Кіріспе
Француз адмиралы Франсуа Жозеф Пол, граф де Грасс, маркиз де Грасс Тилли СМОМ (13 қыркүйек 1722 – 11 қаңтар 1788) – карьералық француз офицері, адмирал шеніне жеткен. Ол 1781 жылы Америка революциялық соғысының соңғы жылында Чесапик шайқасында француз флотына басшылық еткенімен әйгілі. Бұл британдықтардың Йорктаунда капитуляциялауына тікелей себеп болды және көтерілісшілердің жеңісіне көмектесті. Осыдан кейін де Грасс флотымен Кариб теңізіне қайтып келді. 1782 жылы британ адмиралы Родни Сент шайқасында де Грасске шешулі жеңіліс сыйғарып, оны тұтқынға алды. Де Грасс сол шайқастағы жеңілісі үшін көп сынға ұшырады. 1784 жылы Францияға оралғанда, ол жеңіліске өз капитандырын кінәлады. Әскери сот оның барлық капитандырын ақтады, осылайша оның теңіз карьерасы аяқталды.
François Joseph Paul, Comte de Grasse, Marquis of Grasse Tilly SMOM (13 September 1722 – 11 January 1788) was a career French officer who achieved the rank of admiral. He is best known for his command of the French fleet at the Battle of the Chesapeake in 1781 in the last year of the American Revolutionary War. It led directly to the British surrender at Yorktown and helped gain the rebels' victory. After this action, de Grasse returned with his fleet to the Caribbean. In 1782 British Admiral Rodney decisively defeated and captured de Grasse at the Battle of the Saintes. De Grasse was widely criticised for his loss in that battle. On his return to France in 1784, he blamed his captains for the defeat. A court martial exonerated all of his captains, effectively ending his naval career.
Ерте өмір
Франсуа Жозеф де Грасс Францияның оңтүстік-шығысындағы Бар-сюр-Луп қаласында туып өскен, Франсуа де Грасс Рувилл, Грасс Маркизінің ең кіші баласы. Ол өзінің атағын қызмет ете отырып, провансальдық отбасын күтіп бақты.
Неке және отбасы
1764 жылы Антуанетта Розали Аккаронға үйленді, олардың алты баласы болды, соның ішінде оның үлкен ұлы Александр Франсуа Август де Грасс. Август француз армиясында қызмет етті және 1788 жылы әкесінің граф титулын мұраға алды. Оның інісі Максим 1773 жылы жас кезінде қайтыс болды. Олардың төрт қарындасы болды: Амели Розали Максим, Аделаида, Мелани Вероник Максим және Сильви де Грасс. Сильви Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында М. Фрэнсис де Пауға үйленді және онымен бірге Нью-Йорк қаласында отбасын құрды. Әйелі Антуанетта ерте қайтыс болғаннан кейін, де Грасс тағы да үйленді, М. де Вильнёвтің жесірі Кэтрин Пьенге. Ол да одан бұрын дүние салды. Содан кейін ол Мари Дельфин Лазар де Сибонға үйленді. Бұған қоса, Жеті жылдық соғыс кезінде және одан кейін Үндістанда қызмет еткен кезде де Грасс Калькуттадағы үнді әйелінен француз-үнді ұлының әкесі болды деп есептеледі. Шамамен 1780 жылы туған бала Азар Ле Гвен деп аталды. Де Грасс баланы білім алу үшін Парижге алып келді және оны ресми түрде Джордж де Грасс деп атады. Әкесінің қайтысынан кейін, жас жігіт 1799 жылға дейін АҚШ-қа барып, Нью-Йорк қаласында қоныстанды. Ол біраз уақыт Аарон Беррдің жұмысында болды, мүмкін ол оны әкесінің танысы арқылы кездестірген. Берр оған Манхэттенде екі жер учаскесін сыйлады, ал Джордж де Грасс 1804 жылы азаматтыққа қабылданды. Джордж де Грасс сәтті үйленді және үш баласын тәрбиеледі: оның ұлы Джон ван Сале де Грасс медицина мектебін бітірген және Бостондағы беделді дәрігер болған алғашқы афроамерикалық болды; ол Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясында хирург қызметін атқарды. Ұлы Исайя Джордж ДеГрасс протестанттық епископтық шіркеудің пасторы болды, ал қызы Серена Джордж Даунингке үйленді, ол танымал мейрамхана иесі және азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі болды.
Теңіз мансабы
Он бір жасында (1734 ж.) де Грасс Сент-Джон орденіне Ұлы магистрдің пажы ретінде қабылданды. Ол түріктер мен маврларға қарсы шайқастардағы галераларда лейтенант болып қызмет етті. 1740 жылы, 17 жасында, ол француз әскери-теңіз күштеріне ресми түрде қабылданды.
