Кіріспе

Тоң мен суық ауа райының бейнесі

Джек Фрост – тоңның, мұздың, қардың, қыраудың, қыс пен суықтың бейнесі. Ол – Қыс Атаның бір түрі, ол суық ауа райына, мұндай ауа райында саусақтар мен аяқтарды ұстап қалдыруға, күзде жапырақтарды бояуға және қыста салқын терезелерде папоротник сияқты өрнектерге жауапты. 19 ғасырдың соңынан бастап әдебиетте Джек Фрост кейіпкері дамып, оны кейде зұлым әрекетшіл, ал кейде батыр ретінде бейнелейді.

Өмірбаян

Джек Фрост әдетте қысқы суық таңдарда терезелерде мұз тәрізді, папоротник сияқты суреттер қалдырады (терезе мұзы немесе папоротник мұзы) және суық ауа райында қол-аяқтарды ұстайды. Уақыт өте келе, екі қабатты шынылардың пайда болуына байланысты терезедегі мұз қатуы қазіргі заманда сирек кездеседі, бірақ Джек Фрост халық мәдениетінде әлі де танымал кейіпкер болып қала береді. Ол кейде күзгі жапырақтарды қызыл, сары, қоңыр және апельсин түсіне бояп жүргендей бейнеленеді, қолында сурет салуға арналған щетка мен бояу шелек болады.

Тарих

Джек Фрост туралы аңыздар англосаксон және норвегиялықтардың қысқы дәстүр-салтына қатысты болуы мүмкін. Фин тіліндегі Паккасукко есімді ұлттық эпос «Калевала» кітабында жеке тарауға ие. Швед халық әңгімелерінде оған Kung Bore (Король Боре) деген ат берілген, бұл атау 17 ғасырдағы швед жазушысы Олаус Рудбектен шыққан. Одан басқа да мифологиялық жандар бар, олар ұқсас рөл атқарады, бірақ әрқайсысының өзіндік фольклоры бар. Ресейде ол Мұз Ата кейпінде, ал Германияда Холь ханым деп аталады. Хиндукуш таулары ағылшынның Джек Фростымен салыстырылатын, оны өтуге тырысқандарды өлтіретін (кеш) алып туралы әңгімелерге байланысты аталған. Джек Фрост туралы ең алғашқы әдеби сілтеме 1734 жылы жарық көрген «Round About Our Coal Fire, or Christmas Entertainments» кітабында кездеседі. Ол көптеген әндерде, мысалы, қысқы «Рождество әні» (немесе «Ашық отта пісірілген каштандар») және фильмдерде еске алынады. Кейбір медиада ол жамандыққа ұшыраған, ал кейбіреулерінде батыр ретінде бейнеленген.

Комикстер

Джек Фрост Виндзор Маккейдің "Сламберлендтегі Кішкентай Немо" комиксінде кездеседі, алғаш рет 1906 жылы жарық көрген комиксте есімдерін тілге тиек етіп, кейін келесі жылы жарық көрген тағы бір комиксте пайда болады. Комикстерде Джек Фрост 1940 жылдары Timely Comics (қазіргі Marvel Comics) баспасынан шыққан суперқаһарман ретінде бейнеленеді. Marvel Comics-те тағы бір Джек Фрост болды, ол түпнұсқа Blizzard-тың алғашқы есімі. Джек Фрост – 1990 жылдардағы Vertigo сериясы "The Invisibles" басты кейіпкерлерінің бірі Дэйн МакГоуэннің псевдонимі. "Jack of Fables" (Fables спин-оффы) туындысында басты кейіпкер бір кезге Джек Фростқа айналады. Екінші Джек Фрост ("Джек те, немесе Джек екі") Джек Хорнер мен Қар патшайымының ұлы ретінде суреттеледі.

Фильмдер

1964 жылы шыққан орыс фильмінің аты – "Морозко", яғни "Жек Фрост" дегеннің орысша баламасы. 1997 жылғы "Жек Фрост" фильмінде Скотт Макдональд қар басына айналған, қырқыны жалғастыра беретін серийлі кісі өлтірушінің рөлін ойнайды. Бұл фильм 2000 жылы "Жек Фрост 2: Мутант кісі өлтіруші қар адамның кек алуы" атты жалғасын тапты. 1998 жылғы "Жек Фрост" фильмінде Майкл Китон Жек Фрост есімді қар басына айналған адамның рөлін сомдайды. Жек Фрост Мартин Шорт ойнаған "Санта-Клаус 3: Құтылу шарты" фильміндегі басты қарсыластың рөлінде көрінеді. Жек Фрост Уильям Джойстің "Балалық шақтың сақшылары" сериясына негізделген "Құтқарушылардың көтерілісі" фильмінің басты кейіпкері, оны Крис Пайн дауыстаған.

Радио, анимация және теледидар

Джек Фрост балалар радиосериалы «Қарамелді аюда» пайда болады. Джек Фрост Ub Iwerks-тің 1934 жылғы анимациялық қысқа фильмі «Jack Frost in the ComiColor Cartoons» сериясындағы басты кейіпкер ретінде көрінеді. Джек Фрост – 1979 жылы түсірілген Rankin/Bass телеарнасының арнайы бағдарламасының (дауысын Роберт Морс берген) басты кейіпкері. Кейіпкер (дауысын Пол Фриз берген) сондай-ақ «Фростидің қысқы әлемі» және «Рудольф пен Фростидің шілдедегі Рождествосы» атты мерекелік телешоуда да пайда болады, оның дауысын тағы да Пол Фриз сомдайды.