Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Томас Деккер (шамамен 1572 – 25 тамыз 1632) – ағылшын Элизабет дәуірінің драматургі және памфлетшісі, жан-жақты және өнімді жазушы, оның мансабы бірнеше онжылдыққа созылып, сол кезеңнің ең белгілі драматургтерімен байланысқа түсірді.
English dramatist and pamphleteer (c. 1572–1632)
Thomas Dekker (c. 1572 – 25 August 1632) was an English Elizabethan dramatist and pamphleteer, a versatile and prolific writer, whose career spanned several decades and brought him into contact with many of the period's most famous dramatists.
Ерте өмір
Декердің ерте өмірі мен тегі туралы көп мәлімет жоқ. Оның памфлеттеріндегі сілтемелерге сүйенсек, Деккер шамамен 1572 жылы Лондонда туған болуы мүмкін, бірақ оның жастық шағы туралы нақты ештеңе белгілі емес. Оның тегі голландтық шығу тегін көрсетеді, ал кейбір шығармалары латын тілінен аударылған, бұл оның гимназияда оқығанын көрсетеді.
Little is known of Dekker's early life or origins. From references in his pamphlets, Dekker is believed to have been born in London around 1572, but nothing is known for certain about his youth. His last name suggests Dutch ancestry, and his work, some of which is translated from Latin, suggests that he attended grammar school.
Мансап
1590-жылдардың ортасында Деккер театр драматуры ретінде мансабын бастады. Оның қолымен жазылған нұсқасы Томас Мордың қолжазбасында табылды, бірақ оның қатысу уақыты әлі анықталған жоқ. Оның Филипп Хенслоудың «Адмиралдың адамы» үшін драматург ретінде жұмыс істегені анық, оның есеп кітабында ол 1598 жылдың басында алғаш рет есімдері тіркелген. Оның атымен байланысты 1594 жылға дейін сахналанған пьесалар бар, бірақ оның түпнұсқа авторы болғаны белгісіз; оның жұмысы көбінесе түзетулер мен жаңаруларды қамтыды. 1598 мен 1602 жылдар аралығында ол Хенслоу үшін шамамен қырық пьесаға қатысты, көбінесе бірлесіп. Осы жылдарға Бен Джонсон мен Джон Марстонмен ынтымақтастығы жатады, бұл, болжам бойынша, 1600 және 1601 жылдардағы Театрлар соғысына себеп болды. Деккер «Шоумейкердің демалысы» (1599) пьесасының жалғыз авторы ретінде танылған, оның танымал шедеврі – романтик көзқараспен қарағанда Лондон өмірінің көңілді, шулы комедиясы. Франсис Мерес 1598 жылы Деккерді көрнекті драматургтер тізіміне енгізді. Алайда, Джонсон үшін Деккер – «қала бойынша пьесалар жасайтын шебер», Джонсон Деккерді «Поэтастерде» Деметрий Фанний, ал «Цинтияның тойында» Анаид рөлінде пародиялады. Деккердің жауабы – «Сатиромастикс» пьесасы, «Лорд Чемберленнің адамы» мен Пауылдың балалар труппасы сахналады, Джонсонды мақтанғаныш, екі жүзді Гораций ретінде бейнелейді. «Сатиромастикс» «поэтомахияның» аяқталуын білдіреді; 1603 жылы Джонсон мен Деккер Джеймс I-нің тәж кию рәсімі кешіктірілгендіктен, Корольдік салтанатты кіруге арналған салтанатты шараны бірлесіп жасады, сонымен қатар Деккер фестиваль кітабын – «Керемет той» жазды. Бірақ осы тапсырмадан кейін автордың ерте Яков кезеңі өте қиын болды. 1602 жылдың соңында ол белгісіз себептермен Хенслоумен байланысын үзіп қойған сияқты. Біраз уақыт бойы Вустердің адамы үшін жазды, содан кейін «Адмиралдың адамына» (қазір принц Генридің демеушілігімен) оралды, «Адал бәде» пьесасын жазды, ол үлкен жетістікке ие болды. Бірақ «Вавилондық бәде» (1607) және «Егер бұл жақсы пьеса болмаса, онда әйдіз бар» (1611) пьесаларының сәтсіздігі оны көңілсіз қалдырды; соңғы пьесаны принц Генридің труппасы қабылдамады, ал «Қызыл бұқа» театрындағы Анна патшайымының труппасы үшін сәтсіз аяқталды.
