in the northeastern region of Brazil. Settled in the 17th century, the city was officially established in 1864. Campina Grande also has a large cultural agenda, including the world's largest Saint John's Festival (called O Maior São João do Mundo), which takes place during the entire month of June.
Шығу тегі
Кампина-Гранде қаласының негізін қалаушы капитан Теодосио де Оливейра Ледо болып саналады. Ол 1697 жылдың 1 желтоқсанында жерді қоныстандырып, егіншілікпен айналыса бастаған ариус тайпасының тобын жетекшілік етті. Дегенмен, кейбір тарихшылар бұл нұсқамен келіспейді және Теодосио ариустармен бірге келген кезде бұл жердің бұрыннан қоныстанған және Кампина Гранде деп аталғанын айтады. Бұл пікірге, әрине, Кампина Гранде таулы және жағалау аймақтары арасында саяхаттайтын адамдар үшін маңызды географиялық орналасқандығы дәлелдейді. Теодосионың 1699 жылдың мамыр айында Португалия короліне Кампина Гранде туралы айтуы, осы жердің маңызды орын ретінде қалыптасуына үлкен үлес қосты. Ариустар жаңа қауымдастықтың алғашқы көшесіне айналған лашықтардан тұратын шағын шаруашылықта тұрды. Кейін бұл көше Rua do Oriente (Шығыс көшесі) деп, ал қазіргі күні Rua Vila Nova da Rainha (Ханымның жаңа ауылы) деп аталады. Кампина-Гранде соборы аймақтағы ең биік беткейлердің бірінде салынды. Ол кейін қаланың ең маңызды көшелерінің біріне айналған Матриц алаңын құрады: Avenida Marechal Floriano Peixoto. Бұл ауыл тартылған сауда және Параиба штатында аз қоныстанғандықтан, көп ұзамай қалаға айналды. Кампина Гранде Азуде Велхо деп аталатын ескі көлдің жанындағы кішкентай ауыл ретінде пайда болды. Бұл адамдар тропейро деп аталды, себебі олар ет, мақта киім және жүгері ұны сияқты тауарларды саудалап, қалалар мен ауылдар арасында саяхаттап, тауарларын сатқан керуеншілер еді. Кампина Гранде жағалаудан батысқа, сондай-ақ кері бағытта саяхаттайтын олардың демалатын орнына, Вила Нова да Рейнаға айналды. Темір жолдың салынуы осы кішкентай ауылды дамыған қалаға айналдырды. 20-шы ғасырдың басында Кампина Гранде көптеген мақта плантациялары мен фабрикаларының болуына байланысты "Бразилияның Ливерпулі" деп аталды. Ол кезде ол әлемдегі екінші ірі өндіруші еді. Бүгінде қала өзінің ежелгі және бай дәстүрлерін сақтап қана қоймай, Солтүстік-Шығыс Бразилиясының ортасындағы жоғары технологиялар оазисіне айналды.
The founding of Campina Grande is credited to Captain Teodósio de Oliveira Ledo who led a group of Ariús Indians to settle the land and begin farming on December 1, 1697. However, some historians do not agree with this version and suggest that the place was already a settlement and named Campina Grande when Teodósio arrived with the Ariús. This position is certainly supported by the fact that Campina Grande is in a critical geographic location for people travelling between the highlands and the coast. The political actions of Teodósio in mentioning Campina Grande to the king of Portugal in May 1699 went a long way to establishing the location as place of importance. The Ariús inhabited a small farm made up of shacks which became the first street in the new community. Later, this street was called Rua do Oriente (Street of the East) and today it is known as rua Vila Nova da Rainha (New Village of the Queen). The Cathedral of Campina Grande was constructed on one of the higher slopes in the area. It formed the Matriz plaza which later also became one of city's most important streets: Avenida Marechal Floriano Peixoto. The village soon became a town because of the commerce it attracted and the fact that there were few settlements in Paraíba. Campina Grande began as a small village situated in front of an old lake called Açude Velho. These people were known as tropeiros because they were traveling merchants who traded and sold goods such as meat, cotton clothes and corn flour among the cities and villages they passed by. Campina Grande became the village (Vila Nova da Rainha) that they rested in as they were coming from the coast to the west, and vice versa. The introduction of the railroad caused this tiny village to develop into a bustling city. At the beginning of the 20th century, Campina Grande was called "The Brazilian Liverpool" because of the numerous cotton plantations and factories. At the time, it was the second biggest producer in the world. Today, the city has added to its old and rich traditions by becoming an oasis of high technologies in the middle of northeastern Brazil.
