Кіріспе

Мотоспорт жарыстары үшін моторы бар велосипед

Дерни – алты күндік және керин жарыстары, сондай-ақ моторы бар велосипедтермен жүргізілетін жол жарыстары сияқты жарыстарда қолданылатын моторы бар велосипед. Кейбір велоспортшылар жаттығу үшін Дерни артынан жолда жүреді. Дерни атауы француздық "Дерни" фирмасы оны алғаш шығарғандықтан пайда болған, бірақ қазір Дерни деп кез келген өндірушінің шағын велосипедтік жетекке қолданылады.

Бастапқы Дерни

Бірінші Derny "Entraineur" немесе "Bordeaux–Paris" мопеді, рульдің алдына орнатылған жанармай багымен, 1938 жылы Францияның Париж қаласындағы Сент-Манде даңғылындағы Роджер Дерни мен Филл компаниясы жасаған. Дернидің бірнеше мопеді ұзақ жылдар бойы өткізіліп келе жатқан "Бордо–Париж" веложарысы үшін пайдаланылды, сондай-ақ Дерни көптеген трек және жол жарыстары мен төзімділік жаттығуларында қолданылды. Дерни "Solo" деп аталатын саяхалық нұсқасын, тандемдер мен мопедтерді де жасады. Мопед болғандықтан, Дерниде Zurcher екі тактілі қозғалтқышы және тізбектің тісті дөңгелегіндегі педальдар болды, әдетте алдыңғы тісті дөңгелектің 70 тісі, артқы дөңгелектің тісті дөңгелегінде 11 тісі бар. Бұл комбинация жылдамдық беруге және баяулауға мүмкіндік береді, бұл Дернидің артқы дөңгелегінен бірнеше сантиметр қашықтықта келе жатқан жүргізуші үшін өте маңызды. Қозғалтқыш пен артқы дөңгелек арасындағы бос жүріс құрылғысы, қозғалтқыш істен шыққан жағдайда Дерни тоқтаусыз қалуын қамтамасыз етеді. Жүргізуші педаль басқандағы ең жоғары жылдамдық, беріліс қатынасына байланысты шамамен жетеді. 1957 жылы Роджер Таллонның жобалаған "Taon" мотоциклімен жасалған сәтсіз әрекеттен кейін фирма жабылды. Париждегі Рю Пикпус көшесіндегі Service Derny компаниясы 1970 жылдарға дейін машиналарды жөндеу және қайта құрумен айналысты.

Дернис қазіргі кезде

Larousse сөздігіне сәйкес, «дерни» атауы велосипед жарыстарында қолданылатын кішкентай, қарқынды мотоциклді белгілейтін жалпы терминге айналды және қазір өндірушісіне қарамастан, барлық кішкентай велосипедтерге қолданылады. Оның түпнұсқасын көшіруге немесе жақсартуға бірнеше рет әрекет жасалды. «Бурдин» дегені бір кезде қысқа ғана уақыт қолданылды, бірақ алты күндік жарыстардағы тік жолдарда үнемі жоғары жылдамдықпен жүру үшін жеткілікті берік немесе жылдам емес екені дәлелденді. Қазіргі заманғы машиналарын Бельгияның Неерпельт қаласындағы шағын компания шығарады, ал дернилер жаңа немесе жаңа қозғалтқыштары бар бастапқы рамалардан жасалған. Дернилер әдетте итеру арқылы қосылады. Содан кейін олар жолақтармен жылдамдықты арттыра алады, бірақ жарыстар көбінесе одан асып кетпейді.

Тағы бір қарқын беруші түрі – «стейер». Оның жүргізушісі велосипедшіге артындағы ауа ағынынан қорғаныш беру үшін тік отырып, артқы жағына жақын орналасады. Сондай-ақ, стейердің артқы бөлігіне ролик қосылады, әдетте велосипедші алдыңғы дөңгелегі сәл кішірек велосипедпен жүреді. Triumph мотоциклының суреті – осындай стейер. Көптеген дерни жарыстарында велосипедші жарыс бойы ауа ағынында қалады. Жапонияда кең таралған және басқа жерлерде де таныс кейрин жарыстарында дерни жүргізушілерді жылдамдыққа жеткізеді, содан кейін жолдан шығып кетеді және жарыс қарқын берушісіз спринтпен аяқталады. Шағын топ жартылай кәсіби қарқын берушілер қысқы алты күндік маусымда Еуропаны аралап жүреді. Олардың кейбіреулері 60-70 жаста, ал кейбіреулері 40 жылдан астам уақыт бойы қарқын береді. Өзінің тарихының көп бөлігінде Бордо–Париж классикалық жол жарысы жарты қашықтықтан дернилерді пайдалана отырып, мотормен жүргізілді. Дернидің артындағы жолда өткен басқа маңызды жарыстардың ішінде Париждегі Critérium des As жарысын атауға болады.