Кіріспе

1987 жылы Джоэл мен Итан Коэннің түсірген фильмі.

"Аризонаны өсіру" – 1987 жылы Джоэл мен Итан Коэн жазып, режиссерлік етіп, продюсерлік еткен американдық қылмыстық комедия. Басты рөлдерде Николас Кейдж – бұрын сотталған H.I. "Хай" МакДанноу және Холли Хантер – бұрынғы полиция қызметкері Эдвина "Эд" МакДанноу және оның әйелі. Сонымен қатар, Трей Уилсон, Уильям Форсайт, Джон Гудман, Франсис МакДорманд, Сэм МакМюррей және Рэндалл "Текс" Кобб ойнаған. Коэн ағайындылары бұрынғы фильмдерінен, әсіресе қараңғы триллер "Қанды қарапайымнан" ерекшелену үшін, фильмді жеңіл әзіл-қалжың мен жылдам қарқынмен түсіруді көздеді. "Аризонаны өсіру" шыққан кезде сыншылар арасында әртүрлі пікірлер туды. Кейбіреулер оны тым өзіне сынық, еліктеуші және фантазия ма, реализм бе, дегенде түсініксіз деп сынады. Ал басқалары фильмнің жаңарушылығын жоғары бағалады. Американдық кино институтының "100 жыл – 100 күлкі" тізімінде фильм 31-орында, ал Bravo арнасының "100 ең күлкілі фильм" тізімінде 45-орында тұр. "Аризонаны өсіру" 1987 жылдың 13 наурызында АҚШ-та көрсетілді.

Сюжет

Дәмхана тонаған Герберт ("Х. Мен" немесе "Сәлем") МакДанно полиция қызметкері Эдвинамен ("Эд") танысады, ол оның бірнеше рет тұтқындалғаннан кейін суретін түсіреді. Ол соңында Эдтің күйеуі оны тастап кеткенін біледі және түрмеден босатылғаннан кейін оған үйлену ұсынысын жасайды. Олар үйленіп, шөлдегі жылжымалы үйге көшіп кетеді, ал Хи машина жасау шеберханасында жұмысқа орналасады. Олар балалы болуды қалайды, бірақ Эд бала көтере алмайды және Хидің қылмыстық өтіліне байланысты бала асырап алуға да мүмкіндік жоқ. Хи мен Эд аймақтық жиһаз империясының иесі Натан Аризонаның бес ұлының дүниеге келгені туралы біледі. Олар нәрестелердің біреуін ұрлап, оны Натанның кіші ұлы деп ойлайды, отбасын құруға ниеттеніп. Бірақ көп ұзамай Хидің бұрынғы камераластары Гейл мен Эвель Сноатс түрмеден қашып, оларға келеді. Олар Хиді өздерін жасыруға көндіріп, оны бұрынғы қылмыстық өміріне қайта оралуға сұрайды. Сол түні Хиде үлкен мотоциклші Леонард Смоллс туралы қорқынышты түс көрінеді. Ал келесі күні Глен өзінің үлкен және тәртіпсіз отбасымен келеді. Глен мен оның әйелі Дот балаларының жаман мінез-құлқына қарамастан, ата-аналық кеңес береді, бірақ Глен Химен әйелдерін алмастыруды ұсынғанда, Хи Гленнің бетіне соққы береді. Сол түні Хи пелена сатып алу кезінде дүкенді тонауға құмар болып, полиция мен иттің тобынан қашып құтылады. Эд пен Натан кіші ұйықтағанда, Хи отбасын тастап, Гейл мен Эвельге банк тонауға қосылуға шешім қабылдайды. Глен келесі күні таңертең Хиді жұмыстан босату үшін келеді, Хи мен Эд Натан кішіні ұрлағанын түсінеді. Глен олар баласын өзіне және Дотқа беруге келіспесе, оларды полицияға берумен қорқытады. Бұл әңгімені естіген Гейл мен Эвель Хиді жеңіп, Натан кішіні өздері ұрлап алады. Хи мен Эд оны құтқаруға бел буғанда, Смоллс Натан ағаға жақындап, өзін сыйлық іздеуші екенін айтады. Натан аға Смоллстың Натан кішіні 50 мың долларға қайтару ұсынысын қабылдамағанда, Смоллс жұмысты аяқтауға шешім қабылдап, баланы қара нарықта сатумен қорқытады. Гейл мен Эвель Натан кішіге жақын болып кетеді. Олар дүкенді тонағанда оны қалдырып кете жаздай болады, содан кейін банк тонау кезінде оны тағы ұмытып кетеді. Ұрланған ақша қапшығындағы бояу пакеті жарылып, оларды және машинаның ішін көк бояумен жабады. Бұл Смоллсқа Хи мен Эд келгенше баланы ұстап алуға мүмкіндік береді. Келесі күрес кезінде Эд Натан кішіні ұстап алады, ал Смоллс Хиді қатты ұрады. Соңында Хи Смоллстың жилетіне ілген гранаталардың бірінің салдағын тартып алады, осыдан олардың барлығы жарылып, Смоллс қаза табады. Хи мен Эд Аризонадағы үйге жасырын түрде барып, Натан кішіні қайтаруға тырысады, бірақ Натан аға оларды ұстап алады. Олардың не үшін ұрлық жасағанын білгеннен кейін, Натан аға оларға аянып, полицияға хабарламауды шешеді. Хи мен Эд ажырасуды ойлап жатқанын білгенде, ол оларға бұл туралы ойлану үшін уақыт беруді ұсынады. Сол түні Эдтің жанында ұйықтап жатқанда, Хи болашақты көрсететін бірнеше түс көреді. Гейл мен Эвель қоғамға дайын емес екендерін түсініп, түрмеге қайтады; Гленді ол айтқан этникалық әзілдерге көңілі толмаған поляк-американдық полиция қызметкері тұтқындайды; ал Натан кіші Рождествода Хи мен Эд сыйлаған футбол добын алғаннан кейін мектеп футболының жұлдызына айналады. Түс алыс болашақта, қарт жұптың көптеген балалары мен немерелерімен демалыс күнін тойлап жатқан көрінісімен аяқталады. Хи түсінің шындығы туралы ойланып, олар Эдпен бірге жақсы өмір сүріп, сүйіспеншілікке толы отбасын тәрбиелей алатынына сенімді болады. "Егер Аризона емес болса, онда одан алыс емес жерде болса керек. Бәлкім, Юта болған шығар".

Құрастыру және тұжырымдау

Коэн ағайындылары "Аризонаны өсіру" фильмімен жұмысты бастағанда, оны бұрынғы "Көктемдегі қарапайым" фильмінен ең барынша ерекшелендіруді, оны әлдеқайда көңілді және оңтайлы етуді мақсат етті. Сценарий жазу идеясы "Хи" кейіпкерінен туды, ол заң шегінде қалыпты өмір сүруге ұмтылады. "Үлкен Лебовски" сияқты кейінгі фильмдеріне құштарлық пайда болғанына қарамастан, 2000 жылы Итан Коэн олардың екінші толық метражды фильмін "біз түсірген және елеулі пайда әкелген соңғы фильм" деп атады.