Кіріспе

Француз жазушысы (1753–1801)

Антуан де Ривароль (26 маусым 1753 – 11 сәуір 1801) – Француз революциясы дәуірінде өмір сүрген, монархист француз жазушысы және аудармашы. Ол аудармашы Луиза Генриетта де Риварольмен қысқа мерзімге үйленген.

Өмірбаян

Риварол Лангедоктың Багнольс қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, қонақүй иесі, білімді адам еді. Ұлы граф де Ривароль атағын алды, өзін атақты итальяндық Ривероли әулетімен байланысты деп мәлімдеді, бірақ оның жаулары оның шын есімінің «Риверо» екенін және оның ақсүйек тегі болмағанын айтты. 1777 жылы Парижге келіп, бірнеше академиялық жүлделерді жеңіп алды. 1780 жылы шотланд тегінен шыққан аудармашы Луиза Генриетта де Риварольға үйленді. Ол Сэмюэл Джонсонның бірнеше еңбегін аударған, ал Джонсон оның отбасымен дос болған. Антуан Риварол ұл туғаннан кейін қысқа ғана уақыттан соң әйелін тастап кетті. Риваролды ұятқа қалдырған жайт, оның тастап кеткен әйеліне көмек көрсеткен медбикеге оның адамгершілігі үшін Монтион жүлдесі табысталды. 1784 жылы ажырасып кетті. Француз революциясы басталар алдында, ол Шампценетцпен бірге «Petit Almanach de nos grands hommes pour 1788» атты пасквиль жариялады, онда даңқты немесе болашақта даңқ болатын бірқатар жазушыларды, сондай-ақ көптеген белгісіз адамдарды аяусыз сынайды. Риварол сол фракциядағы аристократтардың ең көрнекті журналисі, комментаторы және эпиграмма жазушысы болды: ол республикашылдықты сынап, Ескі тәртіпті қорғады. Риваролдың жазбалары Антуан Сабатье де Кастрдің «Journal Politique» және Жан Габриэль Пельтьедің «Actes des Apotres» журналдарында жарияланды. 1792 жылы Францияны тастап, алдымен Брюссельде қоныстанды, содан кейін Лондонға, Гамбургке және Берлинге көшіп, соңғысынде қайтыс болды. Риваролдың Франциядағы қарсыластары – өткір сөздермен әңгімелесуде – Алексис Пирон мен Николас Шамфорт еді. Оның інісі Клод Франсуа Риварол (1762–1848) де жазушы болған. Оның шығармаларына «Isman, ou le Fatalisme» (1795) романы, «Le Véridique» (1827) комедиясы және «Essai sur les Causes de la Révolution Française» (1827) тарихы кіреді. Ол Берлинде жер аударылып қайтыс болды және Доротенштадт зиратына жерленді, бірақ оның қабірінің орны көп ұзамай ұмытылды.

Шығармалары

(1782). «Бақшалар поэмасы» туралы сын хат. (1783). М. le Président de *** мырзаға арналған хат, аэростатикалық шар, сөйлейтін бас және Париждегі қоғамдық пікірдің қазіргі күйі туралы. (1784). Француз тілінің әмбебаптығы туралы. (1785). Данте поэмасы «Тозақ». (1787). Пьер Огюстен Карон де Бомарше мырзаның сақшысының әңгімесі. (1788). «Біздің ұлы адамдарымыздың кішкентай альманахы». (1788). М. Некерге арналған бірінші хат, діни көзқарастардың маңыздылығы туралы. (1788). М. Некерге арналған екінші хат, «Әдеп туралы». (1788). «Аталидің арманы» (Луи де Шампценетцпен бірге). (1789). «Ақшаның табиғаты мен құндылығы туралы естелік». (1789). «Біздің ұлы әйелдеріміздің кішкентай альманахы» (Луи де Шампценетцпен бірге). (1789). «Женералдық мемлекеттер мен 1789 жылғы революция» ұлттық саяси журналы. (1789). MM. Импарциалдарға немесе Бейбітшілік достарына Ла Рошфуко герцогының резиденциясында жиналғандарға арналған үнқатысу. (1790). «Революцияның ұлы адамдарының кішкентай сөздігі» (Луи де Шампценетцпен бірге). (1790). Анархияның жеңісі. (1790). Вольтердің француз театры актрисасы Раукур ханымға арналған хаты. (1790). «Біздің ұлы адамдарымыздың кішкентай альманахы». (1790). М. де Шампценетцтің Руссо туралы Б. де С*** ханымның еңбегіне жауап. (1791). Зартық туралы эссе. (1792). Саяси өмір туралы. (1792). Францияға император мен Пруссия королінің армиясының бас қолбасшысы, Брансвик герцогының бұйрығымен қайтып келген француз аристократиясына арналған хат. (1792). «Париждің ұлы қойылымдарының кішкентай альманахы». (1793). Бельгия халқының императорға арналған үнқатысуы. (1795). Француз революциясы кезінде Кобленстің құпия тарихы. (1797). Құрылтай жиналысының жұмысының тарихи және саяси шолуы, Штаттар генералдың ашылуынан бастап 1789 жылғы 6 қазанға дейін. (1797). Француз тілінің жаңа сөздігіне кіріспе сөз. (1808). «Толық еңбектер», өмірбаянымен бірге [5 томдық].