Терри Пратчеттің «Soul Music» романында Дискмирде рок-н-ролл, музыка және жаңа кейіпкерлер – Сьюзан Сто Хелит таныстырылады. Музыкалық өнер, сонымен қатар әуесқойлар тобы туралы қызықты оқиға!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1994 жылғы Терри Пратчетттың «Диск әлемі» романы
1994 Discworld novel by Terry Pratchett
«Жан музыкасы» – британдық жазушы Терри Пратчетттың 1994 жылы алғаш жарық көрген «Диск әлемі» сериясының он алтыншы кітабы. Пратчетттың көптеген романдары сияқты, бұл да қазіргі қоғамның бір элементін «Диск әлемінің» сиқырлы және соңғы ортағасырлық, ерте заманауи әлеміне енгізеді, осы жолы – рок-н-ролл музыкасы мен жұлдыздықты, бұл жағдайлар жақытпасқа тиіс апатқа ұшыратуы мүмкін. Сондай-ақ, Морт пен Изабеллдің қызы, Өлімнің немересі Сьюзан Сто Хелит таныстырылады.
Soul Music is a fantasy novel by British writer Terry Pratchett, the sixteenth book in the Discworld series, first published in 1994. Like many of Pratchett's novels it introduces an element of modern society into the magical and vaguely late medieval, early modern world of the Discworld, in this case Rock and Roll music and stardom, with near disastrous consequences. It also introduces Susan Sto Helit, daughter of Mort and Ysabell and granddaughter of Death.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Жас арфашыл, Лламедостан келген Имп Й Селин ("sod 'em all" кері жазылады, Дилан Томастың "Сүт ағашы астында" шығармасынан алынған тіркес), әйгілі болу ниетімен Анк-Морпоркқа келеді. Музыканттар гильдиясының төлемдерін көтере алмай, ол және лицензиясы жоқ музыканттар – тролль перкуссионисі Лиас Блустоун және карлик торнашысы Глод Глодссон "The Band with Rocks In" тобын құрайды, бұл топ Лиасқа тиесілі әсем тастардың құрметіне аталған. Имптың арфасы қирағаннан кейін, ол бір құпия дүкеннен гитара алады, бірақ ол гитараның ішінде ғаламды жаратуға себеп болған ежелгі музыка бар екенін білмейді. Имп жаңа есім – "Бадди" ("Имп Й Селин" сөзбе-сөз "қарағай бүршігі" дегенді білдіреді) таңдайды, ал Лиас өзін "Клиф" деп атайды. Осы уақытта Өлім, өзінің асырап алған қызы Изабелль мен оның күйеуі, бұрынғы шәкірті Морттың қазасына қайғыдады. Олардың қызы Сьюзан Сто Хелит бастапқыда Өлімді әкесі ретінде таныған, бірақ кейіннен одан шындықты жасырып, ол оны ұмытып қалған. Ол Квирмдегі пансионда оқиды және түсініксіз қабілеті арқасында басқалардың назарынан қашып, жағымсыз әңгімелерден аулақ болуға тырысады. Өлім, ауыр естеліктерді ұмыту үшін қызметтен уақытша шығып кеткенде, шындық Сьюзанды оның міндеттерін атқаруға мәжбүр етеді және ол өзінің өткенін еске түсіре бастайды. Ол Баддиді Мэндд Драмда өнер көрсету кезінде болатын төңкерісте қаза табар деп біледі, бірақ көпшілік "Rocks In Music" рухымен бауралады, бұл рух объективті тыңдаушылар үшін музыкалық құндылығы жоқ. Осыдан кейін Баддидің өмірі оның табиғи күшімен емес, музыкамен қуаттанады. "Менің өзімнің тамағымды кесіп тастаймын" деген Дибблер топтың менеджері болады. Ол Асфальт атты тролльді гастрольдік турда топқа бірге жүру үшін жалдайды, олардың үлкен көрермендер алдында өнер көрсетуін ұйымдастырады, бірақ ол осыдан қанша пайда табатынын білмейді. Бадди өзін-өзінен алыстай түседі және гитарада ойнамайынша айналасындағы оқиғаларға мән бермейді. Сьюзан оны музыканың ықпалынан қорғауға тырысады, бірақ оған деген сезімдері күшейеді. Осы уақытта музыка оны тыңдаған көптеген адамдарға әсер етеді, олар өздерінің топтарын құрып, 20-ғасырлық Жердегі әртүрлі музыкалық қозғалыстардың жанкүйерлеріне тән мінез-құлықтарды қабылдайды. Бұл құбылысқа Әсем Университеттің сиқыршылары қатты әсер етеді, бірақ Архансканцлер Ридкулли емес, ол жаңадан ойлап табылған Хекс құрылғысын қолданып, Сьюзанмен бірге осы оқиғаларды түсінуге тырысады. Музыканттар гильдиясының кісі өлтіруші хатшысы г-н Клетті топтың рұқсатсыз іс-әрекеттерін тоқтатудағы қиындықтарынан қатты алаңдайды (өйткені олар музыкамен қорғалған). Бадди музыканың тілегі бойынша тегін концерт өткізуді қалайды, ал Дибблер мерчандайзинг пен тамақтан қанша пайда таба алатынын түсінгеннен кейін келіседі. Көптеген көшірме топтар барлық уақыттағы ең үлкен концертке қатысады, оның басында "Rocks In" тобының өнер көрсетуі болады. Бадди Глод жөндеген арфасында өзінің халық әнін орындайды, бұл қысқа уақытқа Имптың табиғи тұлғасын қалпына келтіреді. Содан кейін топ ашулы жанкүйерлерінен қашып кетеді, оларды Музыканттар гильдиясы, Дибблер, Сьюзан және Өлім (оның қызметшісі Альберт ақылға келтірді) қуып жетеді. Музыка өшпес аңызды құру үшін топтың көлігін тік жарға ұрып, аман қалғандардың жоқ болуын қалайды. Сьюзан оларды құтқарады, бірақ музыка уақыт сызығын өзгерте бастайды, сондықтан топ қаза табады. Өлім келіп, музыканы тоқтату үшін гитарада "бос ноталар" ойнайды, оны тоқтатуға болатынын, бірақ оны тек Бадди сияқты музыкант қайта бастай алатынын түсіндіреді. Музыка Баддиге оны қайта бастау үшін ноталар ойнауына айырбастау үшін өмір сүруге рұқсат беруге келіседі. Содан кейін Өлім гитараны жояды. Жаңа уақыт сызығы құрылады, онда г-н Клетті ғана қаза болады, бірақ Сьюзан оқиғалардың бастапқы барысын есінде сақтайды. Ол мектепке жаңа сенімділікпен оралады. Келесі күні ол жаңа оқиғалар нұсқасында Анх-Морпоркқа емес, Квирмге келгенін және жақын жерде жұмыс істеп жатқанын түсінгеннен кейін Имппен қайта қосылуға жүгіреді.
