Кіріспе
Роберт Мортон Ньюбург Тисдалл (16 мамыр 1907, Нувара-Элия, Цейлон – 27 шілде 2004, Намбур, Квинсленд, Австралия) – 1932 жылы Лос-Анджелесте өткен Жазғы Олимпиада ойындарында 400 метрге кедергімен жүгіруден алтын медаль жеңіп алған ирландиялық спортшы. Тисдалл Ненаг қаласында өсті. Ол 1932 жылғы Олимпиада ойындарында 51,7 секундтық әлемдік рекордтық уақытта алтын медальді жеңіп алған кезде 400 метрге кедергімен жүгіруден бар болғаны алты рет қана қатысқан. Алайда, ол кедергіге соғылғандықтан, сол кездегі ережелер бойынша бұл рекорд ресми түрде мойындалмады. Кейіннен, осы оқиғаның кеңінен танылуына байланысты ережелер өзгертілді және ХОК президенті Хуан Антонио Самаранч Тисдаллға соңғы кедергіні құлату бейнесі салынған Уотерфорд кристалынан жасалған гүлдан сыйлады.
Ерте мансап
Шри-Ланкада ирландтық жер иелерінің отбасында дүниеге келген ол, 5 жасқа дейін әкесінің плантациясында өмір сүрді, содан кейін Ирландиядағы отбасылық үйіне қайтып келді. Моурн Грандждегі дайындық мектебін бітіргеннен кейін Тисдалл Шрусбери мектебінде оқыды, онда ол Public Schools жарысын жеңіп алды, ал Гонвилл және Каиус колледжінде (Кембридж) төрт түрлі жарыста жеңіске жетті – спринт, ұзындыққа секіру және ядроны лақтыру – Оксфордқа қарсы жылдық жарыста. Бұл рекорд шамамен 60 жылдан кейін ғана қайта жаңартылды. Тисдалл бес түрлі жарысқа қатысуға мүмкіндік алды, бірақ Тед Коустонды оның орнына еңіреу кедергілерінен жүгіруге таңдады, осылайша Коустон "көк" белгісін алуға мүмкіндік алды. Коустон бұл таңдауды Тисдаллдың алдыңғы екі жылда жеңген жарыста жеңіске жетіп, растады.
Олимпиада ойындары
1928 жылы Ирландия тәуелсіз мемлекет ретінде Амстердамда доктор Пэт О'Кэллаханның балға тастаудан күтпеген жеңісімен алғашқы Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. Ол кезде ол әлі жаңадан бастаған спортшы еді және негізінен жоғары деңгейдегі жарыстарда тәжірибе алу үшін Ирландия құрамасына қосылған болатын. Арадағы жылдарда ол әлемдегі ең үздік балға тастаушылардың біріне айналып, 1932 жылы Лос-Анджелесте екінші Олимпиада алтын медалін жеңіп алып, оны дәлелдеді. Бұл Ирландияның Олимпиада тарихындағы ерекше сәт болды. 1932 жылдың 1 тамызы күні Ирландия бір сағаттың ішінде екі Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. Біріншісін Тисдалл жеңіп алды. Оның әкесі All Ireland Sprint Championship-те жеңіске жеткен, анасы Ирландия құрамасы үшін хоккей ойнаған және шебер гольфшы болған.
Кейінгі өмірі
Кейіннен Тисдалл Оңтүстік Африкада өмір сүрді, онда ол күндіз спорт залын басқарды, ал түнде оны түнгі клубқа айналдырды. Ол Танзанияда кофе өсірді, бірақ 1969 жылы әйелі Пеггимен бірге Нембурға көшіп, жеміс-жидектер мен мал өсірумен айналысты. Ол 80 жасында соңғы жарысын өткізгенін айтты, бірақ 93 жасында Сидней Олимпиадасының шырағын ұстап жүгірді. Ол сол кезде жеке есепте Олимпиада медалін алған ең қарт спортшы еді. 96 жасында ол тік жартастан құлап, иығын, қабырғаларын сындырып, көкбасын жарып алды. Ол толыққанды жазыла алмады және 2004 жылдың 27 шілдесінде 97 жасында қайтыс болды. Ол кезде ол әлемдегі ең қарт жеңімпаз, жеке есепте Олимпиада алтын медалін алған спортшы еді. Тисдалл жерлеуге қарсы болды, себебі "олар тым қасіретті". Оның қоштасу рәсіміне отбасы мүшелері мен бірнеше достары қатысты.
At the age of 96 he fell down a steep set of rock stairs and broke his shoulder, ribs and ruptured his spleen. He never completely recovered and died on 27 July 2004, aged 97. At that time, he was the world's oldest track and field Olympic Gold medalist. Tisdall did not want a funeral, because "they are altogether too sad." His wake was attended by family and a few friends.