Қытайдың алғашқы мемлекеттік әнұраны: Цин империясының әнұраны
Cup of Solid Gold
Қытайдың тұңғыш мемлекеттік әнұраны – Цин империясының «Алтын кәсе» әні (1911). Дипломатиялық қажеттіліктер үшін қабылданған, бірақ тарихи оқиғаларға байланысты қысқа ғұмыр сүрген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдың алғашқы ұлттық әнұраны; Цинь Қытайдың ұлттық әнұраны (1911–1912)
First national anthem of China; national anthem of Qing China (1911 12)
"Алтын тостаған", Цинь әулеті (1644–1912) тарапынан 1911 жылдың 4 қазанында қабылданып, Қытайдың алғашқы ресми ұлттық әнұраны болды. Атау империяның символы болған ырымдық құрал – "алтын тостағанның" тұрақтылығын тілейді. Әнұран қабылданғаннан кейін алты күн өткен соң Вучан көтерілісі басталды, ол Цинь әулетінің құлауына жылдам әкелді.
"Cup of Solid Gold", adopted by the Qing dynasty (1644–1912) on 4 October 1911, was the first official national anthem of China. The title wishes for the stability of the "golden cup," a ritual instrument that symbolized the empire. Six days after the anthem was adopted, the Wuchang Uprising took place and quickly led to the fall of the Qing Dynasty.
Негізгі: Бейресми әнұрандар
Қытай әулеттері түрлі рәсімдерде музыканы пайдаланған, бірақ ешқашан елді бейнелейтін ресми әнұрандары болған емес. Дегенмен, ХІХ ғасырдың соңына қарай Цинь Қытайы шетелдермен үнемі байланыста болып, «дипломатиялық қолайлылық үшін» ұлттық әнұран қажеттігі туды. Цинь дипломаттары алғашқылардың бірі болып ресми әнұран қабылдауды ұсынды. Цзэн Цзизе (1839–1890) – мемлекет қайраткері Цзэн Гуофанның үлкен ұлы – 1878 жылдан бастап бірнеше жыл бойы Франция, Ұлыбритания және Ресейде Цинь елшісі қызметін атқарды. Шамамен 1880 жылы ол «Пу Тянь Юе» атты әнді жазды, оның түрлі мемлекеттік шараларда Қытайдың әнұраны ретінде ойнатылуы тиіс еді және Цинь оны ресми әнұран ретінде қабылдауды ұсынды, бірақ сарай мақұлдамады. Бұл әннің сөзі мен әуені ұзақ уақыттан бері жоғалған. Алайда, әннің аспаптық нұсқасы табылды, сондай-ақ оның мәтінінің бір бөлігі де кездесті. Ли Хунчжан (1823–1901) 1895 жылғы Қытай-Жапон соғысының апатты аяқталуынан кейін шетелдік институттарды зерттеу үшін арнайы елші ретінде 1896 жылы Батыс Еуропа мен Ресейге сапар шекті. Оған мемлекеттік қабылдауларда орындау үшін Қытайдың ұлттық әнұранын ұсынуды қайтадан сұрады. Ол Тан дәуірінің (618–907) ақыны Ван Цзяньнің сәл өңделген жюйю өлеңін хан сарайының музыкасына бейімдеп, осы әнді Цинь гимні ретінде ұсынды. Кейін бұл ән «Ли Чжунтанның күйі» деп аталды, бірақ ешқашан ресми түрде ұлттық әнұран ретінде мойындалмады. 1906 жылы құрылған Циньнің жаңа құрлық әскері үшін тағы бір ресми емес әнұран жазылды. «Аждаһа туын мақта» деп аталатын бұл ән салтанатты шараларда ойнатылды, бірақ Цзэн Цзизе мен Ли Хунчжанның әндері сияқты, Цинь мемлекетінің гимні ретінде ресми түрде қабылданбады. Жапондық ұлттық әнұран «Кимигаё»-ның (1888 жылы Мейдзи үкіметі қабылдаған) қытай тіліндегі нұсқасы ғылым және инженерия сияқты заманауи пәндерді оқытатын жаңа үлгідегі мектептерде ойнатылды. Қытай тіліндегі мәтін: «Ескі аумақтарды біріктіру үшін, төрт мың жылдық ежелгі Азия еліміз еврейлер, Үндістан және Польша үшін қайғырып, күйінеді. Елдерін жоғалтқандардың тарихын оқығанда, жүрегіміз қалқып кетеді!» – этникалық дағдарыс пен ұлттық аумақты жоғалтудың әлеуметтік дарвинистік тақырыптарын көрсетті, бірақ көптеген адамдар оларды рәсімдік музыканың дәстүрлі тақырыптарынан тым алшақ деп санады.