A young harpist, Imp Y Celyn from Llamedos ("sod 'em all" spelled backwards, a reference to Dylan Thomas' Under Milk Wood), comes to Ankh Morpork in hopes of becoming famous. Unable to afford the Musicians Guild fees, he and fellow unlicensed musicians Lias Bluestone (a troll percussionist) and Glod Glodsson (a dwarf hornblower) form "The Band with Rocks In", named after Lias' tuned rocks. When Imp's harp is destroyed, he acquires a guitar from a mysterious shop, unaware that it contains the awareness of a primordial music that was responsible for bringing the universe into existence. Imp takes the new name "Buddy" ("Imp Y Celyn" literally means "bud of holly"), and Lias starts calling himself "Cliff". Meanwhile, Death is upset over the deaths of his adopted daughter Ysabell and her husband, his former apprentice Mort. Their daughter, Susan Sto Helit, was initially raised with an awareness of Death as her grandfather, but they later withheld the truth from her and she forgot about it. She attends boarding school in Quirm, and is content to avoid unpleasant conversations by using her unexplained ability to fade from others' awareness. When Death abandons his post for an impromptu sabbatical in an effort to forget the painful memories, the fabric of reality forces Susan to take on his duties and she begins to remember her past. She becomes aware of Buddy when he is scheduled to die in a riot while performing at the Mended Drum, but instead the crowd is overcome by the spirit of "Music with Rocks In", which apparently has no musical merit for objective listeners not themselves possessed by it. After this, Buddy's life is powered by the music instead of by his natural life force. Cut Me Own Throat Dibbler becomes the Band's manager. He hires the troll Asphalt as a roadie to accompany the band on its tour as he books them to play to increasingly larger crowds, all the while keeping them unaware of the large profits he is earning. Buddy becomes less and less like himself, and barely seems aware of his surroundings when he is not playing the guitar. Susan tries to protect him from the influence of the music; though she does not acknowledge it, she has developed feelings for him. Meanwhile, the music is affecting many of the people who have heard it, causing them to form their own bands and adopt behaviours associated with the fans of various musical movements on 20th Century Earth. The wizards of Unseen University are particularly affected by this phenomenon, though not Archchancellor Ridcully, who uses the newly invented device Hex and works with Susan in an effort to understand these events. Mr Clete, the murderous secretary of the Musicians Guild, becomes increasingly unhinged by his inability to stop the Band's unauthorized activities (as they are protected by the music). Buddy wants to perform a free concert at the music's behest, and Dibbler agrees after realizing how much of a profit he can earn through merchandising and concessions. A large number of the copycat bands participate in the largest concert of all time, culminating in the Band with Rocks In's performance. Buddy performs his own folk song on his harp, which Glod has had repaired, which briefly restores Imp's natural personality. Afterwards, the band flees from their crazed fans, pursued by the Musicians Guild, Dibbler, Susan, and Death (who has been brought back to his senses by his servant Albert). The music intends to create an immortal legend by crashing the band's coach into a gorge, with no survivors. Susan rescues them, but the music begins to alter the timeline so the band will have died. Death arrives and plays an "empty chord" on the guitar to stop the music, explaining that while he can stop it, only a musician like Buddy can restart it. The music agrees to allow Buddy to live in return for his playing a chord to restart it. Death then destroys the guitar. A new timeline is created in which Clete was the only fatality, although Susan remains aware of the original course of events. She returns to school with a new self assurance. The next day, she runs to reunite with Imp upon realizing that, in the new version of events, he came to Quirm instead of Ankh Morpork and is working nearby.