Чесапик және Йорктаундағы шайқастар
Де Грасс 1781 жылы Жорж Вашингтон мен граф де Рошамбоның көмекке шақырған экспедициясына жауап берді. Ол 3000 әскермен Сен-Домингтен (француз Кариб флотының базасы) теңізге шықты. Бір уақытқа ол Лондонға әкелінді. Лондон болғанда, ол Париж бейбітшілігінің (1783) негізін қалаған келіссөздерге қысқа ғана уақытқа қатысты, бұл Американ революциялық соғысын аяқтады. Сондай-ақ, бұл Кариб теңізіндегі кейбір аралдардың бақылауын қайта орнатуға мүмкіндік берді. Де Грасс Францияға оралу үшін босатылды, бірақ онда Кариб теңізіндегі жеңілісі үшін қатты сынға ұшырады. Ол "Mémoire justificatif" атты еңбегін жариялап, әскери сот отырысын талап етті. 1783 жылы басталған шайқас оқиғаларын зерттеу 1784 жылы аяқталды, нәтижесінде де Грасс және қатысқан көптеген офицерлер ақталды.
Кейінгі өмірі
Де Грас Сент-Луи орденінің командирі және Иерусалимнің Сент-Жохан орденінің рыцары болды. Ол сондай-ақ американдық Синциннати қоғамының мүшесі еді. Адмирал де Грас 1788 жылы Тиллиде (Ивелин) қайтыс болды; оның қабірі Париждегі Сен-Рох шіркеуінде орналасқан.
Отбасыдағы сынақтар
Оның некеден туған ересек балаларының бәрі Сент-Домингке көшіп кетті. Оның үлкен ұлы Огюст де Грасс граф Тилли титулын мұраға алды. 1789 жылы ол Сент-Домингте теңіз офицері болып қызмет етті, үлкен плантация және 200 құл сатып алды. Оған өгей анасы мен қарындастары қосылды. 1793 жылы Гаити революциясы кезінде Корольдік теңіз күштері француз флотын жеңгеннен кейін, Огюст де Грасс бас берген және кетуге рұқсат алған офицерлердің қатарында болды. Ол отбасымен бірге (оның ішінде оған қосылған төрт қарындасы) көшіп, Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында бірнеше жыл тұрды. 1799 жылы екі қарындасы сары қызылшадан қайтыс болды. Ең кішісі Сильви тұрмысқа шығып, күйеуімен Нью-Йорк қаласына көшіп кетті. Наполеон билікке келгеннен кейін 1800-жылдардың басында Францияға оралған соң, Огюст де Грасс әскери қызметін қайта бастады, бұл жолы әскерде. Өмірінің соңғы жылдарында ол әкесі және Жаңа Әлемдегі саяхаттары туралы естелік жазды, ол 1840 жылы «Notice biographique sur l'amiral comte de Grasse d'après les documents inédits» деген атпен жарияланды.
Ескерткіштер мен марапаттар
Адмирал де Грасс және оның теңізшілерінің құрметіне ескерткіш орнатылды. Ол Вирджиния штатының Вирджиния-Бич қаласындағы Joint Expeditionary Base East, Cape Henry Memorial-да орналасқан және Ұлттық парк қызметінің Отарлық Ұлттық тарихи паркімен күтіледі. Адмирал де Грасс мүсіні Вирджиния штатының Йорктаун қаласындағы өзен жағасындағы қону алаңына орнатылды. Адмирал де Грасс мүсіні оның туған және өскен француздық Ле Бар-сюр-Луп ауылының Плас де-ла-Тур алаңында орналасқан. 1829-1839 жылдар аралығында бұрынғы АҚШ өкілі және Чилидегі елші Хеман Аллен Вермонт штатының Берлингтон қаласындағы Grasse Mount иелігін де Грасс есімімен атады. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері Францияда тұратын америкалық А. Кингсли Маккомбер 1931 жылы Париждегі Трокадеро сарайында орналастырылатын адмирал де Грасс ескерткішін тапсырды. Нью-Йорк штатының Сент-Лоуренс округі арқылы ағатын Грасс өзені және Нью-Йорк штатының Рассел қаласындағы Деграсс ауылы оның құрметіне аталған. De Grasse – екі орташа көлемді French Line лайнерінің атауы, біреуі 1924 жылы Шотландияда салынған, ал екіншісі 1956 жылы салынған Norwegian America Lines компаниясының Bergensfjord кемесі, ол 1971 жылы пайдалануға берілді. Бірінші кеме бүкіл әлемге танымал болды, Атлантикалық мұхиты арқылы қатынайтын, кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастар оны әскер тасымалдау кемесі ретінде пайдаланды. Екінші De Grasse Ле-Хавр – Саутгемптон – Вест-Индия бағытында тиімсіз қызмет етті, себебі кемелерді әуе компаниялары алмастырып жатқан еді. 1973 жылы ол сатылды.