Chinese dynasties used music for various ceremonies, but never had official anthems representing the country. By the end of the nineteenth century, however, Qing China was constantly in contact with foreign countries and started to require a national anthem "for diplomatic convenience." Qing diplomats were one of the first to suggest adopting an official anthem. Zeng Jize (1839–1890) — eldest son of statesman Zeng Guofan — was the Qing envoy to France, Britain, and Russia for several years starting in 1878. Around 1880, he composed a song called Pu Tian Yue to be played as China's anthem in various state ceremonies and suggested the Qing adopt it as its official anthem, but the court did not approve. That song's lyrics and melody have both been lost for a very long time. However, an instrumental version of the anthem has been found and a part of what is seemingly the lyrics. When Li Hongzhang (1823–1901) visited Western Europe and Russia in 1896 as a special envoy charged with learning about foreign institutions after the disastrous end of the Sino–Japanese War in 1895, he was again asked to provide China's national anthem for performance at state receptions. He hastily adapted some court music to a slightly modified jueju poem by Tang dynasty (618–907) poet Wang Jian and presented that song as the Qing anthem. That song later became known as the Tune of Li Zhongtang, but was never officially recognized as a national anthem. Another non official anthem was written for the new Qing ground forces that were established in 1906. Entitled Praise the Dragon Flag, it was played on ceremonial occasions, but like the songs promoted by Zeng Jize and Li Hongzhang, was never officially adopted as the Qing national anthem. A Chinese version of the Japanese national anthem Kimigayo (adopted by the Meiji regime in 1888) was played in the new style schools that taught modern topics like science and engineering. The Chinese lyrics — "To unify old territories, our ancient Asian country of four thousand years sighs in sorrow for the Jews, India, and Poland. Reading the history of those who have lost their countries, we shiver in our hearts!" — emphasized the Social Darwinist themes of ethnic crisis and loss of national territory, but many considered these too far from the usual themes of ceremonial music to be acceptable.
Сап алтыннан жасалған тостаған
1911 жылғы 25 қаңтарда Салт-дәстүрлер министрлігінің шенеунігі Цао Гуанчуань (曹廣權／曹广权) Цин сарайына мемлекеттік рәсімдерде орындалатын "ұлттық музыканы" (guoyue 國樂／国乐) қабылдау туралы петиция жолдады. Ол шенеуніктерге ежелгі музыканы және шетелдерден алынған мемлекеттік музыка үлгілерін жинап, олардың негізінде Цин үшін әнұран жасауды ұсынды. Сол жылдың 15 шілдесінде Салтанатты кеңес (Дианлиюан 典禮院／典礼院), бұрынғы Салт-дәстүрлер министрлігінің орнына келді. Кеңес Путонгты (溥侗) (1877–1950) – императорлық гвардияда қызмет еткен маньчжур аристократы және Даогуан императорының тікелей ұрпағын – әуен жазуға, ал еуропалық ғылыми және философиялық трактаттарды аударған және Цин флотының кеңесшісі Ян Фуды (1854–1921) – ән сөзін жазуға жауапты етті. Бұрын Салт-дәстүрлер министрлігінде жұмыс істеген Гуо Цэньсинь (郭曾炘) соңында шағын түзетулер енгізді. Цин үкіметі 1911 жылғы 4 қазанда Гонг Цзиньоуды (龔金瓯) ұлттық әнұран ретінде бекітті. Жаңа әнұранды жариялайтын жарлық, кейде тіпті әнұранның музыкасы мен мәтіні газеттерде жарияланды. Сарай Әскери-теңіз күштері мен Армияға әнді жаттығуды тапсырды және оны әлемдегі Қытай елшілеріне жіберді. Алайда, 10 қазанда (әнұран жарияланғаннан кейін алты күн өткен соң) Учан көтерілісі болды, ол династияның құлауына әкеп соқты. 1912 жылғы 1 қаңтарда Қытай Республикасының құрылуы жарияланды, ал соңғы Цин императоры бір айдан кейін ресми түрде тақтан бас тарды. Гонг Цзиньоу ешқашан көпшілік алдында орындалмады.
