Кіріспе

Грекиялық ғалым және математик

Теон Александрийский (/θ//iː//ə//n//, // //ɒ//n/; Θέων ὁ Ἀλεξανδρεύς; шамамен 335 – шамамен 405 ж.б.д.) грек болды. Суда, он бірінші ғасырдағы Византия энциклопедиясы, Теонды «Мусейдің адамы» деп атайды. Алайда, Александрия кітапханасы және түпнұсқа Мусей б.з.б. бірінші ғасырда жойылған. Классикалық тарихшы Эдвард Дж. Уоттсқа сәйкес, Теон, бұрын Александрия кітапханасын қамтыған, бірақ одан басқа байланысы болмаған эллиндік Мусейді еліктеп аталған «Мусей» деп аталатын мектептің басшысы болған болуы мүмкін. Теонның мектебі ерекше, жоғары беделді және доктриналық тұрғыдан консервативті болды. Теон Альмагестке арналған түсіндірмесін Эпифаний есімді балаға арнады, ол оның ұлы болған болуы мүмкін. Сонымен қатар, Альмагестке арналған түсіндірмесінде ол «Философ, менің қызым Гипатия дайындаған басылым» деп атап, Альмагест кітабының ІІІ кітабына қызы Гипатияның үлес қосқанын айтады. Айдың Theon Junior кратері енді Теонның есімін алып жүреді.

Өңдеу жұмыстары

Теоның Евклидтің "Элементтерін" өңдегені белгілі. Ол Евклид пен Птолемейдің басқа да еңбектерін өңдеген болуы мүмкін, бірақ бұл туралы дәлелдер аз. Теонға жатқызылатын басылымдар: Евклидтің "Элементтері". 1808 жылы Франсуа Пейрар Ватикан кітапханасында "Элементтердің" көнешірмесін тапқанға дейін Теоның "Элементтерге" жасаған өңдемесі ғана белгілі болды. Екі нұсқаны салыстыру Теоның өңдемесі мәтінді оқығанда оқушылар сезінетін қиындықтарды жоюға бағытталғанын көрсетеді. Сондықтан ол Евклидтің мәтінін, егер дәлел жеткіліксіз деп ойласа, кеңейтті; Евклидтің жазу стилін біркелкі етуге тырысты; және мәтіндегі қателерді түзеді, бірақ кейде өзінің қателерін енгізіп алды. Птолемейдің "Қолайлы кестелері". Птолемейдің түзілген астрономиялық кестелер жинағы. Заманауи зерттеулерде бұл мәтінді Тео өңдеген деген пікір жиі айтылады. Дегенмен, сақталған қолжазбалардың ешқайсысынде Тео туралы есімдер жоқ, және дәлелдер сақталған кестелер Птолемей ұсынған кестелерге өте ұқсас болуы керек екенін көрсетеді.