Көбелектердің Sphingidae тұқымдасы: құрлы қанаттылар, "мүйіз құрттары", ұшу қабілеті, тропиктік аймақтарда кең таралған. Биологиялық зерттеулерге арналған маңызды ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көбелектер тұқымдасы
Family of insects
Сфинксидтер – көпшілікке сфинкс көбелектері, сондай-ақ, көбелектердің көпшілігіне "көкөріш" деп, ал олардың көптеген күйісқұрттары "мүйізқұрттар" деп белгілі, шамамен 1450 түрді қамтитын көбелектер тұқымдасы. Олар тропиктерде ең көп таралған, бірақ түрлері барлық аймақтарда кездеседі. Олар орташадан үлкен өлшемде болады және көбелектер арасында ептілігімен және ұзаққа созылатын ұшу қабілетімен ерекшеленеді, бұл қабілет оларды құстарға, әсіресе колибрилерге ұқсатып, оларды олармен шатастыруға мүмкіндік береді (конвергентті эволюцияның мысалы). Сфинксидтер ұшу қабілеті, әсіресе, желбіреген кезде бір жақтан екінші жаққа жылдам қозғалу қабілеті үшін көп зерттелді, бұл "қисайып желбіреу" немесе "жанама сырғанау" деп аталады. Бұл гүлдерде тыңсырып отыратын жыртқыштардан қорғану үшін пайда болған деп саналады. Олардың қанаттарының ені -ден асады.
The Sphingidae are a family of moths commonly called sphinx moths, also colloquially known as hawk moths, with many of their caterpillars known as "hornworms"; it includes about 1,450 species. It is best represented in the tropics, but species are found in every region. They are moderate to large in size and are distinguished among moths for their agile and sustained flying ability, similar enough to that of hummingbirds as to be reliably mistaken for them. (an example of convergent evolution). Sphingids have been much studied for their flying ability, especially their ability to move rapidly from side to side while hovering, called "swing hovering" or "side slipping". This is thought to have evolved to deal with ambush predators that lie in wait in flowers. They have wingspans from to over .
Сипаттама
Сфингидтердің мұрттықтары, тіпті аталықтарында да, көбінесе тым қауырсынды болмайды. Аналықтары феромондар арқылы аталықтарды өздеріне шақырады. Аталық аналықты феромонмен шашыратуы мүмкін.
Sphingid's antennae are generally not very feathery, even in males. Females call males to them with pheromones. The male may douse the female with a pheromone
Ұшу
Manduca sexta зерттеулерінде көбелектердің антенналары арқылы ұшудың динамикалық сенсорлық қабілеттері бар. Антенналар бір жазықтықта қозғалады, сондықтан көбелек денесі бақыланатын әуе маневрлері кезінде айналғанда, антенналар дене бұрыштық жылдамдығына тура пропорционал инерциялық Кориолис күштерінің әсеріне түседі. Кориолис күштері антенналардың ауытқуына себеп болады, бұл ауытқулар әр антеннаның түбінде орналасқан Джонстон органымен анықталады. Антенналардың қағыс жиілігінде (шамамен 25 Гц) және қағыс жиілігінің екі еселенген жиілігінде күшті жиілік жауаптары байқалады. Екі жиілік жауаптарының салыстырмалы мөлшері көбелекке әртүрлі негізгі осьтерде айналуды ажыратуға мүмкіндік береді, соның арқасында әуе маневрлері кезінде жылдам бағытты басқару жүзеге асырылады.
In studies with Manduca sexta, moths have dynamic flight sensory capabilities due to their antennae. The antennae are vibrated in a plane so that when the body of the moth rotates during controlled aerial maneuvers, the antennae are subject to the inertial Coriolis forces that are linearly proportional to the angular velocity of the body. The Coriolis forces cause deflections of the antennae, which are detected by the Johnston's organ at the base of each antenna, with strong frequency responses at the beat frequency of the antennae (around 25 Hz) and at twice the beat frequency. The relative magnitude of the two frequency responses enables the moth to distinguish rotation around the different principal axes, allowing for rapid course control during aerial maneuvers.