Қала
Кампина Гранде 1790 жылы 100-ден астам үйі бар қала мәртебесіне ие болды. 1790 жылдың 6 сәуірінде оның атауы де Вила-Нова-да-Райна (Жаңа Патшайым ауылы) болып өзгерді. Осы кезде қалада қалалық кеңес пен нотариус кеңсесінен тұратын ресми үкімет құрылды. Қаланың атауы өзгергенімен, жергілікті тұрғындар оны бұрынғысымен, Кампина Гранде деп атауын жалғастырды. Дегенмен, ресми құжаттарда тек Vila Nova da Rainha атауы ғана қолданылды. Қаланың дамуына аймақтық мақта өнеркәсібінің өсуі түрткі болды, ол өнімді Кампина Гранде арқылы тасымалдауды қалаған. Осы кезде қаланың аумағы шамамен 500 км² құрады, оның ішінде көптеген кішігірім ауылдар да болды. 1835 жылы Кабасейрас ауылының, ал 1850 жылы Алагоа Нова ауылының құрылуы Кампина Гранде басқаратын аумақты азайтты. 1829 жылы Пиабас арнасында бөгет құрылысы басталды, ол кейіннен Ацуде Велхо деп аталатын көлге айналды. 1852 жылы қала халқы 17 900 адамға жетті, бірақ 1856 жылы эпидемия салдарынан шамамен 1550 адам қаза тапты. Әлдеқандай шіркеулерге осыншама көп мәйіт жеткізілді, оларды жерлеуге орын болмады.
Campina Grande reached the category of town in 1790 with more than 100 houses. On April 6, 1790, it changed its name to de Vila Nova da Rainha (New Village of the Queen). At this point the town also began to have a formal government made up of a town council and Notary's office. Although the name of the town changed, the local inhabitants continued to call the place Campina Grande. However, in official documents the name, de Vila Nova da Rainha, was the only one used. The town's development was spurred on by the growth of the regional cotton industry which preferred to ship its product through Campina Grande. At this point the town included a large area of almost ,including many smaller villages in the area. The creation of the Village of Cabaceiras in 1835 and the Village of Alagoa Nova in 1850 reduced the area Campina Grande controlled. In 1829, a dam across the Piabas stream was started and this became the lake referred to as Açude Velho. In 1852 the population of the town had reached 17,900 people, but in 1856, an epidemic killed almost 1,550 people. So many bodies arrived at the churches that they didn't have enough room to bury them.
Қала
1864 жылдың 11 қазанында Кампина-Гранде қала мәртебесіне ие болды. Дегенмен, бұл аталымды алғаш рет алған қала емес. 1846 жылы Арея қала болып жарияланды және аймақта экономикалық, саяси және мәдени үстемдік құрды. Кампина-Гранде Ареядай дамымаған болғанымен, одан кем емес еді. Сол кезде Кампина-Гранде қаласында үш алаң, төрт көше және шамамен 300 үй болды. Олардың ішінде бүгінге дейін сақталған екі шіркеу бар: Матриц (кафедралық собор) және Розарий шіркеуі. Соңғысы бір кезде қиратылған, бірақ қайта жаңартылған. Сауда-саттық өркенді болғанымен, үйлер мен мемлекеттік ғимараттардың салынуы шектеулі болды. XIX ғасырдың соңында Кампина-Грандеде бар болғаны 500-ге жуық үй болды. 1864 жылы тауар сату үшін арнайы ғимарат салынды. Бұл аудан уақыт өте келе түрлі аттармен белгілі болды: "Largo do Comércio Novo", "Praça da Uruguaiana", "Praça das Gameleiras", "Praça da Independência" және, ақырында, "Praça Epitácio Pessoa". 1870 жылы Азуде-Велхода киім-кешек және мал жууға тыйым салатын заң қабылданды. 1865 жылдың 18 қыркүйегінде Кампина-Грандеде метрикалық жүйе ресми өлшем бірлігі ретінде бекітілді. 1874 жылы Жоао Виейра бастаған көтеріліс болды. Жоао Виейра және бір топ революционерлер Бодопита тауларынан түсіп, қалалық базарға шабуыл жасады. Олар ақша сандықтарын бұзып, бірнеше заттарды жойды. Көтеріліс аймаққа тарады. Уақыт өте келе көтерілісшілердің саны артып, жақсы қаруланды. Оларды Маноэль де Баррос Суза және Александр де Вивеирос басқарды. Александр де Вивеиростың мақсаттарының бірі – қалалық түрмеге кіріп, барлық тұтқындарды, соның ішінде Маноэль де Баррос Сузаның әкесін босату еді. Олар сондай-ақ, қалалық кеңселерді өртеп, ондағы барлық құжаттарды жоюды жоспарлады. Алайда, полиция бірнеше ай бойы олардың жоспарларын орындамауға тырысты. Александр де Вивеирос ақырында түрмеге қамалды, ал Жоао Виейра із-түзсіз жоғалып кетті. Көтерілістен кейін полиция негізсіз халықты қорлап, кінәсіз азаматтарды тұтқындады және жазалады. Осылайша, қарапайым халық көтерілісшілер мен полициядан да зардап шекті. 