Басқа ақпарат құралдарында көрініс
1996 жылы Cosgrove Hall Films 4-арна үшін анимациялық бейімделуін жасады. Бұл "Band with Rocks In" мен The Beatles арасындағы байланысты кітаптан да әрі дамытады, олардың стилі 1950 жылдардың рок-музыкасынан және 1960 жылдардың басындағы бит музыкасынан (және араластыру ыдысы сияқты шаштардан) Ankh Morpork қаласында басталып, Scrote қаласында қышқыл рокқа, ал Quirm қаласында рухани хиппи рокқа айналады. Sto Lat қаласында олар Jimi Hendrix Experience немесе Bad Company сияқты дыбыстайды, бірақ киімдері The Beatles-тің "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band" альбомының мұқабасындағы киімдеріне ұқсайды. Сондай-ақ, Quirm қаласында Бадди, Джон Леннонның Beatles Исадан да танымал деп мәлімдеген әйгілі сөзін еске түсіріп, топтың "ірімшіктерден де танымал" екенін айтады. Pseudopolis қаласында олардың киімдері мен стилі Blues Brothers-қа ұқсайды. Краштің тобы "Socks Pastels" деп те аталады. Саундтрек CD, mp3 және стриминг форматтарында жарық көрді. 2014 жылдың тамызында Кингстон қаласындағы Rose Theatre-да Ұлыбританияның Жастар Музыка Театры қойылым қойды. Мюзиклді стендап комигі Эндрю Дойл жазды, ал түпнұсқа музыкасын Крейг Адамс жазды. "Soul Music" спектаклін Люк Шеппард қояды (Matilda the Musical спектаклінің ассистент режиссері және In the Heights спектаклінің режиссері), ал хореографиясын Крессида Карре жасайды, бұл қойылым Southwark Playhouse театрында өтеді. 2016 жылдың ақпан айында Дарем студенттік театрында Ooook! Productions қойылымын көрсетті. Қойылымды Имоген Эддлстон бейімдеді, ал режиссерлері Майки Бикарреги және Хамиш Инглис болды.
An animated adaptation was produced by Cosgrove Hall Films for Channel 4 in 1996. It takes the association of the "Band with Rocks In" with the Beatles even further than the book does, evolving their style from 1950s rock and early 1960s beat music (and mixing bowl haircuts) in Ankh Morpork, to acid rock in Scrote, to spiritual hippie rock in Quirm. In Sto Lat, they sound like the Jimi Hendrix Experience or Bad Company, but are dressed in clothes similar to the Beatles on the cover of the Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band album. Also in Quirm, Buddy says that the band is 'more popular than cheeses', referring to John Lennon's famous quote proclaiming the Beatles to be more popular than Jesus. In Pseudopolis, their outfits and style resemble the Blues Brothers. Crash's band is also given the name "Socks Pastels". The soundtrack was released on CD, mp3 and streaming. In August 2014, an adaptation was performed at the Rose Theatre, Kingston by Youth Music Theatre UK. The musical has been adapted by stand up comedian Andrew Doyle with original music by Craig Adams. Soul Music will be directed by Luke Sheppard (associate director of Matilda the Musical and director of In the Heights) at the Southwark Playhouse and choreographed by Cressida Carré. In February 2016, a stage adaption was performed at the Durham Student Theatre by Ooook! Productions. The production was adapted by Imogen Eddleston and directed by Mikey Bicarregui and Hamish Inglis.