Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі грек қалаларындағы қоғамдық кеңістік – ежелгі базар.
Public space in ancient Greek cities
the ancient marketplace
Агора (агора, қазіргі грек тілінде "базар" деген мағынаны білдіреді) – ежелгі грек қала-мемлекеттеріндегі орталық қоғамдық кеңістік. Ол қала-мемлекеттің полистің әлеуметтік және саяси құрылысына бейімделуге жасаған жауабын ең жақсы көрсетеді. "Агора" сөзінің тікелей мағынасы – "жиналыс орны" немесе "жиын". Агора қаладағы спорттық, өнер, сауда, әлеуметтік, рухани және саяси өмірдің орталығы болды. Афинаның ежелгі агорасы ең белгілі мысал.
The agora ('/æ//g//ə//r//ə/; ἀγορά, romanized: agorá, meaning "market" in Modern Greek) was a central public space in ancient Greek city states. It is the best representation of a city state's response to accommodate the social and political order of the polis. The literal meaning of the word "agora" is "gathering place" or "assembly". The agora was the center of the athletic, artistic, business, social, spiritual, and political life in the city. The Ancient Agora of Athens is the best known example.
Шығу тегі
Грек тарихының бастапқы кезеңінде (б.з.д. 10-4 ғасырларда) еркін туған азаматтар әскери қызмет атқару үшін немесе билеуші патшаның немесе кеңестің хабарламаларын тыңдау үшін агораға жиналатын. Кейіннен агора сонымен қатар базар ретінде де пайдаланылды, онда саудагерлер өз тауарларын сату үшін галереялардың арасында дүкендер немесе лавкалар ашатын. Бұл жағдай шеберханалар салған қолөнершілерді де қызықтырды. Агораның саяси және сауда ортасы ретіндегі екі қызметінен грек тіліндегі екі сөз пайда болды: ἀγοράζω, agorázō – «сатып алу», және ἀγορεύω, agoreúō – «қоғамда сөйлеу».
Early in Greek history (10th–4th centuries BC), free born citizens would gather in the agora for military duty or to hear statements of the ruling king or council. Later, the agora also served as a marketplace, where merchants kept stalls or shops to sell their goods amid arcades. This attracted artisans who built workshops nearby. From these twin functions of the agora as a political and a commercial spot came the two Greek verbs ἀγοράζω, agorázō, "I shop", and ἀγορεύω, agoreúō, "I speak in public".
Ежелгі Афины агорасы
Ежелгі Афина агорасы Акропольдің солтүстік беткейінің төменгі жағында орналасқан. Ежелгі Агора афиналықтардың негізгі кездесу орны болды, онда демократия өкілдері мемлекеттік істерді талқылап, сауда-саттық жүргізіп, демалып, өнер шеберлерін тамашалап, әйгілі философтардың сөздерін тыңдайтын. Афина агорасының маңыздылығы дінмен тығыз байланысты болды. Агора – өте қасиетті орын болған, оның қасиеті жердің сәулетінде айқын көрінетін. Агораның жоспары Панафиналық жолдың айналасында құрылған, ол Афина қаласының ортасынан басталып, қаланың басты қақпасы – Дипилонға дейін созылған. Бұл жол аса қасиетті саналды, өйткені ол Афина құдайының құрметіне төрт жылда бір рет өткізілетін Панафина мерекесіне арналған саяхат жолы болды. Агора гректердің металл өңдеуші және қолөнершілер құдайы Гефестқа арналған ғибадатханасымен де әйгілі болды. Бұл ғибадатхана бүгінгі күнге дейін жақсы сақталған. Агорада бұрын тұрған басқа ғибадатханалардың арасында Зевс, Афина, Аполлон және Арес құдайына арналған ғибадатханалар да болды.
The Ancient Agora of Athens was situated beneath the northern slope of the Acropolis. The Ancient Agora was the primary meeting ground for Athenians, where members of democracy congregated affairs of the state, where business was conducted, a place to hang out, and watch performers and listen to famous philosophers. The importance of the Athenian agora revolved around religion. The agora was a very sacred place, in which holiness is laid out in the architecture of the ground upon which it lay. The layout of the agora was centered around the Panathenaic Way, a road that ran through the middle of Athens and to the main gate of the city, Dipylon. This road was considered tremendously sacred, serving as a travel route for the Panathenaic festival, which was held in honor of the goddess Athena every four years. The agora was also famously known for housing the Temple of Hephaestus, the Greek god of metalworking and craftsmen. This temple is still in great condition to this day. Other temples priorly standing in the agora include honor for Zeus, Athena, Apollo, and Ares.
Орналасуы және құрамдас бөліктері
Агора әдетте қаланың ортасында немесе портың жанында орналасқан. Агоралар колоннадалардан, яғни ұзын бағаналар қатарынан тұрғызылған және колоннадалардың астындағы ұзақ ашық дәліздер деп те аталатын стоаларды қамтыған. Олар көшпелермен, ағаштармен және мүсіндермен әдемі безендірілген. Грек-парсы соғыстарынан кейін Афина агорасы қайта құрылғанда, колоннадалар мен стоалар енгізілмеген.
The agora was usually located in the middle of a city or near the harbor. Agoras were built of colonnades, or rows of long columns, and contained stoae, also known as a long open walkway below the colonnades. They were beautifully decorated with fountains, trees, and statues. When the Athenian agora was rebuilt after the Greco Persian Wars, colonnades and stoae were not incorporated.
Қорқыныш
Агорафобия термині – бұл адамның бейтаныс ортада, мысалы, өзін бақылаусыз сезінетін жерлерде үрейленуге ұшырайтын фобиялық жағдайды білдіреді. Мұндай үрей кең ашық кеңістіктерде, көпшілік орындарда немесе қоғамдық жағдайларда туындауы мүмкін. Психологиялық терминнің өзі «агора» сөзінен шыққан, ол ежелгі Грецияда үлкен, ашық жиналатын орынды білдірген.
The term agoraphobia denotes a phobic condition in which the sufferer becomes anxious in unfamiliar environments – for instance, places where they perceive that they have little control. Such anxiety may be triggered by wide open spaces, crowds, or public situations, and the psychological term derives from the agora as a large and open gathering place.