On 25 January 1911, an official from the Ministry of Rites called Cao Guangquan (曹廣權／曹广权) petitioned the Qing court to adopt a stately "national music" (guoyue 國樂／国乐) that could be performed at court ceremonies. He proposed that officials collect both ancient music and examples of state music from abroad and, on that basis, design an anthem for the Qing. The Ceremonial Council (Dianliyuan 典禮院／典礼院), which had just replaced the Ministry of Rites, responded on 15 July of that year. It put Putong (溥侗) (1877–1950) — a Manchu noble and direct descendant of the Daoguang Emperor who served in the Imperial Guard — in charge of writing the melody, whereas Yan Fu (1854–1921), a translator of European scientific and philosophical treatises and an advisor to the Qing Navy, was charged with writing the lyrics. Guo Cengxin (郭曾炘), who had worked for the Ministry of Rites, made some minor modifications at the end. The Qing government adopted Gong Jin'ou as its national anthem on 4 October 1911. The edict announcing the new anthem, and sometimes even the anthem's music and lyrics, were published in newspapers, and the court instructed the Navy and Army to practice the song, which was also transmitted to China's ambassadors throughout the world. However, the Wuchang Uprising took place on October 10 (six days after the anthem was promulgated) and quickly led to the fall of the dynasty. The foundation of the Republic of China was announced for 1 January 1912, and the last Qing emperor officially abdicated a little more than a month later. Gong Jin'ou was never performed publicly.
Атау
Оу (甌) – шарап құюға арналған ыдыс. Жиньоу (金甌／金瓯) немесе алтын шарап құмырасы «бұзылмас ел» символы болған. Цин императоры мұндай ыдысты діни рәсімдерде пайдаланған. Ішіндегі маржан мен асыл тастармен әшекейленген, ол «Мәңгілік берік алтын тостаған» (Jin'ou Yonggu Bei 金甌永固杯) деп аталған. «Гун» (鞏) сөзі «бекіту» немесе «күшейту» мағынасын білдіргендіктен, толық атауын «алтын тостағанды нығайту» деп аударуға болады. Ән мәтінін жазған Ян Фу әнұранның атауын және бірінші шумағын «Берік және тұрақты болсын «алтын тостаған» (яғни империя)» деп түсіндірген.
Ou (甌) was a kind of wine vessel. Jin'ou (金甌／金瓯), or golden wine vessel, symbolized an "indestructible country". The Qing emperor used such a vessel for ritual purposes. Inlaid with pearls and gems, it was known as the "Cup of Eternal Solid Gold" (Jin'ou Yonggu Bei 金甌永固杯). Because gong 鞏 means "to consolidate" or "to strengthen," the entire title may be translated as "strengthening our hold on the golden cup." Yan Fu, who wrote the lyrics, glossed the title and first line of the anthem as "Firm and stable be the 'golden cup' (which means the empire)."
Музыка
Гимннің музыкасын номиналды түрде басқаруға Путонг, императордың туысы тағайындалды. Император гвардиясының көмекшілерінің көмегімен ол музыканы "Тың құбырлар туралы трактаттың қосымшасы" (Люли Чжэньи Хубиан 律呂正義後編/律正义后编; 1746) атты императорлық жинақтамадағы үлгілерге негіздеп жазды. Бұл жинақтама, Кангси императоры тапсырған 1724 жылғы салтанатты музыка туралы әлдеқайда қысқа жұмысты толықтыратын еді.
The person who was nominally put in charge of the anthem's music was Putong, an imperial relative. Aided by assistants in the Imperial Guard, he composed the music based on the models found in the Complement to the Treatise on Pitch Pipes (Lülü Zhengyi Houbian 律呂正義後編／律吕正义后编; 1746), an imperial compilation that complemented a much shorter 1724 work on ceremonial music commissioned by the Kangxi Emperor.