1877 жылдың 25 наурызында собордың жанында жаңа муниципалдық ғимарат салынды. Ол штаттың ең әдемі ғимараттарының біріне айналды және әдемі үйлердің бой көтеруіне бастама берді. 1891 жылдың мамыр айында білім беру және қойылымдар мақсатында театр салынды. Бұл ғимарат Альфредо Дантас колледжіне айналды. Қала бірте-бірте дамып келеді, бірақ экономикалық және әлеуметтік өзгерістер тек XX ғасырдың басында ғана орын алды. Осы кезеңде теміржол келді, ол жергілікті экономикаға әсер еткен арзан және әртүрлі тауарлармен бірге келді.
On October 11, 1864, Campina Grande was raised to the category of city. It was not the first to reach this designation though. In 1846, Areia had been designated a city and dominated the region economically, politically and culturally. Although Campina Grande was not as established as Areia, it was really not any smaller than that city. At this time, the city of Campina Grande had three plazas, four streets and about 300 houses. Of these, there still exist today the two churches: the Matriz (the cathedral) and the Church of Our Lady of the Rosary. The latter had been destroyed at one time, but was rebuilt. Although there was plenty of commercial activity, there was very little actual construction of houses and government buildings. By the end of the nineteenth century, Campina Grande still only had about 500 houses. In the year 1864 a building was constructed for the marketing of goods. This area had many names over time: "Largo do Comércio Novo", "Praça da Uruguaiana", "Praça das Gameleiras", "Praça da Independência" and finally, "Praça Epitácio Pessoa". In 1870 a law banning the washing of clothes and animals in Açude Velho was proclaimed. On September 18, 1865, the metric system was made the official form of measurement in Campina Grande. In 1874, a rebellion led by João Vieira occurred. João Vieira and a number of revolutionaries came down from the Bodopitá mountain range and invaded the city's market. They broke into some money boxes and destroyed a few things. The revolt spread out across the region. Over time the rebels grew in numbers and became well armed. They were led by Manoel de Barros Souza and Alexandre de Viveiros. One of the objectives of Alexandre de Viveiros was to break into the city jail and liberate all the prisoners, including the father of Manoel de Barros Souza. They also planned to set the municipal offices on fire in order to destroy all the records kept there. However, over the next number of months the police force disrupted their plans. Alexandre de Viveiros was eventually imprisoned, but João Vieirad disappeared. After the revolt, the police abused the population without cause, arresting or punishing innocent citizens. Thus, the average person suffered both from the rebels and the police. On March 25, 1877, a new municipal building was constructed next to the cathedral. It became one of the most elegant buildings in the state and initiated an area of fine homes. In May 1891, a theatre was constructed for the purpose of both teaching and performance. This became the Colégio Alfredo Dantas. The city continued to gradually develop, but economic and social changes really occurred only from the early 20th century. In this period, the railroad arrived and with it came cheaper and more varied products which impacted the local economy.