Dekker embarked on a career as a theatre writer in the middle 1590s. His handwriting is found in the manuscript of Sir Thomas More, though the date of his involvement is undetermined. More certain is his work as a playwright for the Admiral's Men of Philip Henslowe, in whose account book he is first mentioned in early 1598. While there are plays connected with his name performed as early as 1594, it is not clear that he was the original author; his work often involved revision and updating. Between 1598 and 1602, he was involved in about forty plays for Henslowe, usually in collaboration. To these years belong the collaborations with Ben Jonson and John Marston, which presumably contributed to the War of the Theatres in 1600 and 1601. But Dekker is credited as the sole author of The Shoemaker's Holiday (1599), his acknowledged masterpiece – a boisterous, rowdy comedy of London life as seen through the eyes of a romanticist. Francis Meres includes Dekker in his list of notable playwrights in 1598. For Jonson, however, Dekker was a bumbling hack, a "dresser of plays about town"; Jonson lampooned Dekker as Demetrius Fannius in Poetaster and as Anaides in Cynthia's Revels. Dekker's riposte, Satiromastix, performed both by the Lord Chamberlain's Men and the child actors of Paul's, casts Jonson as an affected, hypocritical Horace. Satiromastix marks the end of the "poetomachia"; in 1603, Jonson and Dekker collaborated again, on a pageant for the Royal Entry, delayed from the coronation of James I, for which Dekker also wrote the festival book The Magnificent Entertainment. After this commission, however, the early Jacobean period was notably mixed for the author. In late 1602, he appears to have broken his association with Henslowe, for unknown reasons. He wrote for Worcester's Men for a time, then returned to the Admiral's Men (now patronized by Prince Henry) to produce The Honest Whore, an apparent success. But the failures of The Whore of Babylon (1607) and If This Be Not a Good Play, the Devil is in It (1611) left him crestfallen; the latter play was rejected by Prince Henry's Men before failing for Queen Anne's Men at the Red Bull Theatre.
Құқықтық қиындықтар
1612 жылы Деккердің өмір бойы қарызға батқан мәселесі (одан бұрын, 1599 жылы, құс сатушылар түрмесінде қамауға алынған) Джон Вебстердің әкесіне қырық фунт қарызы болғандықтан Корольдік Бенч түрмесіндегі қамаумен күрделеніп, дағдарысқа ұшырады. Ол жеті жыл бойы онда отырды, және Эдвард Аллен мен Эндимион Портер сияқты жандардың көмегіне қарамастан, бұл жылдар ауыр болды; Деккер бұл оқиғаның шашын ақ қылғанын хабарлайды. Ол түрмеде отырған жылдары да памфлеттер жазумен айналысты.
In 1612, Dekker's lifelong problem with debt (he had earlier, 1599, been imprisoned in Poultry Compter) reached a crisis when he was imprisoned in the King's Bench Prison on a debt of forty pounds to the father of John Webster. He remained there for seven years, and despite the support of associates such as Edward Alleyn and Endymion Porter, these years were difficult; Dekker reports that the experience turned his hair white. He continued as pamphleteer throughout his years in prison.
