Кіріспе

Құс түрі

Жарымбармақ құмшымшық (Calidris pusilla) – өте кішкентай жағалау құсы. Туыс атауы ежелгі грек тіліндегі kalidris немесе skalidris сөзінен келген, Аристотель бұл терминді сұр түсті су жағасындағы кейбір құстарды атау үшін қолданған. Ал түрінің атауы – pusilla латын тілінде "өте кішкентай" деген мағынаны білдіреді. Кейде оны басқа "шымшықтармен" бірге Эролия туысына жатқызады, бірақ олар монофилетикалық топ құрағанымен, осы түрдің бұрынғы туысы Эреунет Эролиядан бұрын ұсынылған.

Сипаттама

Бұл ұзындығы 15–18 см (5.9–7.1 дюйм), салмағы 18–51.5 грамм (0.6–1.8 унция) болатын кішкентай құмқұмық. Қанатының ұзындығы 35–37 см (13.8–14.6 дюйм) аралығында болады. Ересек құстардың аяқтары қара, жұқа, тік қара түсті мүсікшесі бар. Денесі үстінен қара-сұр қоңыр, астынан ақ. Басы мен мойны ашық сұр қоңыр реңді. Бұл құсты басқа ұқсас ұсақ жағалау құстарынан, әсіресе батыс құмқұмығынан ажырату қиын; олар жиынтығында "пип" немесе "стинт" деп аталады.

Өсімдіктер мен тіршілік ету ортасы

Олардың көбейетін жері - Канада мен Алясканың оңтүстік тундрасы, су көздеріне жақын. Олар жерде ұялайды. Еркек бірнеше рет беткі қабатты қырып алады, ал аналық біреуін таңдап, шөп және басқа материалдармен ішін жасайды. Аналық 4 жұмыртқа салады, еркек жұмыртқаны күтуге көмектеседі. Бірнеше күннен кейін аналық балаларды еркекке қалдырып кетеді, ал балалар өздері жеміс-жидек іздейді. Бұл құстар лайлы жағалауларда азықтанады, көздерімен және тұмсықтарымен сезіп тамақтанады. Олар негізінен су жәндіктері мен олардың дернәсілдерімен, өрмекшілермен, бұқақтармен, құрттармен және шаяндармен қоректенеді. Жартылай бауырлы құмшаңдар көктемгі көші-қон кезінде жылқы бауырларының жұмыртқаларына көп тәуелді. Шілде және тамыз айларында Канаданың Табиғатты қорғау қоры Нью-Брансуиктегі Джонсонс-Миллсте осы жағалау құстары туралы ақпараттық орталықты іске қосады.

Сәйкестендіру

Jonsson, Lars & Peter J. Грант (1984) Стинттер мен қызылқұйрықтарды анықтау. Британ құстары 77(7): 293–315