Технологиялық орталық
Көптен бері Кампина Гранде қаласының басым бағыты – технология саласы болып келген. 1967 жылы қала Бразилияның солтүстік-шығысында компьютер алған алғашқы орынға айналды (Кампина-Гранде федералды университетінде). Бүгінде Кампина Гранде бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу және компьютерлік ғылым салаларындағы басты нүкте саналады. 2001 жылғы сәуір айында «Newsweek» журналы технологияға жаңа көзқарас ұсынатын әлемнің тоғыз қаласын таңдады. Осы тізімде Бразилияны Кампина Гранде қаласы ұсынып, Латын Америкасынан таңдалған жалғыз қала осы болды. 2003 жылы ол тағы да «Бразилиялық Кремний алқабы» деп аталды.
For a long time Campina Grande has had a strong technological focus. In 1967, the city was the first location in northeastern Brazil to receive a computer (at the Federal University of Campina Grande). Today, Campina Grande is a point of reference when it comes software development and computer science industries. In April 2001, Newsweek magazine chose nine cities around the world that represented a new vision for technology. Brazil is represented on this list by Campina Grande and it was the only city chosen from Latin America. In 2003, it was mentioned again as the “Brazilian Silicon Valley,"
Осы табысқа жетудің басты себебі – Кампина Гранде федералды университеті жүргізген технологиялық зерттеулер. 1967 жылдан бастап, университет алғашқы компьютерін 500 000 АҚШ долларына сатып алуға қолдау алғаннан бері, қала әлемдік деңгейде танылған технологиялық жетістіктердің дәстүрін қалыптастырды. Кампина Грандеде шамамен 50 бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы жұмыс істейді, олар қаланың жалпы кірісінің 20 пайызын құрайды.
The reason for this success is mostly due to technological research performed by the Federal University of Campina Grande. Since 1967, when the university obtained support to buy its first computer for US$500,000, the city has developed a tradition of technological excellence that is recognized around the world. Campina Grande has approximately 50 software companies that contribute about 20% of the city's total revenue.
Экономика
1996 жылғы статистикаға сәйкес, Instituto de Pesquisa Econômica Aplicada мәліметінше, жалпы ішкі өнім 591,93 миллион реалға бағаланды: оның 3,3% ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы қызметінен, 19,8% өнеркәсіптен, ал 76,9% сауда және қызмет көрсету салаларынан түсті. Бір адамға шаққандағы табыс 1 717,09 реалды құрады. 2002 жылы Бразилияның география және статистика институты жалпы ішкі өнімнің 1,600 миллиард реалға, ал жан басына шаққандағы табыстың 4 387,00 реалға дейін өскенін болжады.
According to 1996 statistics from the Instituto de Pesquisa Econômica Aplicada, the Gross Internal Product was estimated at R$591.93 million: 3.3% came through agricultural and livestock based activities, 19.8% came through industry, and 76.9% was the result of the commerce and service sectors. The yield per capita was of R$1.717.09. By 2002 the Brazilian Institute of Geography and Statistics estimated that the Gross Internal Product to have grown to R$1.600 billion and the yield per capita to R$4,387.00.
Жергілікті билік
Кампина Грандеде 598 бөлімше мен төрт сайлау округінде 255 282 дауыс беруге құқылы сайлаушы бар. 1878 жылғы алғашқы сайлауда 34 дауыс беруге құқылы адам болды. Муниципалдық мэр лауазымы 1895 жылдың 2 наурызында штат заңымен құрылды. Кампина Гранде қаласының алғашқы мэрі Франсиско Камило де Араужо болды. Халықтың мэрга тікелей дауыс беру мүмкіндігі тек 1947 жылдан бастап пайда болды.
Campina Grande has 255,282 eligible voters distributed among 598 sections and four electoral districts. The first election in 1878 had 34 eligible voters. The office of Municipal mayor was created on March 2, 1895, by State Law. The first mayor of Campina Grande was Francisco Camilo of Araújo. People began to have the opportunity to vote for the mayor directly only from 1947.
HDI
+UNHD (2000) HDI19912000Манi0,6150,678Өмір сүру ұзақтығы0,5850,641Білім0,7410,844Барлығы0,6470,721