Кейінгі жылдар
Бостандыққа шыққаннан кейін ол пьеса жазуды қайта бастады, енді өзінің буынынан (Джон Дей және Джон Вебстер) және сәл кіші жазушылармен (Джон Форд және Филип Массинджер) бірлесіп жұмыс істеді. Осы пьесалардың арасында "Жесірді ояту" (1624, Форд, Вебстер және Уильям Роулимен бірге) атты пьесасы бар, ол Уайтчепелде болған екі жақындағы қылмысты сахналық өнерге көшірді. Онжылдықтың екінші жартысында Деккер тағы да памфлет жазуға көшті, ескі еңбектерін жаңартып, өзінің ең танымал трактаты – "Лондон шаңырағының хабаршысы"-на жаңа сөз басы жазды.
On release, he resumed writing plays, now with collaborators both from his generation (John Day and John Webster) and slightly younger writers (John Ford and Philip Massinger). Among these plays is one, Keep the Widow Waking (1624, with Ford, Webster, and William Rowley), which dramatized two recent murders in Whitechapel. In the latter half of the decade, Dekker turned once more to pamphlet writing, revamping old work and writing a new preface to his most popular tract, The Bellman of London.
Өлім
1632 жылдан кейін Деккер ешқандай жаңа еңбек жарияламады және 25 тамыз күні 1632 жылы қайтыс болды, содан кейін сол жылы Клеркенвеллдегі Сент-Джеймс шіркеуіне жерленді.
Dekker published no more work after 1632, and he died in 25 August 1632 and then was buried at St James's Church, Clerkenwell that year.
Прозалық шығарма
Ол өзінің бүкіл жазушылық өмірін қамтитын, көптеген тақырыптар мен стильдерді қарастыратын памфлеттерінде де сондай-ақ зор күш-жігер көрсетті. Деккердің памфлет жазудағы алғашқы толқыны 1603 жылы басталды, мүмкін, оба ауруы театрларды жапқан кезде. Оның бірінші памфлеті – «Таңғажайып жыл», ол Елизаветаның қайтысы, I Джеймс таққа отыруы және 1603 жылғы оба туралы журналистік баяндама болды. Бұл шығарма сол жылғы ерекше оқиғаларды жеткізу үшін әртүрлі әдеби жанрларды біріктірді («таңғажайып» – таң қалдыратын, емес керемет). Ол жеткілікті сәттілікке ие болды, нәтижесінде тағы екі оба туралы памфлет жарық көрді: «Грейвсендтен хабарлар» және «Жайлы орында галанттардың кездесуі». «Double PP» (1606) – оқ-дәрі заговорға жауап ретінде жазылған католиктерге қарсы трактат. «Тозақтан хабарлар» (1606) – Нэштің «Пирс Пеннилес» шығармасына құрмет көрсету және оны жалғастыру. «Лондонның жеті өлімдік күнәсі» (1606) – тағы бір оба туралы памфлет. 1608 жылдан кейін Деккер ең танымал памфлеттерін жариялады: «Конды ұстау» атты памфлеттер сериясы, онда сенімді адамдар мен ұрылардың түрлі айла-амалдары мен алдамшылықтары, соның ішінде ұрылардың жаргоны сипатталған. Деккер жиі жаңартып, қайта басылымға шығарған бұл памфлеттерге «Лондонның белгіші» (1608, қазір «Лондон белгіші»), «Фонарь мен шам жарығы», «Шам жарығымен ашылған зұлымдықтар» және «Ағылшын зұлымдықтары» кіреді. Олар өздерінің формасымен және көптеген оқиғаларымен Роберт Гриннің ұқсас памфлеттеріне қарызды. Басқа памфлеттер журналистік стильде жазылған және Якоб кезеңіндегі Лондонның жарқын суреттерін ұсынады. «Өлі сессия» (1608) жазғы демалыс кезінде Вестминстерді сипаттайды. «The Guls Horne Booke» (1609, қазір «The Gull's Hornbook») қалалық галанттардың өмірін сипаттайды, соның ішінде Лондон театрларындағы мінез-құлық туралы құнды мәліметтер келтіреді. «Зәрхана жұмыскерлері» (1609) және «Артиллерия бағы» (1616) (соңғысы өлең түрінде) Англияның әскери өнеркәсібінің салаларын сипаттайды. «Лондонға кері қарау» (1630) 1625 жылды, Джеймстің қайтыс болған жылын, ал «Соғыстар, соғыстар, соғыстар» (1628) – Еуропадағы дүрбелеңді көрсетеді. Күтілгендей, Деккер түрмедегі тәжірибесін пайдалы есепке айналдырды. «Dekker His Dreame» (1620) – оның үмітсіз тұтқынға алынуын сипаттайтын ұзақ поэма; ол сэр Томас Оверберидің «Сипаттамалар» кітабының алтыншы (1616) басылымына түрмедегі өмірге негізделген алты сурет салды; және ол түрмеде алған тәжірибесін көрсету үшін «Фонарь мен шам жарығын» қайта қарады. Деккердің памфлеттері, тіпті пьесаларынан да, асығыс және салғырт жазылғандығын көрсетеді. Дегенмен, олардың ең жақсылары әлі де көңіл көтере алады, ал барлығы дерлік Якоб кезеңіндегі күнделікті өмірдің құнды және нақты суреттерін ұсынады. Деккердің поэзиясы қазіргі заманғы танымал әнге (дегенмен, байқаусыз) енді, оның «Patient Grissel» пьесасынан «Golden Slumbers» поэмасының бір бөлігі Пол Маккартнидің 1969 жылғы «Golden Slumbers» әніне қосылды.
He exhibited a similar vigour in his pamphlets, which span almost his whole writing career, and which treat a great variety of subjects and styles. Dekker's first spate of pamphleteering began in 1603, perhaps during a period when plague had closed the theaters. His first was The Wonderfull Yeare, a journalistic account of the death of Elizabeth, accession of James I, and the 1603 plague, that combined a wide variety of literary genres in an attempt to convey the extraordinary events of that year ('wonderful' meaning astonishing, not excellent). It succeeded well enough to prompt two more plague pamphlets, News From Gravesend and The Meeting of Gallants at an Ordinary. The Double PP (1606) is an anti Catholic tract written in response to the Gunpowder Plot. News From Hell (1606) is an homage to and continuation of Nash's Pierce Penniless. The Seven Deadly Sins of London (1606) is another plague pamphlet. After 1608, Dekker produced his most popular pamphlets: a series of "cony catching" pamphlets that described the various tricks and deceits of confidence men and thieves, including thieves' cant. These pamphlets, which Dekker often updated and reissued, include The Belman of London (1608, now The Bellman of London), Lanthorne and Candle light, Villainies Discovered by Candlelight, and English Villainies. They owe their form and many of their incidents to similar pamphlets by Robert Greene. Other pamphlets are journalistic in form and offer vivid pictures of Jacobean London. The Dead Term (1608) describes Westminster during summer vacation. The Guls Horne Booke (1609, now The Gull's Hornbook) describes the life of city gallants, including a valuable account of behaviour in the London theatres. Work for Armourers (1609) and The Artillery Garden (1616) (the latter in verse) describe aspects of England's military industries. London Look Back (1630) treats 1625, the year of James's death, while Wars, Wars, Wars (1628) describes European turmoil. As might be expected, Dekker turned his experience in prison to profitable account. Dekker His Dreame (1620) is a long poem describing his despairing confinement; he contributed six prison based sketches to the sixth edition (1616) of Sir Thomas Overbury's Characters; and he revised Lanthorne and Candlelight to reflect what he had learned in prison. Dekker's pamphlets, even more than his plays, reveal signs of hasty and careless composition. Yet the best of them can still entertain, and almost all of them offer valuably precise depictions of everyday life in the Jacobean period. Dekker's poetry entered into modern popular song (although almost unnoticeably) when some of the lyrics of the poem "Golden Slumbers", from Dekker's play Patient Grissel, were included by Paul McCartney in the Beatles' 1969 song "Golden Slumbers".